UBND cấp xã được quyền đề nghị và quyết định thành lập đơn vị sự nghiệp công lập

Cụ thể, tại khoản l Điều 5 Nghị định 120/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 283/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/11/2025) quy định:

“Cơ quan chuyên môn về ngành, lĩnh vực thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã đề nghị thành lập các đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong ngành, lĩnh vực tương ứng quy định tại khoản 5 Điều 2 Nghị định này.”

Tiếp đó, tại Điều 24 Nghị định 283/2025/NĐ-CP, quy định rõ:

Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định thành lập, tổ chức lại, giải thể và quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật; phê duyệt Đề án tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý; hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện Đề án theo Đề án được phê duyệt.

Trong Nghị định 120/2020/NĐ-CP, hệ thống thẩm quyền chỉ dừng ở cấp bộ, cấp tỉnh và cấp huyện, không có quy định về việc UBND cấp xã được đề nghị hay quyết định thành lập đơn vị sự nghiệp công lập.
Các đơn vị sự nghiệp tại cơ sở thường do cấp trên trực tiếp (UBND cấp huyện hoặc tỉnh) thành lập và quản lý.