Theo phản ánh của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM, thời gian qua nhiều người dân tự ý cầm cố, thế chấp, chuyển nhượng đất tại các dự án chưa được cấp Giấy chứng nhận, chỉ dựa trên hợp đồng nguyên tắc, giấy tay, phiếu thu, thỏa thuận nội bộ hoặc thông tin từ môi giới không chính thống.
Việc nhầm lẫn giữa quyền sử dụng đất hợp pháp và việc sử dụng đất trên thực tế đã khiến nhiều người giao dịch tài sản giá trị lớn khi chưa đủ điều kiện chuyển nhượng, dẫn đến tranh chấp kéo dài, thậm chí bị lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.
Trước thực trạng này, tại Thông báo số 2374/TB-VPĐK-CS2-HC Văn phòng Đăng ký đất đai TP.HCM nêu rõ, người sử dụng đất chỉ được thực hiện các quyền chuyển nhượng, thế chấp, góp vốn… khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Điều 45 Luật Đất đai 2024, trong đó quan trọng nhất là phải có Giấy chứng nhận, đất không tranh chấp, không bị kê biên, còn thời hạn sử dụng và không bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.
Đối với trường hợp chủ đầu tư chuyển nhượng đất đã có hạ tầng trong dự án, còn phải đáp ứng thêm các điều kiện của Luật Kinh doanh bất động sản 2023 và Luật Nhà ở 2023.

Thông báo cũng khuyến nghị người dân kiểm tra kỹ toàn bộ thông tin pháp lý của thửa đất trước khi giao dịch, bao gồm: diện tích, vị trí, mục đích sử dụng, thời hạn sử dụng, nghĩa vụ tài chính, tình trạng thế chấp, quy hoạch, tranh chấp, kê biên, hạn chế quyền sử dụng đất.
Với trường hợp mua đất trong dự án hoặc nhà ở hình thành trong tương lai, người dân phải yêu cầu chủ đầu tư cung cấp đầy đủ hồ sơ pháp lý bắt buộc, văn bản xác nhận dự án đủ điều kiện chuyển nhượng, bán hoặc cho thuê mua theo đúng quy định pháp luật.
Đặc biệt, Văn phòng Đăng ký đất đai TP.HCM cảnh báo giá trị pháp lý rất hạn chế của các hình thức giao dịch như hợp đồng đặt cọc, giữ chỗ, hợp đồng nguyên tắc, giấy tay đối với đất dự án chưa đủ điều kiện. Các giao dịch này không được pháp luật bảo vệ, tiềm ẩn nguy cơ không được cấp Giấy chứng nhận và rất khó thu hồi tài sản khi phát sinh tranh chấp.
Để hạn chế rủi ro và thiệt hại, người dân được khuyến nghị chỉ thực hiện giao dịch bất động sản khi đã kiểm tra đầy đủ hồ sơ pháp lý, đồng thời có thể liên hệ UBND cấp xã, phường hoặc hệ thống Văn phòng Đăng ký đất đai để được cung cấp thông tin chính thức trước khi ký kết hợp đồng.
RSS