Mở rộng phạm vi áp dụng án treo với người bị phạt tù đến 05 năm (Đề xuất)

Trước đây, theo khoản 1 Điều 65 Bộ luật Hình sự 2015, số 100/2015/QH13, khi xử phạt tù không quá 03 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù thì Tòa án cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách từ 01 năm đến 05 năm. Như vậy, theo quy định hiện hành, người bị xử phạt tù trên 03 năm không thuộc phạm vi được xem xét cho hưởng án treo.

Tại khoản 1 Điều 65 Dự thảo Bộ luật Hình sự, quy định về án treo đối với người bị xử phạt tù không quá 03 năm cơ bản tiếp tục được giữ nguyên. Theo đó, Tòa án căn cứ vào nhân thân của người phạm tội, các tình tiết giảm nhẹ và việc có cần thiết phải bắt người đó chấp hành hình phạt tù hay không để quyết định cho hưởng án treo; thời gian thử thách được ấn định từ 01 năm đến 05 năm.

Đáng chú ý, khoản 2 Điều 65 Dự thảo bổ sung trường hợp người bị xử phạt tù không quá 05 năm được xem xét cho hưởng án treo. Cụ thể, nếu không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, căn cứ vào nhân thân, các tình tiết giảm nhẹ và xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù, Tòa án quyết định cho hưởng án treo, xác định mức tiền phải nộp để thay thế hình phạt tù và ấn định thời gian thử thách từ 01 năm đến 02 năm. Quy định này thực tế mở rộng việc xem xét án treo đối với người bị phạt tù trên 03 năm đến 05 năm.

Tuy nhiên, việc bị xử phạt tù không quá 05 năm không đồng nghĩa với việc đương nhiên được hưởng án treo. Người phạm tội vẫn phải được Tòa án đánh giá về nhân thân, các tình tiết giảm nhẹ và sự cần thiết phải chấp hành hình phạt tù. Đồng thời, theo khoản 3 Điều 65 Dự thảo, người được hưởng án treo phải thực hiện các nghĩa vụ trong thời gian thử thách theo quy định của Luật Thi hành án hình sự.