Điểm tin VBPL tuần từ 23/01 - 29/01/2026

1. Luật Đất đai

1.1. Chương trình phát triển đô thị cho tỉnh, thành phố theo giai đoạn 10 năm

Đây là nội dung nêu tại Nghị định 35/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết về phân loại đô thị, ban hành và hiệu lực ngày 22/01/2026.

Theo Điều 5 Nghị định 35/2026/NĐ-CP, chương trình phát triển đô thị được lập cho tỉnh, thành phố theo giai đoạn 10 năm, bao gồm cả Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Chương trình là căn cứ để tổ chức đầu tư, phát triển hệ thống đô thị và dự kiến các nguồn lực phục vụ phát triển đô thị trên địa bàn trong từng giai đoạn.

Nội dung chương trình gồm:

- Đánh giá hiện trạng phát triển đô thị;

- Xác định mục tiêu, định hướng phát triển trong kỳ chương trình;

- Dự kiến danh mục, loại đô thị, lộ trình công nhận đô thị mới, nâng loại hoặc mở rộng đô thị;

- Xác định các dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các giải pháp tổ chức thực hiện.

2. Luật Hành chính

2.1. Quy định về việc tiếp công dân của Hội đồng nhân dân, Đại biểu quốc hội

Đây là quy định tại Nghị quyết 116/2025/UBTVQH15 quy định về việc tiếp công dân, tiếp nhận, phân loại, xử lý đơn và giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân đối với việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Theo Điều 5, Đại biểu Quốc hội tiếp công dân trong các trường hợp sau đây:

- Tiếp công dân định kỳ theo sự phân công của Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội;

- Khi đại biểu Quốc hội xét thấy cần thiết;

- Theo đề nghị của công dân; trường hợp bất khả kháng hoặc có lý do chính đáng thì báo cáo với Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội hoặc thông báo đến Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cử người nhận đơn hoặc hẹn tiếp công dân vào thời gian thích hợp.

Theo Điều 10, Đại biểu Hội đồng nhân dân tiếp công dân trong các trường hợp sau đây:

- Tiếp công dân định kỳ theo sự phân công của Thường trực Hội đồng nhân dân;

- Khi đại biểu Hội đồng nhân dân xét thấy cần thiết;

- Theo đề nghị của công dân; trường hợp bất khả kháng hoặc có lý do chính đáng thì báo cáo Thường trực Hội đồng nhân dân cử người nhận đơn hoặc hẹn tiếp công dân vào thời gian thích hợp.

2.2. Thủ tục cấp bản sao từ sổ gốc mới nhất

Tại Quyết định 161/QĐ-BTP, Bộ Tư pháp hướng dẫn về thủ tục cấp bản sao từ sổ gốc như sau:

- Hình thức nộp: Nộp trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến trên môi trường điện tử đến cơ quan, tổ chức lưu sổ gốc. Kết quả được trả trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc trực tuyến theo phương thức người yêu cầu đã đăng ký (đã đủ điều kiện thực hiện dịch vụ công trực tuyến toàn trình).

- Hồ sơ đề nghị cấp bản sao từ sổ gốc bao gồm các giấy tờ sau đây:

+ Một trong các giấy tờ sau: Căn cước điện tử; bản chính hoặc bản sao của Thẻ căn cước công dân hoặc Thẻ căn cước hoặc Giấy chứng nhận căn cước hoặc Hộ chiếu hoặc giấy tờ xuất nhập cảnh hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế còn giá trị sử dụng.

+ Bản chính hoặc bản sao có chứng thực giấy tờ chứng minh quan hệ với người được cấp bản chính trong trường hợp người yêu cầu là người đại diện theo pháp luật, người đại diện theo ủy quyền của cá nhân, tổ chức được cấp bản chính; cha, mẹ, con; vợ, chồng; anh, chị, em ruột; người thừa kế khác của người được cấp bản chính trong trường hợp người đó đã chết (Không yêu cầu người yêu cầu cấp bản sao từ sổ gốc nộp giấy tờ này khi cơ quan giải quyết thủ tục hành chính khai thác được thông tin về giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn trên Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử).

- Thời hạn giải quyết: Thời hạn thực hiện yêu cầu chứng thực là ngay trong ngày cơ quan, tổ chức tiếp nhận yêu cầu hoặc trong ngày làm việc tiếp theo nếu tiếp nhận yêu cầu sau 15 giờ. Thời hạn được tính từ ngày cơ quan, tổ chức nhận đủ hồ sơ hợp lệ trực tiếp, theo dấu bưu điện đến hoặc theo thời điểm hệ thống dịch vụ công ghi nhận đã nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

2.3. Hướng dẫn các thủ tục về bảo hiểm thất nghiệp

Tại Quyết định 107/QĐ-BNV ngày 22/01/2026, Bộ Nội vụ công bố các thủ tục hành chính mới về bảo hiểm thất nghiệp bao gồm:

- Tham gia bảo hiểm thất nghiệp

- Hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm

- Hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề

- Hưởng trợ cấp thất nghiệp

- Thông báo hằng tháng về việc tìm kiếm việc làm

- Tạm dừng hưởng trợ cấp thất nghiệp

- Tiếp tục hưởng trợ cấp thất nghiệp

- Chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp

- Chuyển nơi hưởng trợ cấp thất nghiệp

- Hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động

2.4. Hướng dẫn các thủ tục hành chính lĩnh vực nuôi con nuôi

Công bố kèm theo Quyết định 361/QĐ-BTP là các thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực nuôi con nuôi thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tư pháp, cụ thể gồm:

- Đăng ký việc nuôi con nuôi tại Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài

- Giải quyết việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài đối với trẻ em sống ở cơ sở nuôi dưỡng

- Giải quyết việc nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài đối với trường hợp cha dượng, mẹ kế nhận con riêng của vợ hoặc chồng; cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu làm con nuôi

- Giải quyết việc người nước ngoài thường trú ở Việt Nam nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi

- Đăng ký việc nuôi con nuôi trong nước…

2.5. Hướng dẫn thủ tục giảm thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

Quyết định 151/QĐ-BTC ngày 27/01/2026 của Bộ Tài chính hướng dẫn thủ tục giảm thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu như sau:

- Bước 1: Người nộp thuế nộp hồ sơ đề nghị giảm thuế đến cơ quan Hải quan nơi làm thủ tục hải quan sau/tại thời điểm làm thủ tục hải quan.

- Bước 2:

+ Đối với trường hợp Người nộp thuế nộp hồ sơ đề nghị giảm thuế đến cơ quan Hải quan nơi làm thủ tục hải quan sau thời điểm làm thủ tục hải quan

Chi cục Hải quan khu vực kiểm tra thông tin, thẩm định tính chính xác, đầy đủ của hồ sơ và quyết định giảm thuế hoặc thông báo cho người nộp thuế biết lý do không thuộc đối tượng giảm thuế, số tiền thuế phải nộp.

Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, cơ quan hải quan thông báo cho người nộp thuế trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ.

Trường hợp cần kiểm tra thực tế đối với hàng hóa đã qua khu vực giám sát hải quan để có đủ căn cứ giải quyết giảm thuế thì ban hành quyết định kiểm tra sau thông quan tại trụ sở người nộp thuế và thực hiện các công việc quy định tại điểm này trong thời hạn tối đa là 40 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.

+ Đối với trường hợp Người nộp thuế nộp hồ sơ đề nghị giảm thuế đến cơ quan Hải quan nơi làm thủ tục hải quan tại thời điểm làm thủ tục hải quan

Cơ quan hải quan nơi làm thủ tục tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ; kiểm tra thực tế hàng hóa bị thiệt hại; kiểm tra điều kiện giảm thuế; thực hiện giảm thuế trong thời hạn làm thủ tục hải quan hoặc thông báo lý do không thuộc đối tượng giảm thuế trong thời hạn làm thủ tục hải quan hoặc thông báo lý do không thuộc đối tượng giảm.

3. Luật Thương mại

3.1. Các Bộ sẽ ban hành Danh mục sản phẩm rủi ro trung bình, rủi ro cao trước 01/7/2026

Nghị định 37/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa có hiệu lực ngày 23/01/2026.

Theo Điều 5 Nghị định 37/2026/NĐ-CP, trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày Nghị định có hiệu lực, việc quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa tiếp tục thực hiện theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và danh mục hiện hành.

Trên cơ sở nguyên tắc và phương pháp xác định mức độ rủi ro, các bộ quản lý ngành, lĩnh vực phải rà soát, đánh giá và ban hành Danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình, rủi ro cao, kèm theo mã số HS, gắn với yêu cầu quản lý chất lượng tương ứng, bảo đảm có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. 

Đồng thời, các bộ có trách nhiệm ban hành mới hoặc sửa đổi, bổ sung quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với các sản phẩm thuộc Danh mục này theo lộ trình phù hợp.