Bản tin dành cho Kế toán tuần từ 28/9 - 04/10/2026

Trong tuần từ 28/9 - 04/10/2026, LuatVietnam đã cập nhật nhiều quy định, chính sách mới liên quan trực tiếp đến công việc kế toán, thuế và tài chính được ban hành, cập nhật. Bản tin dành cho Kế toán tuần này sẽ tổng hợp những nội dung đáng chú ý mà kế toán cần biết để kịp thời cập nhật và thực hiện.

1. Nghị định 372/2026/NĐ-CP về định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc sản phẩm

Ngày 29/9/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 372/2026/NĐ-CP quy định về hoạt động định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa, có hiệu lực từ ngày 01/01/2027.

Nghị định này quy định về:

- Nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa; hoạt động định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa trên môi trường số thông qua Nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa;

- Việc xây dựng, quản lý, vận hành, kết nối, chia sẻ, khai thác Nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hoá và Cơ sở dữ liệu quốc gia về sản phẩm, hàng hóa; quyền, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

- Hoạt động định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hoá thông qua Nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hoá theo quy định tại Nghị định này được thực hiện theo lô, mẻ sản xuất, kinh doanh hoặc đến từng đơn vị sản phẩm, hàng hoá căn cứ vào mức độ rủi ro của sản phẩm, hàng hoá…

2. Thông tư 142/2026/TT-BTC sửa đổi thủ tục hải quan hàng hóa xuất nhập khẩu

Ngày 29/09/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 142/2026/TT-BTC để sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư liên quan đến thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh gửi qua dịch vụ bưu chính và chuyển phát nhanh quốc tế. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 16/11/2026.

- Sửa đổi thủ tục hải quan cho hàng hóa nhập khẩu

Thông tư sửa đổi các quy định về thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu có trị giá trong định mức miễn thuế nhập khẩu. Các hàng hóa này không cần giấy phép nhập khẩu hoặc kiểm tra chuyên ngành nếu không thuộc danh mục yêu cầu. Người khai hải quan phải thực hiện khai báo qua hệ thống điện tử và tuân thủ các quy định về định danh và xác thực điện tử.

- Quy định về nộp thuế và phí hải quan

Thông tư quy định chi tiết về việc nộp thuế, phí hải quan và các khoản thu khác. Doanh nghiệp chuyển phát nhanh có thể nộp thay tiền thuế và các khoản phí cho chủ hàng. Số tiền thuế phải nộp sẽ được trừ vào tài khoản tiền gửi của cơ quan hải quan để thông quan hàng hóa.

- Thay đổi trong quy định về chứng từ và biểu mẫu

Thông tư cũng thay thế và bãi bỏ một số biểu mẫu và phụ lục liên quan đến thủ tục hải quan. Các mẫu biểu mới được ban hành kèm theo Thông tư này nhằm đơn giản hóa và chuẩn hóa quy trình khai báo hải quan.

3. Quyết định 2421/QĐ-BCT: Thủ tục cấp sửa đổi, bổ sung Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo

Quyết định 2421/QĐ-BCT do Bộ Công Thương ban hành ngày 25/09/2026 công bố các thủ tục hành chính mới và sửa đổi, bổ sung liên quan đến lĩnh vực kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo:

- Thủ tục cấp sửa đổi, bổ sung Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo

- Thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo

4. Nghị quyết 43/2026/NQ-CP: Tiếp tục giảm thuế đối với xăng, dầu đến hết 31/12/2026

Nghị quyết 43/2026/NQ-CP ban hành ngày 30/9/2026 quyết nghị kéo dài thời hạn áp dụng các quy định về thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng, dầu và các mặt hàng liên quan đến hết ngày 31/12/2026, bao gồm: 

- Nghị quyết 25/2026/NQ-CP ngày 30/4/2026 về việc kéo dài thời hạn áp dụng của Nghị định 72/2026/NĐ-CP.

- Nghị định 72/2026/NĐ-CP ngày 09/3/2026 sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định 26/2023/NĐ-CP.

Như vậy, các quy định về thuế nhập khẩu ưu đãi thuộc phạm vi hai văn bản trên tiếp tục được áp dụng trong thời gian từ ngày 01/10 đến hết ngày 31/12/2026. 

5. Công văn 7167/CT-QLNT: Con là người khuyết tật được tính là người phụ thuộc

Công văn 7167/CT-QLNT của Cục Thuế về chính sách thuế thu nhập cá nhân hướng dẫn:

Trường hợp người khuyết tật là con (bao gồm con đẻ, con nuôi theo quy định của pháp luật, con riêng của vợ, con riêng của chồng) từ 18 tuổi trở lên mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng thì được tính là người phụ thuộc.

Đối với người phụ thuộc trong độ tuổi lao động thuộc các trường hợp còn lại thuộc điểm d, đ khoản 2 Điều 47 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP phải đáp ứng điều kiện là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên xác định theo quy định của pháp luật và không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá mức theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

6. Công văn 22289/CHQ-GSQL: Phương tiện vận chuyển hàng hóa chịu sự giám sát hải quan

Theo Công văn 22289/CHQ-GSQL của Cục Hải quan về phương tiện vận chuyển hàng hóa chịu sự giám sát hải quan:

Trường hợp hàng hóa quá cảnh vận chuyển bằng xe tải thùng hở nóc thì phải sử dụng bạt liền che phủ kín toàn bộ hàng hóa, có lỗ khuy để luồn dây cáp liền cố định bạt phủ thùng xe để thực hiện niêm phong hải quan, đảm bảo nguyên trạng hàng hóa trong quá trình vận chuyển theo quy định nêu trên.

7. Công văn 7195/CT-QLNT: Điều kiện khấu trừ thuế GTGT khi ủy quyền qua bên thứ 3 thanh toán

Công văn 7195/CT-QLNT của Cục Thuế hướng dẫn:

Trường hợp hàng hóa, dịch vụ mua vào được thanh toán ủy quyền qua bên thứ ba thanh toán không dùng tiền mặt, nếu việc thanh toán theo ủy quyền qua bên thứ ba được quy định cụ thể trong hợp đồng dưới hình thức văn bản và bên thứ ba là một tổ chức hoặc thể nhân đang hoạt động theo quy định của pháp luật thì đáp ứng điều kiện chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để khấu trừ thuế GTGT đầu vào.

8. Công văn 7256/CT-QLNT: Doanh nghiệp chấm dứt hoạt động phải nộp lại thuế GTGT được hoàn

Theo Công văn 7256/CT-QLNT của Cục Thuế, trường hợp dự án đầu tư trong giai đoạn đầu tư, chưa phát sinh thuế giá trị gia tăng đầu ra của hoạt động sản xuất, kinh doanh chính nhưng phải chấm dứt hoạt động thì cơ sở kinh doanh phải nộp lại số thuế giá trị gia tăng đã được hoàn của dự án đầu tư vào ngân sách nhà nước theo quy định tại khoản 1 Điều 30 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP ngày 01/07/2025 của Chính phủ.

Các trường hợp phải nộp tiền chậm nộp thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 59 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 ngày 13/06/2019 của Quốc hội.

Trường hợp xác định nguyên nhân chấm dứt hoạt động dự án do nguyên nhân bất khả kháng khác quy định tại khoản 21 Điều 4 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, thì thực hiện theo quy định tại Điều 16 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Trình tự, thủ tục, hồ sơ miễn tiền chậm nộp thuế từ 01/7/2026 được hướng dẫn theo quy định tại Điều 41 Thông tư 89/2026/TT-BTC.

9. Công văn 7336/CT-QLNT về hệ thống quản lý Hóa đơn điện tử

Công văn 7336/CT-QLNT của Cục Thuế về việc trả lời kiến nghị của độc giả liên quan đến hệ thống quản lý Hóa đơn điện tử như sau:

Trường hợp hộ kinh doanh thuộc đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử thì sử dụng hóa đơn điện tử và được tra cứu thông tin về hóa đơn điện tử. Hệ thống thông tin quản lý thuế cho phép cá nhân tra cứu hóa đơn điện tử theo từng hóa đơn mà không cần đăng nhập (chỉ cần nhập đầy đủ thông tin hóa đơn để xác nhận sự tồn tại của hóa đơn trên hệ thống) tại trang Web https://hoadondientu.gdt.gov.vn/. Trường hợp hộ kinh doanh cần tra cứu và khai thác dữ liệu đầy đủ hơn cần đăng nhập vào hệ thống hóa đơn điện tử hoặc đăng nhập ứng dụng eTax Mobile.

10. Công văn 7371/CT-QLNT về lập hóa đơn chưa đúng quy định

Theo Công văn 7371/CT-QLNT của Cục Thuế, trường hợp các doanh nghiệp lập hóa đơn chưa đúng quy định thì việc xử lý hóa đơn điện tử đã lập thực hiện theo quy định tại Điều 19 Nghị định số 123/2020/NĐ-CP của Chính phủ (đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 70/2025/NĐ-CP) cho giai đoạn trước ngày 01/7/2026 và Điều 10 Thông tư số 91/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử từ ngày 01/7/2026.