Phân biệt khởi tố vụ án và khởi tố bị can

Khởi tố vụ án và khởi tố bị can là các bước quan trọng, không thể thiếu trong quá trình giải quyết một vụ án hình sự. Bài viết này sẽ giúp bạn đọc phân biệt khởi tố vụ án và khởi tố bị can một cách cụ thể theo quy định pháp luật.

phan biet khoi to vu an va khoi to bi canPhân biệt khởi tố vụ án và khởi tố bị can (Ảnh minh họa)

 

Giữa khởi tố vụ án và khởi tố bị can sẽ có những điểm khác biệt về bản chất, trình tự, thẩm quyền ban hành,…Sau đây là bảng phân biệt khởi tố vụ án và khởi tố bị can theo quy định của Bộ luật Tố tụng hính sự 2015:

 

Khởi tố vụ án

Khởi tố bị can

Đối tượng khởi tố

Hành vi có dấu hiệu phạm tội

Người hoặc pháp nhân có dấu hiệu phạm tội

Căn cứ khởi tố

Tại Điều 143 quy định, chỉ được khởi tố vụ án khi đã xác định có dấu hiệu tội phạm. Việc xác định dấu hiệu tội phạm dựa trên những căn cứ:

- Tố giác của cá nhân;

- Tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân;

- Tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng;

- Kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước;

- Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm;

 

Theo khoản 1 Điều 179, sau khi khởi tố vụ án và có đủ căn cứ để xác định một người hoặc pháp nhân đã thực hiện hành vi mà Bộ luật hình sự 2015 quy định là tội phạm thì Cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố bị can.

Thẩm quyền ra quyết định khởi tố

Căn cứ Điều 153, Có 04 cơ quan có quyền ra quyết định khởi tố vụ án, đó là:

- Cơ quan điều tra;

- Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra;

- Viện kiểm sát;

- Hội đồng xét xử ra quyết định khởi tố hoặc yêu cầu Viện kiểm sát khởi tố vụ án hình sự nếu qua việc xét xử tại phiên tòa mà phát hiện có việc bỏ lọt tội phạm.

Tại điều 179 quy định, có 03 cơ quan có quyền ra quyết định khởi tố bị can là:

- Cơ quan điều tra;

- Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra;

- Viện kiểm sát.

Giai đoạn ra quyết định khởi tố

Theo Điều 153, có 04 giai đoạn tố tụng hình sự có thể ra quyết định khởi tố vụ án là:

- Giai đoạn khởi tố;

- Giai đoạn điều tra;

- Giai đoạn truy tố;

- Giai đoạn xét xử.

 

Căn cứ Điều 179, có 02 giai đoạn có thể ra quyết định khởi tố bị can là:

- Giai đoạn điều tra;

- Giai đoạn truy tố.


Mối liên hệ giữa khởi tố vụ án và khởi tố bị can

Sau khi khởi tố vụ án bước vào giai đoạn điều tra thì cơ quan có thẩm quyền mới điều tra căn cứ xác định các yếu tố cấu thành tội phạm để có căn cứ khởi tố bị can. Vì vậy, quyết định khởi tố vụ án hình sự thường có trước quyết định khởi tố bị can.

Tuy nhiên, trong thực tế giải quyết vụ án hình sự, cơ quan có thẩm quyền có thể ban hành hai quyết định này cùng một thời điểm nếu đồng thời phát hiện, xác định được hành vi có dấu hiệu tội phạm và người thực hiện hành vi phạm tội (ví dụ trường hợp bắt tội phạm quả tang).

Trên đây là các quy định để phân biệt khởi tố vụ án và khởi tố bị can. Nếu có thắc mắc, độc giả vui lòng gọi đến tổng đài 1900.6192 để được hỗ trợ nhanh nhất.

>> Tạm giam là gì? Thời hạn tạm giam là bao lâu?

1900 6192 để được giải đáp qua tổng đài
090 222 9061 để sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn (CÓ PHÍ)
Đánh giá bài viết:
(3 đánh giá)
Bài viết đã giải quyết được vấn đề của bạn chưa?
Rồi Chưa

Tin cùng chuyên mục

Hôm nay, 15/3/2026 - Ngày hội toàn dân, có hơn 78,9 triệu cử tri trên cả nước tham gia bầu cử

Hôm nay, 15/3/2026 - Ngày hội toàn dân, có hơn 78,9 triệu cử tri trên cả nước tham gia bầu cử

Hôm nay, 15/3/2026 - Ngày hội toàn dân, có hơn 78,9 triệu cử tri trên cả nước tham gia bầu cử

Hôm nay, 15/3/2026, hơn 78,9 triệu cử tri trên cả nước Việt Nam tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Dưới đây là một số thông tin đáng chú ý liên quan đến kỳ bầu cử.

Đăng ký thường trú, tạm trú có những thay đổi gì từ ngày mai? (15/3/2025)

Đăng ký thường trú, tạm trú có những thay đổi gì từ ngày mai? (15/3/2025)

Đăng ký thường trú, tạm trú có những thay đổi gì từ ngày mai? (15/3/2025)

Từ ngày 15/3/2026, nhiều quy định liên quan đến đăng ký thường trú, tạm trú sẽ được điều chỉnh theo Nghị định 58/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Các quy định mới tập trung vào việc làm rõ hồ sơ, thủ tục xóa đăng ký cư trú, rút ngắn thời gian xử lý.

Bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031: Toàn bộ thông tin người dân cần biết

Bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031: Toàn bộ thông tin người dân cần biết

Bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031: Toàn bộ thông tin người dân cần biết

Bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) là sự kiện chính trị quan trọng ở địa phương. Dưới đây là toàn bộ những nội dung người dân cần biết về nguyên tắc bầu cử, quyền bầu cử - ứng cử, tiêu chuẩn đại biểu... theo quy định hiện hành.

Thủ tục công nhận quỹ đủ điều kiện hoạt động và Hội đồng quản lý quỹ [Cấp tỉnh]

Thủ tục công nhận quỹ đủ điều kiện hoạt động và Hội đồng quản lý quỹ [Cấp tỉnh]

Thủ tục công nhận quỹ đủ điều kiện hoạt động và Hội đồng quản lý quỹ [Cấp tỉnh]

Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 217 /QĐ-BNV về việc công bố thủ tục hành chính quy định tại Nghị định số 03/2026/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức, hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện.