Khởi tố vụ án hình sự dựa trên các căn cứ nào?

Căn cứ để khởi tố vụ án hình sự là một trong các nội dung quan trọng của tố tụng hình sự. Vậy, khởi tố vụ án hình sự dựa trên các căn cứ nào?

Khởi tố vụ án hình sự là gì?

Hiện nay có rất nhiều quan điểm khác nhau về khởi tố vụ án hình sự. Tuy nhiên, các quan điểm này đều dẫn đến cách hiểu chung như sau:

Khởi tố vụ án hình sự giai đoạn đầu tiên của hoạt động tố tụng hình sự. Theo đó, các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng điều tra, xác minh xem có hay không có dấu hiệu của tội phạm. Trường hợp có dấu hiệu của tội phạm, các cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành Quyết định khởi tố vụ án hình sự.

Trường hợp không có dấu hiệu của tội phạm, cơ quan có thẩm quyền sẽ không tiến hành khởi tố vụ án hình sự.

căn cu khoi to vu an hinh su
Dấu hiệu tội phạm là căn cứ chính để khởi tố vụ án hình sự (Ảnh minh họa)

Các căn cứ để khởi tố vụ án hình sự

Như đã trình bày ở phần trên về khái niệm của khởi tố vụ án hình sự, chỉ khi có dấu hiệu tội phạm thì cơ quan có thẩm quyền mới tiến hành khởi tố vụ án. Trong đó, dấu hiệu tội phạm được xác định trên cơ sở những thông tin thu được từ những nguồn nhất định. Theo Điều 143 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 thì việc xác định dấu hiệu tội phạm dựa trên những căn cứ sau:

- Tố giác của cá nhân:

Là việc cá nhân phát hiện và tố cáo hành vi có dấu hiệu tội phạm với cơ quan có thẩm quyền. Việc tố giác được thực hiện trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua nhiều phương thức khác nhau: Điện thoại, thư tín, tin nhắn… và có thể được thể hiện bằng lời hoặc bằng văn bản.

Việc khởi tố vụ án hình sự căn cứ vào tố giác của cá nhân chỉ được được thực hiện sau khi cơ quan có thẩm quyền giải quyết tố giác điều tra, xác minh và xác định đã có sự việc phạm tội xảy ra đúng theo nội dung của tố giác.

- Tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân:

Tin báo của cơ quan, tổ chức, cá nhân là thông tin về vụ việc có dấu hiệu tội phạm do cơ quan, tổ chức, cá nhân thông báo với cơ quan có thẩm quyền. Khi nhận được thông tin về tội phạm do cơ quan, tổ chức, cá nhân thông báo, cơ quan có thẩm quyền phải tiến hành xác minh, điều tra.

Nếu qua xác minh thấy vụ việc mà cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp có dấu hiệu của một tội phạm cụ thể được quy định trong Bộ luật Hình sự thì sẽ ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự.

- Tin báo trên phương tiện thông tin đại chúng:

Phương tiện thông tin đại chúng phổ biến hiện nay gồm: Báo in, đài truyền hình, đài phát thanh,…

Khi có được thông tin về tội phạm do các phương tiện thông tin đại chúng đưa tin, cơ quan có thẩm quyền phải tiến hành kiểm tra, xác minh để kết luận có dấu hiệu tội phạm hay không để làm căn cứ khởi tố hay không khởi tố vụ án hình sự.

- Kiến nghị khởi tố của cơ quan nhà nước:

Kiến nghị khởi tố là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiến nghị bằng văn bản và gửi kèm theo chứng cứ, tài liệu liên quan cho Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có thẩm quyết xem xét, xử lý vụ việc có dấu hiệu tội phạm.

Đây là nguồn tin để cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng xem xét, quyết định khởi tố hay không khởi tố vụ án hình sự.

- Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm:

Trong quá trình điều tra, xác minh thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Cơ quan điều tra, Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra hoặc Viện kiểm sát trực tiếp phát hiện dấu hiệu tội phạm và dùng đó làm căn cứ khởi tố vụ án hình sự.

Hội đồng xét xử ra quyết định khởi tố hoặc yêu cầu Viện kiểm sát khởi tố vụ án hình sự nếu qua việc xét xử tại phiên toà mà phát hiện sự việc nào đó có dấu hiệu của tội phạm nhưng chưa được khởi tố

- Người phạm tội tự thú:

Tự thú là việc người phạm tội tự nguyện khai báo với cơ quan, tổ chức về hành vi phạm tội của mình. Người phạm tội tự thú là người đã thực hiện hành vi phạm tội và sau đó tự ra thú nhận hành vi phạm tội trước các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

Việc thú nhận hành vi phạm tội là cơ sở để đánh giá có thể có sự việc phạm tội xảy ra và khả năng người tự thú là người thực hiện hành vi phạm tội. Do đó, lời khai của người phạm tội tự thú cũng là cơ sở quan trọng để cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng dùng làm căn cứ khởi tố vụ án hình sự.

Trên đây là các căn cứ khởi tố vụ án hình sự. Nếu còn vướng mắc về bài viết bạn đọc vui lòng gọi đến số 1900.6192 để được LuatVietnam hỗ trợ cụ thể.

1900 6192 để được giải đáp qua tổng đài
090 222 9061 để sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn (CÓ PHÍ)
Đánh giá bài viết:
Bài viết đã giải quyết được vấn đề của bạn chưa?
Rồi Chưa

Tin cùng chuyên mục

Giảng viên dạy lý luận chính trị ở đại học được hưởng phụ cấp bao nhiêu?

Giảng viên dạy lý luận chính trị ở đại học được hưởng phụ cấp bao nhiêu?

Giảng viên dạy lý luận chính trị ở đại học được hưởng phụ cấp bao nhiêu?

Nghị định 182/2026/NĐ-CP quy định mức phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo tại các cơ sở giáo dục công lập. Vậy giảng viên giảng dạy các môn lý luận chính trị ở đại học được hưởng mức phụ cấp bao nhiêu theo quy định này?

Luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý được thanh toán những khoản chi phí nào?

Luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý được thanh toán những khoản chi phí nào?

Luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý được thanh toán những khoản chi phí nào?

Nghị định 409/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trợ giúp pháp lý. Đáng chú ý, luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý bằng hình thức tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng được thanh toán các khoản chi phí phát sinh phục vụ trực tiếp cho vụ việc.

Chào cờ có bắt buộc hát Quốc ca không? Quốc ca được sử dụng khi nào?

Chào cờ có bắt buộc hát Quốc ca không? Quốc ca được sử dụng khi nào?

Chào cờ có bắt buộc hát Quốc ca không? Quốc ca được sử dụng khi nào?

Chào cờ và hát Quốc ca là nghi thức quen thuộc tại các cơ quan nhà nước, trường học và nhiều sự kiện quan trọng. Vậy khi thực hiện nghi lễ chào cờ có bắt buộc phải hát Quốc ca không? Những trường hợp nào được sử dụng Quốc ca theo quy định?

Nội quy phiên tòa theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC gồm những nội dung gì?

Nội quy phiên tòa theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC gồm những nội dung gì?

Nội quy phiên tòa theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC gồm những nội dung gì?

Từ việc xuất trình giấy tờ, sử dụng điện thoại đến ghi âm, ghi hình tại phiên tòa đều có quy định cụ thể. Vậy nội quy phiên tòa theo Thông tư 12/2026/TT-TANDTC gồm những nội dung gì? Người tham gia, tham dự phiên tòa cần lưu ý những yêu cầu nào?

Người hành nghề công tác xã hội cập nhật kiến thức bằng những hình thức nào?

Người hành nghề công tác xã hội cập nhật kiến thức bằng những hình thức nào?

Người hành nghề công tác xã hội cập nhật kiến thức bằng những hình thức nào?

Việc cập nhật kiến thức giúp người hành nghề công tác xã hội duy trì năng lực chuyên môn trong quá trình cung cấp dịch vụ. Ngoài các khóa đào tạo, người hành nghề còn có thể tham gia nhiều hoạt động chuyên môn khác để được công nhận giờ cập nhật kiến thức. Các hình thức và yêu cầu cụ thể được trình bày dưới đây.

 

Thực hành công tác xã hội gồm những nội dung gì, thời gian bao lâu?

Thực hành công tác xã hội gồm những nội dung gì, thời gian bao lâu?

Thực hành công tác xã hội gồm những nội dung gì, thời gian bao lâu?

Để được xác nhận quá trình thực hành công tác xã hội, người thực hành cần đáp ứng yêu cầu về thời gian và hoàn thành các nội dung chuyên môn theo trình độ đào tạo. Bài viết dưới đây tổng hợp nội dung, thời gian thực hành công tác xã hội và những quy định liên quan theo Thông tư 29/2026/TT-BYT.

 

Thông tư 29/2026/TT-BYT quy định về thực hành và cập nhật kiến thức công tác xã hội như thế nào?

Thông tư 29/2026/TT-BYT quy định về thực hành và cập nhật kiến thức công tác xã hội như thế nào?

Thông tư 29/2026/TT-BYT quy định về thực hành và cập nhật kiến thức công tác xã hội như thế nào?

Nhằm thống nhất việc thực hành và nâng cao năng lực chuyên môn của người hành nghề công tác xã hội, Bộ Y tế đã ban hành quy định cụ thể về thời gian thực hành, nội dung đào tạo, hình thức cập nhật kiến thức và cách tính giờ tín chỉ. Những nội dung đáng chú ý được tổng hợp trong bài viết dưới đây.

 

Khách nước ngoài phải xuất trình hàng hóa hoàn thuế trước giờ khởi hành bao lâu?

Khách nước ngoài phải xuất trình hàng hóa hoàn thuế trước giờ khởi hành bao lâu?

Khách nước ngoài phải xuất trình hàng hóa hoàn thuế trước giờ khởi hành bao lâu?

Khi mua sắm tại Việt Nam và mang hàng hóa ra nước ngoài, du khách có thể được hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) nếu đáp ứng điều kiện quy định. Khách nước ngoài phải xuất trình hàng hóa hoàn thuế trước giờ khởi hành bao lâu? Dưới đây là thời hạn, địa điểm và yêu cầu kiểm tra hàng hóa theo quy định.