Gần Tết nhìn lại các quy định về tờ tiền

Tiền rách nát, hư hỏng, bị thay đổi màu sắc, mờ nhạt hình ảnh, chữ số sẽ không đủ điều kiện lưu thông. Trong khi đó, hành vi từ chối đổi tiền không đủ điều kiện lưu thông sẽ bị phạt tiền đến 10 triệu đồng; đổi tiền trái pháp luật bị phạt đến 40 triệu đồng.

Năm nào cũng vậy, càng gần thời điểm giáp Tết, câu chuyện về tiền lại càng được quan tâm. Không chỉ là chuyện tiền mới, tiền cũ mà còn là chuyện đổi tiền.

Pháp luật hiện hành quy định như thế nào về tiền và lưu thông tiền?

Pháp luật quy định về tờ tiền như thế nào?

1. Tiền rách nát, hư hỏng không đủ tiêu chuẩn lưu thông

- Tiền rách nát, hư hỏng do nguyên nhân khách quan: Tiền giấy bị thay đổi màu sắc, mờ nhạt hình ảnh hoa văn, chữ, số; nhàu, nát, nhòe, bẩn, cũ; rách rời hay liền mảnh được can dán lại nhưng còn nguyên tờ tiền; Tiền kim loại bị mòn, han gỉ, hư hỏng một phần hoặc toàn bộ hình ảnh, hoa văn, chữ, số và lớp mạ trên đồng tiền.

- Tiền rách nát, hư hỏng do nguyên nhân chủ quan: Tiền giấy bị thủng lỗ, rách mất một phần; tiền được can dán; cháy hoặc biến dạng do tiếp xúc với nguồn nhiệt cao; giấy in, màu sắc, đặc điểm kỹ thuật bảo an của đồng tiền bị biến đổi do tác động của hóa chất; viết, vẽ, tẩy xóa; đồng tiền bị mục hoặc biến dạng bởi các lý do khác nhưng không do hành vi hủy hoại; Tiền kim loại bị cong, vênh, thay đổi định dạng, hình ảnh thiết kế do tác động của ngoại lực hoặc nhiệt độ cao; bị ăn mòn do tiếp xúc với hóa chất.

- Tiền bị lỗi kỹ thuật do quá trình in, đúc của nhà sản xuất như giấy in bị gấp nếp làm mất hình ảnh hoặc mất màu in, lấm bẩn mực in và các lỗi khác trong khâu in, đúc.

Căn cứ pháp lý: Điều 4 Thông tư 25/2013/TT-NHNN

2. Đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông

- Đối với tiền rách nát, hư hỏng do nguyên nhân khách quan; Tiền bị lỗi kỹ thuật do quá trình in, đúc của nhà sản xuất: Ngân hàng Nhà nước chi nhánh, Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước, đơn vị thu đổi có trách nhiệm thực hiện việc thu đổi ngay cho khách hàng, không hạn chế số lượng, không yêu cầu thủ tục giấy tờ.

- Đối với tiền rách nát, hư hỏng do nguyên nhân chủ quan: Trường hợp tờ tiền bị cháy, thủng, rách mất một phần thì diện tích còn lại phải bằng hoặc lớn hơn 60% so với diện tích tờ tiền cùng loại; nếu được can dán thì phải có diện tích tối thiểu bằng 90% so với diện tích tờ tiền cùng loại và đảm bảo nguyên gốc, nguyên bố cục một tờ tiền, đồng thời nhận biết được các yếu tố bảo an.

Đối với tiền polymer bị cháy hoặc biến dạng co nhỏ lại do tiếp xúc với nguồn nhiệt cao, thì diện tích còn lại tối thiểu phải bằng 30% so với diện tích tờ tiền cùng loại và còn giữ nguyên bố cục một tờ tiền, đồng thời nhận biết được ít nhất hai trong các yếu tố bảo an.

Căn cứ pháp lý: Điều 6 Thông tư 25/2013/TT-NHNN

Vi phạm quy định về tờ tiền sẽ bị phạt?

3. Xử lý vi phạm hành chính với những vi phạm liên quan đến tờ tiền

- Ngân hàng từ chối đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông: Phạt tiền từ 05 - 10 triệu đồng (điểm a khoản 2 Điều 30 Nghị định 96/2014/NĐ-CP).

- Đổi tiền không đúng quy định của pháp luật: Phạt tiền từ 20 - 40 triệu đồng (điểm a khoản 5 Điều 30 Nghị định 96/2014/NĐ-CP).

- Phát hiện tiền giả nhưng không thu giữ: Phạt tiền từ 05 - 10 triệu đồng (điểm a khoản 2 Điều 31 Nghị định 96/2014/NĐ-CP).

- Phá hoại, hủy hoại tiền Việt Nam trái pháp luật: Phạt tiền từ 10 - 15 triệu đồng (khoản 3 Điều 31 Nghị định 96/2014/NĐ-CP).

- Sao chụp, in ấn, sử dụng bố cục, một phần hoặc toàn bộ hình ảnh, chi tiết, hoa văn của tiền Việt Nam không đúng quy định: Phạt tiền từ 40 - 80 triệu đồng (khoản 4 Điều 31 Nghị định 96/2014/NĐ-CP).