[Tổng hợp] Quy định mới về đấu thầu tại Luật số 90/2025/QH15

1. Điều chỉnh chính sách ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu

 1.1 Bổ sung đối tượng

Theo điểm a khoản 7 Điều 1 Luật số 90/2025/QH15, các đối tượng được hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu được bổ sung thêm:

• Cá nhân khởi nghiệp sáng tạo
• Tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo được cơ quan có thẩm quyền công nhận;
• Trung tâm đổi mới sáng tạo;
• Doanh nghiệp khoa học và công nghệ;
• Tổ chức khoa học và công nghệ;
• Trung tâm nghiên cứu và phát triển;
• Tổ chức, doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận là doanh nghiệp công nghệ cao, cơ sở ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp thành lập mới từ dự án đầu tư sản xuất sản phẩm công nghệ cao...

Trong khi đó, theo quy định cũ tại Điều 10 Luật Đấu thầu 2023 thì đối tượng này chỉ là doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo quy định của pháp luật.

1.2 Nới lỏng điều kiện

Nếu trước đây tại điểm h khoản 1 Điều 10 Luật Đấu thầu 2023, đối tượng được hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu là doanh nghiệp có:

• Số lượng lao động nữ ≥ 25%;
• Số lượng lao động là thương binh, người khuyết tật ≥ 25%
• Số lượng lao động là người dân tộc thiểu số ≥ 25%

Thì từ 01/7/2025, theo quy định mới điều kiện để được hưởng chính sách này đã bỏ số lượng cụ thể của các đối tượng trên. Thay vào đó, chỉ còn là nhà thầu có sử dụng lao động nữ, thương binh, người khuyết tật hoặc người dân tộc thiểu số.

1.3 Bổ sung trường hợp hủy thầu

Các trường hợp hủy thầu với lựa chọn nhà thầu đã được bổ sung bởi khoản 11 Điều 1 Luật số 90 thêm trường hợp:

• Thay đổi về mục tiêu, phạm vi mua sắm đối với dự toán mua sắm do sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy nhà nước
• Trường hợp bất khả kháng khác làm thay đổi khối lượng công việc, tiêu chuẩn đánh giá đã ghi trong hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu

Trong khi đó, theo quy định cũ tại điểm b khoản 1 Điều 17 Luật Đấu thầu 2023 chỉ là:

Thay đổi về mục tiêu, phạm vi đầu tư trong quyết định đầu tư đã được phê duyệt làm thay đổi khối lượng công việc, tiêu chuẩn đánh giá đã ghi trong hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu

2. Bổ sung trường hợp lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt

Theo quy định tại khoản 21 Điều 1 Luật số 90, việc lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt áp dụng với dự án đầu tư kinh doanh có một hoặc một số yêu cầu, điều kiện đặc thù về:

• Thủ tục đầu tư;
• Thủ tục giao đất, cho thuê đất, giao khu vực biển;
• Thủ tục, phương pháp, tiêu chuẩn lựa chọn nhà đầu tư và nội dung hợp đồng dự án đầu tư kinh doanh hoặc yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, biên giới lãnh thổ, lợi ích quốc gia, thực hiện nhiệm vụ chính trị của quốc gia mà không thể áp dụng được một trong các hình thức đấu thầu rộng rãi hay đấu thầu hạn chế.

3. Điều chỉnh quy định về gói thầu chào hàng cạnh tranh

Khoản 15 Điều 1 Luật số 90 điều chỉnh như sau:

- Không quy định cụ thể giá trị gói thầu, giao Chính phủ hướng dẫn.

- Bổ sung nguyên tắc: Hồ sơ mời thầu không bắt buộc quy định tiêu chuẩn đánh giá về năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu.

Trong khi quy định cũ tại Điều 24 Luật Đấu thầu 2023 quy định chào hàng cạnh tranh áp dụng với gói thầu có giá ≤ 05 tỷ đồng, thuộc một trong trường hợp:

• Gói thầu dịch vụ phi tư vấn thông dụng, đơn giản;
• Gói thầu mua sắm hàng hóa thông dụng, sẵn có trên thị trường với đặc tính kỹ thuật được tiêu chuẩn hóa và tương đương nhau về chất lượng;
• Gói thầu xây lắp công trình đơn giản đã có thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt;
• Gói thầu hỗn hợp cung cấp hàng hóa và xây lắp, đáp ứng yêu cầu cụ thể.

4. Bổ sung trường hợp áp dụng một giai đoạn hai túi hồ sơ

Điểm b khoản 19 Điều 1 Luật số 90/2025/QH15 đã bổ sung trường hợp áp dụng phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ gồm:

- Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế với gói thầu mua thuốc, vật tư y tế, thiết bị y tế;

- Đấu thầu rộng rãi với gói thầu có yêu cầu sử dụng công nghệ/sản phẩm thuộc:

• Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển,
• Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển,
• Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược.

5. Thu hẹp phạm vi áp dụng đấu thầu hạn chế

Quy định cũ tại khoản 1 Điều 22 Luật Đấu thầu 2023 nêu rõ:

Điều 22. Đấu thầu hạn chế

Đấu thầu hạn chế là hình thức lựa chọn nhà thầu trong đó chỉ có một số nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu được mời tham dự thầu, áp dụng trong các trường hợp sau đây:

1. Gói thầu có yêu cầu cao về kỹ thuật hoặc kỹ thuật có tính đặc thù mà chỉ có một số nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu;

Sau đó, quy định mới tại khoản 13 Điều 1 Luật 90/2025/QH15 đã sửa đổi thành:

13. Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 22 như sau:

“1. Gói thầu có yêu cầu đặc thù về kỹ thuật mà chỉ có một số nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu;”.

Như vậy, có thể thấy, từ 01/7/2025 đã thu hẹp phạm vi áp dụng của đấu thầu hạn chế.

6. Bổ sung trách nhiệm của chủ đầu tư

Trách nhiệm của chủ đầu tư được quy định tại Điều 78 Luật Đấu thầu 2023 đã được bổ sung thêm các nội dung sau đây:

- Trả lời làm rõ hồ sơ mời quan tâm, hồ sơ mời sơ tuyển, hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.

- Yêu cầu nhà thầu làm rõ hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất trong quá trình đánh giá hồ sơ.

- Chấp thuận/không chấp thuận việc điều chuyển khối lượng, phạm vi công việc của nhà thầu phụ cho tổ chức, đơn vị khác khi cần đáp ứng yêu cầu về tiến độ, chất lượng gói thầu khi nhà thầu chính đề xuất.

7. Luật hóa hình thức lựa chọn nhà thầu: Đặt hàng

Trước đây, trong các hình thức lựa chọn nhà thầu không quy định hình thức đặt hàng. Việc lựa chọn nhà thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công theo hình thức đặt hàng, giao nhiệm vụ thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ theo quy định tại khoản 1 Nghị định 24/2024/NĐ-CP.

Tuy nhiên, theo khoản 17 Điều 1 Luật số 90 đã bổ sung quy định về đặt hàng. Theo đó, đặt hàng là hình thức giao trực tiếp cho tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân thực hiện cung cấp hàng hóa, dịch vụ thuộc các trường hợp sau đây:

- Sản phẩm, dịch vụ công ích, dịch vụ sự nghiệp công;

- Hàng hóa, dịch vụ thuộc các lĩnh vực chiến lược; các dự án, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học trọng điểm, quan trọng quốc gia, công nghiệp nền tảng, công nghiệp mũi nhọn, hạ tầng năng lượng, hạ tầng số, giao thông xanh, quốc phòng, an ninh, đào tạo nhân lực gắn với chuyển giao công nghệ; công nghệ số trọng điểm;

- Sản phẩm, hàng hóa từ kết quả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đặc biệt theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;

- Hàng hóa, dịch vụ được đặt hàng theo quy định của pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực.

Hàng hóa, dịch vụ đặt hàng theo quy định của pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực thì thực hiện theo quy định của pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực; trường hợp pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực không quy định về quy trình, thủ tục thì áp dụng quy định của pháp luật về đấu thầu.

8. Bổ sung thêm nguyên tắc khi tổ chức đấu thầu quốc tế

Tại phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ, điểm a, điểm b khoản 19 Điều 1 Luật số 90 đã bổ sung quy định về tổ chức đấu thầu quốc tế. Cụ thể:

- Đối với dự án thực hiện tại khu vực hạn chế tiếp cận đất đai, khu vực biên giới hạn chế sử dụng theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật có liên quan, người có thẩm quyền quyết định việc áp dụng đấu thầu quốc tế hoặc đấu thầu trong nước trên cơ sở ý kiến của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, cơ quan khác có liên quan (nếu có).

- Đối với gói thầu của dự án thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tổ chức đấu thầu trong nước, nhà thầu trong nước được sử dụng nhà thầu phụ hoặc nhà thầu phụ đặc biệt là nhà thầu nước ngoài đối với phần công việc đặc thù mà nhà thầu trong nước chưa thực hiện được hoặc cần chuyển giao công nghệ.

Trên đây là tổng hợp 08 quy định mới về đấu thầu từ 01/7/2025 tại Luật số 90/2025/QH15.