Quy chuẩn về thiết kế, xây dựng cơ sở giam giữ theo QCVN 13:2026/BCA như thế nào?

1. Quy chuẩn về thiết kế, xây dựng cơ sở giam giữ theo QCVN 13:2026/BCA như thế nào?

Ngày 30/06/2026, Bộ Công an đã ban hành Thông tư 127/2026/TT-BCA, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, quy định về thiết kế và xây dựng các cơ sở giam giữ trong Công an nhân dân.

Theo đó, Ban hành kèm theo Thông tư này Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết kế và xây dựng các cơ sở giam giữ trong Công an nhân dân - QCVN 13:2026/BCA. Quy chuẩn kỹ thuật này quy định về các mức giới hạn, đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý phải tuân thủ trong thiết kế và xây dựng cơ sở giam giữ trong Công an nhân dân (sau đây gọi tắt là cơ sở giam giữ).

QCVN 13:2026/BCA áp dụng đối với đơn vị thuộc cơ quan Bộ Công an, Công an địa phương và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động thiết kế và xây dựng cơ sở giam giữ trong Công an nhân dân.

Cụ thể, mục 2 QCVN 13:2026/BCA quy định 15 nhóm yêu cầu kỹ thuật, gồm:

• Yêu cầu chung về thiết kế và xây dựng;
• Yêu cầu về lựa chọn vị trí xây dựng và quy hoạch tổng mặt bằng;
• Yêu cầu về kiến trúc và hoàn thiện;
• Yêu cầu về kết cấu và vật liệu xây dựng;
• Yêu cầu về hệ thống kiểm soát an ninh;
• Yêu cầu về hệ thống kỹ thuật nghiệp vụ;
• Yêu cầu về hệ thống cảnh báo, báo động;
• Yêu cầu về hệ thống thông tin liên lạc;
• Yêu cầu về hệ thống ghi âm, ghi hình có âm thanh;
• Yêu cầu về hệ thống kỹ thuật phục vụ xét xử trực tuyến;
• Yêu cầu về hệ thống cấp, thoát nước;
• Yêu cầu về hệ thống cấp điện, chiếu sáng, chống sét;
• Yêu cầu về hệ thống thông gió, điều hòa không khí;
• Yêu cầu về hệ thống xử lý nước thải, hệ thống thu gom, phân loại, lưu giữ và xử lý chất thải rắn;
• Yêu cầu về hệ thống phòng cháy và chữa cháy.

Thông tư 127/2026/TT-BCA có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

2. Yêu cầu chung về thiết kế và xây dựng cơ sở giam giữ theo QCVN 13:2026/BCA?

Việc thiết kế và xây dựng các cơ sở giam giữ trong Công an nhân dân phải tuân thủ các yêu cầu chung về thiết kế và xây dựng cơ sở giam giữ như sau:

Thứ nhất, về thiết kế và xây dựng cơ sở giam giữ phải kiên cố, vững chắc, đảm bảo an ninh, an toàn giam giữ, phù hợp với quy mô giam giữ, đặc điểm vùng miền, khí hậu và quy hoạch xây dựng, quy hoạch và định mức sử dụng đất an ninh, hệ thống mẫu thiết kế xây dựng do Bộ Công an ban hành theo hướng công trình xanh, thông minh, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thứ hai, thời hạn sử dụng theo thiết kế (tuổi thọ thiết kế) của nhà giam không dưới 50 năm đối với các trường hợp xây dựng mới toàn bộ hoặc xây dựng mới một phần mà trước đó chưa đầu tư xây dựng, không dưới 25 năm đối với các trường hợp còn lại.

Thứ ba, về tiêu chuẩn diện tích:

• Tiêu chuẩn diện tích phục vụ làm việc, sinh hoạt của cán bộ, chiến sĩ thực hiện theo tiêu chuẩn, định mức vật chất hậu cần trong Công an nhân dân quy định.
• Tiêu chuẩn diện tích chỗ nằm tối thiểu của người bị giam giữ trừ người bị giam giữ là người chưa thành niên, người bị giam giữ là phụ nữ có thai hoặc có con dưới 36 tháng tuổi ở cùng: 02m2.
• Tiêu chuẩn diện tích chỗ nằm tối thiểu của người bị giam giữ là người chưa thành niên: 2,5m2.
• Tiêu chuẩn diện tích chỗ nằm tối thiểu đối với người bị giam giữ là phụ nữ có thai hoặc có con dưới 36 tháng tuổi ở cùng: 03m2.
• Tiêu chuẩn các loại diện tích khác đối với người bị giam giữ theo quy chuẩn kỹ thuật có liên quan và yêu cầu sử dụng.

Thứ tư, quy mô, cơ cấu, số lượng hạng mục công trình phải đảm bảo áp dụng tối đa hệ thống mẫu thiết kế xây dựng do Bộ Công an ban hành. Hạng mục công trình có mẫu thiết kế xây dựng do Bộ Công an ban hành, nếu điều kiện xây dựng cho phép thì phải áp dụng mẫu.

Thứ năm, quy mô, cơ cấu, số lượng nhà giam, buồng giam phải đáp ứng yêu cầu phân loại đối tượng theo quy định của pháp luật về thi hành tạm giữ, tạm giam, nếu giải pháp phân loại bằng nhà không phù hợp với điều kiện xây dựng thì phân loại bằng buồng, không xây dựng nhà giam có quy mô dưới 15 chỗ/01 nhà, trừ trường hợp nhà giam người bị kết án tử hình, nhà kỷ luật.

3. Yêu cầu về vị trí xây dựng và quy hoạch cơ sở giam giữ được quy định thế ?

Mục 2.2 QCVN 13:2026/BCA quy định cụ thể về yêu cầu về lựa chọn vị trí xây dựng và quy hoạch tổng mặt bằng như sau:

3.1. Lựa chọn vị trí xây dựng cơ sở giam giữ

Lựa chọn vị trí có giao thông thuận lợi, điều kiện địa chất, khí hậu, thủy văn tốt, địa hình tương đối cao và bằng phẳng; thuận tiện cho hoạt động tố tụng hình sự và hoạt động khác có liên quan theo quy định của pháp luật; tránh khu vực thương mại sầm uất, đông dân cư, xung quanh các tòa nhà cao tầng, gần nguồn ô nhiễm, tiếng ồn, khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập úng và khu vực lưu trữ vật liệu dễ cháy, nổ.

3.2. Quy hoạch tổng mặt bằng cơ sở giam giữ

Quy hoạch tổng mặt bằng cơ sở giam giữ phải tuân thủ QCVN 01:2021/BXD và các yêu cầu cụ thể về bố trí công trình, tổ chức giao thông nội bộ, phân khu chức năng.

Theo đó, quy hoạch phải bao gồm toàn bộ hạng mục công trình theo quy mô giam giữ được phê duyệt. Trường hợp đầu tư theo nhiều giai đoạn phải phân kỳ hợp lý, bảo đảm kết nối giữa các giai đoạn, có khả năng nâng cấp và mở rộng.

Đối với việc bố trí các khu vực chức năng, Quy chuẩn yêu cầu:

• Phân khu chức năng rõ ràng, phù hợp mục đích sử dụng và mô hình quản lý.
• Tổ chức giao thông nội bộ hạn chế tối đa việc giao cắt luồng di chuyển giữa người bị giam giữ với cán bộ, chiến sĩ; thân nhân, khách đến làm việc và luồng vận chuyển hàng hóa, vật tư, trang thiết bị.
• Khu vực giam giữ chỉ có 01 lối ra vào, trừ trường hợp đặc biệt do Bộ trưởng Bộ Công an quyết định.
• Tường rào bảo vệ, hàng rào cấm, hàng rào phân khu được bố trí theo lớp. Khoảng cách từ tường rào bảo vệ đến hàng rào cấm, từ hàng rào phân khu đến hạng mục công trình bên trong tối thiểu 3,0m.
• Trung tâm chỉ huy điều hành phải bố trí tại vị trí thuận lợi cho việc kiểm tra, giám sát, phân tích hình ảnh, cập nhật, lưu trữ, truyền dẫn và khai thác thông tin, dữ liệu bảo vệ an ninh, an toàn trại tạm giam.
• Kho vật chứng và tài liệu, đồ vật khu vực phải có đường ra, vào thuận tiện cho việc nhập, xuất, bảo quản vật chứng, tài liệu, đồ vật phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án và giải quyết tin báo, tố giác tội phạm.
• Trung tâm chỉ huy điều hành phải được bố trí thuận lợi cho việc kiểm tra, giám sát và khai thác dữ liệu bảo vệ an ninh, an toàn. Công trình phục vụ xét xử trực tuyến được bố trí gần phía cổng ra vào khu vực giam giữ.
• Đối với khu vực vui chơi, giải trí, thể dục, thể thao, việc bố trí công trình phải bảo đảm cán bộ quan sát trực tiếp được mọi diễn biến hành vi của người bị giam giữ. 
• Nhà chờ thăm gặp phải bố trí tại vị trí thuận tiện cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân thăm gặp, tiếp xúc người bị giam giữ theo quy định của pháp luật.
• Hệ thống cây xanh, mặt nước và cảnh quan được bố trí theo hướng tạo môi trường sống phù hợp, bảo vệ quyền con người, không gây căng thẳng tâm lý nhưng vẫn phải bảo đảm yêu cầu kiểm soát an ninh.

4. Yêu cầu về hệ thống an ninh và hạ tầng kỹ thuật của cơ sở giam giữ

4.1. Hệ thống kiểm soát an ninh, cảnh báo và thông tin liên lạc

Theo các khoản 2.5 đến 2.8 QCVN 13:2026/BCA, hệ thống kiểm soát an ninh và kỹ thuật nghiệp vụ phải đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn giam giữ, có khả năng tích hợp, bảo trì, nâng cấp, mở rộng và đồng bộ với hệ thống đã đầu tư ở giai đoạn trước.

Việc sử dụng thiết bị kiểm soát an ninh thông minh, ứng dụng AI thực hiện theo yêu cầu nghiệp vụ của Bộ Công an.

Đối với hệ thống cảnh báo, báo động, Quy chuẩn yêu cầu hệ thống hoạt động thường xuyên, ổn định, chính xác và liên tục; có nguồn điện dự phòng và phương án vận hành trong trường hợp khẩn cấp hoặc sự cố.

Hệ thống cảnh báo, báo động được kết nối tập trung tại trung tâm điều khiển, phân vùng theo khu vực chức năng và kết nối đồng bộ với các hệ thống kỹ thuật khác.

Về thông tin liên lạc, hệ thống phải bảo đảm kết nối thông suốt, rõ ràng, ổn định giữa trung tâm điều khiển và các phân khu chức năng; có yêu cầu bảo đảm an toàn mạng, chống xâm nhập và can thiệp hệ thống.

Đồng thời, phải tách biệt liên lạc nội bộ phục vụ quản lý, điều hành; liên lạc phục vụ giam giữ và liên lạc với bên ngoài.

4.2. Hệ thống ghi âm, ghi hình và xét xử trực tuyến

Theo khoản 2.9 QCVN 13:2026/BCA, hệ thống ghi âm, ghi hình có âm thanh phải bảo đảm hình ảnh đầy đủ, rõ nét, âm thanh rõ ràng, không bị nhiễu và không bị lệch giữa âm thanh với hình ảnh tại các khu vực phục vụ quản lý, điều tra, truy tố, xét xử theo quy định.

Dữ liệu ghi âm, ghi hình phải được lưu trữ liên tục. Thời gian lưu trữ tối thiểu, khả năng sao lưu và biện pháp bảo mật thực hiện theo quy định của cơ quan có thẩm quyền và quy chuẩn kỹ thuật liên quan.

Trường hợp truyền tải âm thanh, hình ảnh qua Internet phải mã hóa đường truyền, bảo đảm tính toàn vẹn và bảo mật dữ liệu với TLS tối thiểu 1.2.

Đối với hệ thống kỹ thuật phục vụ xét xử trực tuyến, khoản 2.10 yêu cầu kết nối ổn định, độ trễ thấp, hình ảnh và âm thanh rõ ràng, đồng bộ với hệ thống xét xử trực tuyến của các bên liên quan.

Hệ thống này phải có phương án dự phòng sự cố, bảo đảm an ninh, an toàn, chống can thiệp hoặc xâm nhập trái phép làm ảnh hưởng, thay đổi âm thanh và hình ảnh trong quá trình xét xử.

4.3. Hệ thống cấp, thoát nước, điện và thông gió

Các khoản 2.11, 2.12 và 2.13 QCVN 13:2026/BCA quy định yêu cầu đối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ cơ sở giam giữ.

Về cấp nước, hệ thống phải đáp ứng nhu cầu sử dụng theo tiêu chuẩn quy định và bảo đảm chất lượng nước sạch dùng cho sinh hoạt theo QCVN 01-1:2024/BYT.

Đường ống, van, phụ kiện cấp nước phải làm từ vật liệu chống ăn mòn. Van, khóa cấp nước được bố trí bên ngoài buồng giam; nếu bố trí bên trong thì phải có giải pháp bảo đảm an ninh, an toàn giam giữ.

Đối với hệ thống điện, nguồn cấp cho các khu vực và hệ thống thiết yếu phải là nguồn ưu tiên hoặc tải điện thiết yếu, có hệ thống điện dự phòng để duy trì hoạt động khi mất điện lưới.

Tủ phân phối điện cho buồng giam, buồng ở phải đặt bên ngoài. Công tắc chiếu sáng và ổ cắm điện không lắp đặt bên trong buồng giam, trừ trường hợp có hộp bảo vệ an toàn.

Về thông gió, việc thiết kế phải tuân thủ TCVN 5687:2024. Hệ thống thông gió và cấp khí tươi chủ động được thiết lập khi không có giải pháp khác bảo đảm môi trường sống và sức khỏe của người bị giam giữ.

Buồng giam, buồng điều trị, buồng truyền dịch và buồng có người bị giam giữ lưu trú tạm thời được sử dụng quạt trần có trang bị lưới bảo vệ.

4.4. Hệ thống xử lý chất thải và phòng cháy, chữa cháy

Theo khoản 2.14 QCVN 13:2026/BCA, nước thải sinh hoạt sau xử lý phải đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật được viện dẫn.

Nước thải y tế phát sinh từ hoạt động y tế của cơ sở giam giữ phải được thu gom riêng, xử lý tại nguồn hoặc chuyển giao cho đơn vị chức năng được cấp phép xử lý.

Đối với chất thải nguy hại, bao gồm chất thải y tế có thành phần nguy hại, việc thu gom, phân loại và quản lý phải tuân thủ quy định của pháp luật.

Trường hợp cơ sở giam giữ không thể tiếp cận dịch vụ thu gom, xử lý chất thải rắn tại địa bàn đóng quân thì được phép đầu tư xây dựng công trình xử lý chất thải sinh hoạt tại chỗ theo quy định.

Riêng về phòng cháy, chữa cháy, khoản 2.15 QCVN 13:2026/BCA quy định:

Nhà giam không yêu cầu trang bị hệ thống phòng cháy và chữa cháy. Căn cứ đặc điểm, diện tích, kết cấu, vật liệu cháy và khoảng cách đến công trình lân cận để bố trí bình chữa cháy xách tay, họng nước chữa cháy đặt bên ngoài nhà, thiết lập thiết bị hoặc hệ thống báo động, cảnh báo cháy bên ngoài buồng giam.

Các công trình khác thuộc cơ sở giam giữ thực hiện theo các quy chuẩn về phòng cháy, chữa cháy được viện dẫn tại khoản 2.15.1.

Trên đây là thông tin về “Quy chuẩn về thiết kế, xây dựng cơ sở giam giữ theo QCVN 13:2026/BCA như thế nào?”. Các yêu cầu kỹ thuật cụ thể được quy định tại QCVN 13:2026/BCA ban hành kèm Thông tư 127/2026/TT-BCA. Bạn đọc có thể tra cứu chi tiết văn bản trên LuatVietnam.vn và sử dụng các tính năng liên quan như Tình trạng hiệu lực, Lược đồ văn bản để theo dõi quy định.