Điểm mới Luật sửa đổi Luật Thi đua, khen thưởng

1.Thay đổi tiêu chí xét danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”

Trước đây, theo Điều 23 Luật Thi đua, khen thưởng 2022, số 06/2022/QH15, Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” để tặng cho cá nhân đạt các tiêu chuẩn sau đây:

- Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến”;

- Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hoặc có sáng kiến được cơ sở công nhận hoặc có đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu hoặc mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận.

Theo Điều 23 Luật Thi đua, khen thưởng 2022, số 06/2022/QH15 được sửa đổi bổ sung bởi khoản 7 Điều 1 Luật Thi đua, khen thưởng sửa đổi 2026, số 06/2026/QH16, Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” để tặng cho cá nhân đạt một trong các tiêu chuẩn sau đây:

- Được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ;

- Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và có sáng kiến được cơ sở công nhận;

- Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và có nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đánh giá hiệu quả theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo;

- Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến” và mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận.

2. Bỏ quy định phải có 4 sáng kiến trong 2 năm trong quy định về Bằng khen của Bộ, ban, ngành, tỉnh

Theo Điều 74 Luật Thi đua, khen thưởng 2022, số 06/2022/QH15, Bằng khen của Bộ, ban, ngành, tỉnh để tặng hoặc truy tặng cho cá nhân gương mẫu chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và đạt một trong các tiêu chuẩn sau đây:

- Có thành tích xuất sắc được bình xét trong các phong trào thi đua do Bộ, ban, ngành, tỉnh phát động;

- Lập được nhiều thành tích hoặc thành tích đột xuất, có phạm vi ảnh hưởng ở một trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ, ban, ngành, tỉnh;

- Có đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội, ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật, công tác xã hội, từ thiện nhân đạo;

- Có 02 lần liên tục được tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” hoặc có liên tục từ 02 năm trở lên được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, trong thời gian đó có 02 sáng kiến được công nhận và áp dụng có hiệu quả trong phạm vi cơ sở hoặc có 02 đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu và áp dụng hiệu quả trong phạm vi cơ sở;

- Công nhân, nông dân, người lao động lập được nhiều thành tích trong lao động, sản xuất, có phạm vi ảnh hưởng trong địa bàn cấp xã, cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp.

Theo Điều 74 Luật Thi đua, khen thưởng 2022, số 06/2022/QH15 được sửa đổi bổ sung bởi điểm a, điểm b khoản 18 Điều 1 Luật Thi đua, khen thưởng sửa đổi 2026, số 06/2026/QH16, Bằng khen của Bộ, ban, ngành, tỉnh để tặng hoặc truy tặng cho cá nhân gương mẫu chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và đạt một trong các tiêu chuẩn sau đây:

- Có thành tích xuất sắc được bình xét trong các phong trào thi đua do Bộ, ban, ngành, tỉnh phát động;

- Lập được nhiều thành tích hoặc thành tích đột xuất, có phạm vi ảnh hưởng ở một trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ, ban, ngành, tỉnh;

- Có đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội; quốc phòng, an ninh, đối ngoại; ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; công tác xã hội, từ thiện nhân đạo;

- Có 02 lần liên tục trở lên đến thời điểm đề nghị được tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” hoặc có 02 năm liên tục trở lên đến thời điểm đề nghị được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ;

- Công nhân, nông dân, người lao động lập được nhiều thành tích trong lao động, sản xuất, có phạm vi ảnh hưởng trong địa bàn cấp xã, cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp.

3. Bổ sung trường hợp ngoại lệ được “khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho một thành tích đạt được”

Theo khoản 2 Điều 5 Luật Thi đua, khen thưởng 2022, số 06/2022/QH15 được sửa đổi bổ sung bởi khoản 1 Điều 1 Luật sửa đổi Luật Thi đua, khen thưởng việc khen thưởng được thực hiện theo các nguyên tắc sau đây:

- Chính xác, công khai, minh bạch, công bằng, kịp thời;

- Bảo đảm thống nhất giữa hình thức, đối tượng khen thưởng và công trạng, thành tích đạt được;

- Một hình thức khen thưởng có thể tặng nhiều lần cho một đối tượng; không khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho một thành tích đạt được; thành tích đến đâu khen thưởng đến đó;

- Chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể, hộ gia đình trực tiếp lao động, sản xuất, kinh doanh; cá nhân, tập thể công tác ở địa bàn biên giới, trên biển, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Theo khoản 2 Điều 5 Luật Thi đua, khen thưởng 2022, số 06/2022/QH15 được sửa đổi bổ sung bởi khoản 1 Điều 1 Luật Thi đua, khen thưởng sửa đổi 2026, số 06/2026/QH16, việc khen thưởng được thực hiện theo các nguyên tắc sau đây:

- Chính xác, công khai, minh bạch, công bằng, kịp thời;

- Bảo đảm thống nhất giữa hình thức, đối tượng khen thưởng và công trạng, thành tích đạt được;

- Một hình thức khen thưởng có thể tặng nhiều lần cho một đối tượng; thành tích đến đâu khen thưởng đến đó.

Không khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho một thành tích đạt được, trừ khen thưởng công trạng.

- Chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể, hộ gia đình trực tiếp lao động, sản xuất, kinh doanh; cá nhân, tập thể công tác ở địa bàn biên giới, trên biển, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; cá nhân, tập thể có thành tích tiêu biểu mang lại hiệu quả thiết thực vì lợi ích chung, đi đầu trong ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

4. Tăng số lượng giải thưởng/danh hiệu của hình thức khen thưởng khác trong phạm vi toàn quốc của cơ quan, tổ chức

Theo khoản 2 Điều 81 Luật Thi đua, khen thưởng 2022, số 06/2022/QH15 quy định:

Doanh nhân, doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác có đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước được xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng. Việc xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng thực hiện theo các nguyên tắc sau đây:

- Việc xét tặng và công bố các danh hiệu, giải thưởng phải được tổ chức công khai, khách quan, công bằng, bình đẳng, trên cơ sở tự nguyện của doanh nhân, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế khác, bảo đảm không trái với các quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan;

- Mỗi cơ quan, tổ chức chỉ được tổ chức tối đa 02 giải thưởng hoặc danh hiệu có phạm vi toàn quốc. Tên gọi, nội dung của danh hiệu, giải thưởng phải phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực quản lý, hoạt động của cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật.

Theo khoản 2 Điều 81 Luật Thi đua, khen thưởng 2022, số 06/2022/QH15 được sửa đổi bổ sung bởi khoản 22 Điều 1 Luật Thi đua, khen thưởng sửa đổi 2026, số 06/2026/QH16 quy định:

Doanh nhân, doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác có đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước được xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng. Việc xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng thực hiện theo các nguyên tắc sau đây:

- Việc xét tặng và công bố các danh hiệu, giải thưởng phải được tổ chức công khai, khách quan, công bằng, bình đẳng, trên cơ sở tự nguyện của doanh nhân, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế khác, bảo đảm không trái với các quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan;

- Mỗi cơ quan, tổ chức chỉ được tổ chức tối đa 03 giải thưởng hoặc danh hiệu có phạm vi toàn quốc. Tên gọi, nội dung của danh hiệu, giải thưởng phải phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực quản lý, hoạt động của cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật.

Như vậy, quy định mới cũng mở rộng không gian khuyến khích đối với khu vực doanh nghiệp. Số lượng giải thưởng cấp quốc gia dành cho doanh nhân, doanh nghiệp được đề xuất tăng từ tối đa 2 lên tối đa 3 giải.

5. Áp dụng thi đua, khen thưởng trước 01/10/2026

Theo Điều 4 Luật Thi đua, khen thưởng sửa đổi 2026, số 06/2026/QH16 quy định:

- Tiếp tục công nhận hiệu quả áp dụng, phạm vi ảnh hưởng để làm căn cứ xét tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua và các hình thức khen thưởng theo Luật Thi đua, khen thưởng 2022:

• Các đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu/đang thực hiện theo Luật Khoa học và Công nghệ 2013. 

• Nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đánh giá hiệu quả theo Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025.

- Các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng đã được quyết định tặng/truy tặng:

• Vẫn giữ nguyên giá trị pháp lý.

• Không thực hiện việc xem xét, cấp đổi lại văn bằng, hiện vật khen thưởng.

Trừ trường hợp có quy định khác về đính chính thông tin.

- Hồ sơ đề nghị đã được thẩm định: Thực hiện theo Luật Thi đua, khen thưởng 2022.

Trường hợp có lợi hơn cho tập thể, cá nhân: Áp dụng Luật Thi đua, khen thưởng sửa đổi 2026.

Trên đây là thông tin về việc Điểm mới Luật sửa đổi Luật Thi đua, khen thưởng...