Điểm mới dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2026

1. Cấm trưng bày thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lào

Theo điểm b khoản 4 Điều 1 dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá sửa đổi 2026  (ngày 20/7/2026) quy định sửa đổi, bổ sung khoản 2a vào sau khoản 2 Điều 9 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012, đề xuất đưa hành vi “trưng bày thuốc lá thông thường” vào nhóm các hành vi bị nghiêm cấm.

Căn cứ dự thảo thuốc lá thông thường là sản phẩm được sản xuất từ toàn bộ hoặc một phần nguyên liệu thuốc lá, được chế biến dưới dạng:

• Thuốc lá điếu;
• Xì gà;
• Thuốc lá sợi;
• Thuốc lào.

Trong khi đó, tại Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, đại lý bán lẻ, điểm bán lẻ thuốc lá hiện chỉ bị hạn chế không được trưng bày quá một bao, một tút hoặc một hộp của một nhãn hiệu thuốc lá.

2. Phải kiểm tra VNeID khi nghi ngờ người mua thuốc lá dưới 18 tuổi

Theo khoản 10 Điều 1 dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2026 (sửa đổi Điều 25 của Luật năm 2012), quy định:

Cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá thông thường phải treo biển thông báo không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi, thực hiện kiểm tra căn cước, ứng dụng  định  danh  quốc  gia (VNeID),  hộ  chiếu  đối  với  trường  hợp  có  nghi ngờ người dưới 18 tuổi mua thuốc lá.

Đồng thời, cơ quan, tổ chức, cá nhân không được tổ chức, cho phép hoặc bán thuốc lá thông thường tại các địa điểm cấm hút, bán thuốc lá; không được bán thuốc lá thông thường phía ngoài cổng cơ sở giáo dục, cơ sở y tế trong phạm vi 100 mét (m) tính từ khuôn viên gần nhất của cơ sở đó.

Trong khi đó, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012 chỉ yêu cầu người chịu trách nhiệm tại điểm bán phải treo biển thông báo không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi, chưa quy định cụ thể trách nhiệm kiểm tra căn cước, VNeID hoặc hộ chiếu khi nghi ngờ về độ tuổi của người mua.

3. Bổ sung quy định cấm bán thuốc lá trên môi trường số

Theo đó, tại điểm c khoản 4 Điều 1 dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2026 đề xuất sửa đổi, bổ sung khoản 7 Điều 9 Luật năm 2012, đưa hành vi bán thuốc lá trên các nền tảng số, ứng dụng số vào nhóm hành vi nghiêm cấm, cụ thể các hành vi sau: 

• Bán thuốc lá bằng máy bán hàng tự động;
• Bán thuốc lá trên môi trường mạng;
• Bán trên sàn giao dịch thương mại điện tử;
• Bán qua mạng xã hội;
• Bán qua ứng dụng số;
• Bán trên nền tảng trực tuyến;
• Bán thông qua phương thức giao dịch điện tử khác;
• Hút, bán thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm hút, bán thuốc lá.

So với quy định hiện hành, khoản 7 Điều 9 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012, hành vi bị nghiêm cấm hiện nay gồm:

Bán thuốc lá bằng máy bán thuốc lá tự động; hút, bán thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm.

4. Bổ sung quy định tiêu chuẩn đối với xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào

Tại khoản 9 Điều 1 dự thảo 2026, quy định bổ sung Điều 23a vào Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012 như sau:

• Cơ sở sản xuất, nhập khẩu xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào phải xây dựng và thực hiện công bố tiêu chuẩn cơ sở đối với xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào.
• Việc công bố tiêu chuẩn cơ sở thực hiện theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

Như vậy, đối với thuốc lào, chủ thể phải thực hiện nghĩa vụ là cơ sở sản xuất và cơ sở nhập khẩu. Quy định không chỉ áp dụng đối với thuốc lào được sản xuất trong nước mà còn áp dụng đối với thuốc lào nhập khẩu.

5. Bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm về thuốc lá

Tại khoản 4 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá, bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm:

• Sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, quá cảnh, tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá khác;
• Sản xuất, mua bán thiết bị điện tử, linh kiện (bộ phận) rời, dung dịch để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá theo quy định của Chính phủ, trừ trường hợp theo quy định tại khoản 16 Điều 52 Luật Đầu tư;
• Trưng bày thuốc lá thông thường;
• Bán thuốc lá bằng máy bán hàng tự động, bán thuốc lá trên môi trường mạng, sàn giao dịch thương mại điện tử, mạng xã hội, ứng dụng số, nền tảng trực tuyến hoặc phương thức giao dịch điện tử khác; hút, bán thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm hút, bán thuốc lá.

6. Quy định quản lý kinh doanh thuốc lá

Tại khoản 6 Điều 1 dự thảo quy định sửa đổi Điều 19 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012 về quản lý kinh doanh thuốc lá như sau:

Kinh doanh thuốc lá là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Tổ chức, cá nhân mua bán, chế biến, nhập khẩu nguyên liệu thuốc lá; sản xuất, nhập khẩu thuốc lá phải có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp.

Đồng thời, Chính phủ quy định cụ thể việc cấp giấy phép mua bán, chế biến, nhập khẩu nguyên liệu thuốc lá; sản xuất, nhập khẩu thuốc lá quy định tại khoản 1 Điều này.

7. Sửa đổi quy định về hợp đồng chuyển nhượng đối với thuốc lá

Theo đó, hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp hoặc hợp đồng chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp đối với thuốc lá quy định tại khoản 1a Điều 2 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012 chỉ được thực hiện tại doanh nghiệp đã có giấy phép sản xuất thuốc lá sau khi được Bộ trưởng Bộ Công Thương đồng ý bằng văn bản. (Theo khoản 7 Điều 1 dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2026)

Dự kiến Luật sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2027.

Trên đây là Điểm mới dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2026…