Danh sách văn bản hướng dẫn Luật Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025

2. Những nội dung nổi bật của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025

2.1 Lần đầu tiên "đổi mới sáng tạo" được đưa vào Luật

Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025, số 93/2025/QH15 (có hiệu lực từ 01/10/2025) là đạo luật đầu tiên đưa “đổi mới sáng tạo” vào tên gọi, đặt ngang hàng với khoa học và công nghệ. Đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển, khẳng định vai trò của đổi mới sáng tạo trong mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội.

Luật cũng lần đầu định nghĩa rõ:

"Đổi mới sáng tạo" là việc tạo ra hoặc cải tiến đáng kể sản phẩm, dịch vụ, quy trình, mô hình kinh doanh.

Theo Bộ KH&CN, nếu khoa học - công nghệ là lĩnh vực chuyên môn của nhà khoa học, thì đổi mới sáng tạo là quá trình của toàn dân, thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

2.2 AI và công nghệ mới phải đặt dưới sự kiểm soát của con người

Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 bổ sung nguyên tắc mới:

Việc phát triển, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học, y tế và các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến con người phải tuân thủ pháp luật và đặt dưới sự giám sát của con người, nhằm bảo đảm an toàn, đạo đức và nhân quyền.

2.3 Rủi ro trong nghiên cứu khoa học có thể được miễn cả trách nhiệm hình sự

Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 mở rộng phạm vi miễn trách nhiệm đối với các rủi ro phát sinh trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ. Không chỉ miễn trách nhiệm dân sự và hành chính như Luật Khoa học và công nghệ 2013, số 29/2013/QH13, Luật mới cho phép miễn cả trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp cụ thể theo Điều 9 của luật.

2.4 Cấm che giấu rủi ro và vi phạm đạo đức nghiên cứu

Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 (Điều 14) bổ sung các hành vi nghiêm cấm.

2.5 Khuyến khích ứng dụng AI và chuyển đổi số trong khoa học - công nghệ

Theo Điều 20 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025, Nhà nước thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số trong toàn bộ lĩnh vực khoa học - công nghệ .

Đặc biệt, Luật nhấn mạnh Khuyến khích ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) để nâng cao hiệu quả nghiên cứu, quản lý, và phát triển lực lượng khoa học - công nghệ.

2.6 Doanh nghiệp tài trợ nghiên cứu được trừ chi phí tính thuế TNDN

Theo Điều 35 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025:

• Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo.

• Chi phí tài trợ, chi cho nghiên cứu - phát triển được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

• Mức trừ sẽ theo tỷ lệ phần trăm trên chi phí thực tế, áp dụng theo quy định cụ thể của pháp luật thuế TNDN.

2.7 Lập sàn chứng khoán riêng cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo

Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 (Điều 41) cho phép:

- Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và công ty con tổ chức phân bảng niêm yết riêng dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

- Đây là một thị trường giao dịch chứng khoán chuyên biệt, giúp startup gọi vốn công khai, tăng tính thanh khoản và thu hút đầu tư.

- Đối tượng tham gia gồm:

• Nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp,

• Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và địa phương,

• Quỹ phát triển khoa học – công nghệ của doanh nghiệp,

• Các tổ chức tài chính và quỹ đầu tư trong nước và quốc tế.

2.8 Bổ sung 3 khoản thu nhập được miễn thuế TNCN

Theo Khoản 3 Điều 71 của Luật 2025, ba khoản thu nhập mới được miễn thuế thu nhập cá nhân gồm:

• Thu nhập từ tiền lương, tiền công khi tham gia thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

• Thu nhập từ quyền tác giả của kết quả nghiên cứu KH&CN khi được thương mại hóa theo pháp luật về sở hữu trí tuệ và khoa học công nghệ.

• Thu nhập của các cá nhân tham gia khởi nghiệp sáng tạo

3. Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 quy định các hành vi bị nghiêm cấm nào?

Điều 14 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 quy định các hành vi bị nghiêm cấm gồm:

- Cản trở, gây khó khăn cho hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của tổ chức, cá nhân.

- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để can thiệp trái pháp luật vào việc đặt hàng, tài trợ, hỗ trợ, đánh giá hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hoặc hành vi khác can thiệp trái pháp luật vào hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của tổ chức, cá nhân.

- Lợi dụng hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để thực hiện một trong các hành vi sau đây:

• Xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân;
• Truyền bá thông tin sai sự thật, xuyên tạc kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo;
• Chiếm đoạt, sử dụng trái phép kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo của tổ chức, cá nhân khác hoặc hành vi khác xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

- Cố ý không tuân thủ quy định trong hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo hoặc cố ý che giấu rủi ro khi thực hiện nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng công nghệ gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài nguyên, môi trường, đa dạng sinh học, sức khỏe cộng đồng.

- Tiết lộ hoặc sử dụng trái phép dữ liệu nhạy cảm thu thập trong quá trình nghiên cứu và phát triển, gây ảnh hưởng đến quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình hoặc an ninh quốc gia.

Luật nhấn mạnh yêu cầu trung thực, minh bạch trong nghiên cứu và công bố khoa học. Các hành vi như đạo văn, làm sai lệch dữ liệu, gian lận trong nghiên cứu đều bị nghiêm cấm và xử lý nghiêm theo quy định.

Trên đây là Danh sách văn bản hướng dẫn Luật Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025.