Các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Luật số 93/2025/QH15

1. Các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Luật số 93/2025/QH15

Khoản 4 Điều 3 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025, Luật số 93/2025/QH15 quy định các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo bao gồm 09 hoạt động. Cụ thể: 

STT	Hoạt động
1	Nghiên cứu cơ bản
2	Nghiên cứu ứng dụng
3	Phát triển công nghệ; phát triển giải pháp xã hội
4	Sản xuất thử nghiệm
5	Ứng dụng, chuyển giao công nghệ
6	Đổi mới sáng tạo dựa trên đổi mới công nghệ, sáng tạo công nghệ, nâng cao hiệu suất công nghệ
7	Khởi nghiệp sáng tạo
8	Cung cấp dịch vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
9	Hoạt động sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, sáng tạo tri thức và hoạt động liên quan khác

2. Nguyên tắc trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Căn cứ Điều 5 Luật số 93/2025/QH15, cơ quan, tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam hoặc ngoài lãnh thổ Việt Nam nhưng có quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên cần tuân thủ các nguyên tắc như sau: 

- Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và dự báo xu hướng phát triển; phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững; lấy con người làm trung tâm, tôn trọng quyền con người.

- Nghiên cứu trong lĩnh vực y tế, công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo và lĩnh vực khác liên quan trực tiếp đến con người phải bảo đảm tuân thủ quy định của Luật số 93/2025/QH15, quy định khác của pháp luật có liên quan và bảo đảm việc phát triển, ứng dụng công nghệ luôn đặt dưới sự giám sát, kiểm soát của con người.

- Bảo đảm quyền tự do nghiên cứu và sáng tạo; đề cao, tuân thủ đạo đức nghề nghiệp, yêu cầu chuyên môn, tính trung thực, khách quan và tinh thần trách nhiệm trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

- Phát triển hệ thống tiêu chuẩn làm nền tảng thiết lập chuẩn mực trình độ công nghệ, định hướng nghiên cứu, phát triển, ứng dụng công nghệ, tạo cơ sở cho việc ngăn chặn, loại bỏ công nghệ lạc hậu, công nghệ ảnh hưởng xấu đến kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, môi trường, sức khỏe con người; hỗ trợ đăng ký, bảo hộ, quản lý, khai thác quyền sở hữu trí tuệ; thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo.

- Nhà nước quản lý hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chủ yếu theo nguyên tắc hậu kiểm, tập trung đánh giá kết quả thực hiện, không can thiệp vào phương pháp, quy trình thực hiện; bảo đảm quyền tự chủ và trách nhiệm giải trình của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân.

Trường hợp cần thiết, được áp dụng nguyên tắc tiền kiểm nhưng bảo đảm không gây cản trở hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

3. Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Để đảm bảo hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được diễn ra đúng nguyên tắc, đúng quy định, Điều 14 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 đã quy định 05 hành vi bị cấm trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Cụ thể như sau:

(1) Cản trở, gây khó khăn cho hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của tổ chức, cá nhân.