6 điểm mới của Nghị định 94/2026/NĐ-CP về hoạt động đào tạo và sát hạch lái xe

1. Bổ sung hạng D1 cho trung tâm loại 2

Theo Điều 3 Nghị định 160/2024/NĐ-CP, trung tâm sát hạch lái xe loại 2 được phép tổ chức sát hạch và cấp giấy phép lái xe các hạng A1, A, B1, B, C1 và C. Trong khi đó, ở quy định mới, danh mục này được điều chỉnh còn A1, A, B1, B, C1 và D1. Như vậy, Điều 3 Nghị định 94/2026/NĐ-CP bỏ hạng C và bổ sung hạng D1 vào phạm vi sát hạch của trung tâm loại 2.

Bên cạnh thay đổi về phạm vi hạng giấy phép lái xe, quy định mới cũng cập nhật lại cách gọi quy chuẩn kỹ thuật thành “Trung tâm sát hạch lái xe cơ giới đường bộ”, thay cho cách gọi trước đây. 

2. Cắt giảm điều kiện đối với người đứng đầu cơ sở đào tạo lái xe ô tô

Theo Điều 7 Nghị định 160/2024/NĐ-CP, người đứng đầu cơ sở đào tạo lái xe ô tô là hiệu trưởng hoặc giám đốc, đại diện pháp luật cho đơn vị và chịu trách nhiệm quản lý toàn bộ hoạt động đào tạo. Đồng thời, người này phải đáp ứng đầy đủ hai tiêu chuẩn gồm: có bằng tốt nghiệp cao đẳng trở lên và đã qua đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý giáo dục nghề nghiệp.

Tuy nhiên, Điều 7 Nghị định 94/2026/NĐ-CP đã lược bỏ phần mô tả về chức danh, vai trò đại diện pháp luật và trách nhiệm quản lý, đồng thời giản lược điều kiện tiêu chuẩn. Theo đó, yêu cầu đối với người đứng đầu chỉ còn là phải có bằng tốt nghiệp cao đẳng trở lên, không còn quy định bắt buộc về đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý giáo dục nghề nghiệp như trước đây.

3. Bổ sung bắt buộc định danh số trong đào tạo lái xe

Điểm mới đáng chú ý nhất của Điều 9 Nghị định 94/2026/NĐ-CP là việc bổ sung khoản 4, quy định về hệ thống thiết bị và phần mềm ứng dụng định danh, xác thực điện tử, kết nối với các nền tảng số quốc gia thông qua API. Đây là yêu cầu hoàn toàn mới, nhằm số hóa toàn bộ quá trình đào tạo, từ đăng ký học đến đăng ký sát hạch, đồng thời đảm bảo quản lý dữ liệu học viên thống nhất và có thể truy xuất điện tử.

4. Mở rộng điều kiện giáo viên dạy lái xe, đơn giản chứng chỉ sư phạm

Lược bỏ quy định về giáo viên dạy môn kỹ thuật lái xe phải có giấy phép lái xe tương ứng, đồng thời thay đổi hệ thống chứng chỉ sư phạm. Nếu như trước đây quy định liệt kê nhiều loại chứng chỉ theo bậc 1, bậc 2 và chứng chỉ dành cho trình độ cao đẳng, trung cấp, thì quy định mới đã chuyển sang hệ thống chứng chỉ và bằng sư phạm theo hướng phân tầng lại, bao gồm cao đẳng sư phạm, chứng chỉ sơ cấp và bồi dưỡng sư phạm bậc 1 trở lên.

Đối với giáo viên dạy thực hành lái xe, điểm thay đổi đáng chú ý là quy định mới bổ sung bằng nghề trở lên bên cạnh trung cấp nghề, qua đó mở rộng đối tượng đủ điều kiện. Đồng thời, các yêu cầu về chứng chỉ sư phạm cũng được điều chỉnh tương tự như giáo viên lý thuyết theo hướng đơn giản và thống nhất hơn. 

Mở rộng điều kiện giáo viên dạy lái xe (Ảnh minh họa)

5. Chuyển sang cấp chứng nhận điện tử cho giáo viên dạy lái xe

Theo Điều 12 Nghị định 160/2024/NĐ-CP, thủ tục được thực hiện theo mô hình nhiều bước, trong đó cá nhân nộp hồ sơ tại cơ sở đào tạo lái xe, sau đó cơ sở đào tạo chuyển hồ sơ lên Sở Giao thông vận tải để kiểm tra, tổ chức đánh giá và cấp giấy chứng nhận. Quy trình này bao gồm nhiều khâu trung gian, thời hạn xử lý kéo dài và chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy hoặc bản sao chứng thực. Việc cấp giấy chứng nhận có thể thực hiện bằng bản giấy hoặc bản điện tử đăng tải trên website của Sở GTVT.

Trong khi đó, quy định mới đã có sự thay đổi, cá nhân đăng ký trực tiếp với cơ sở đào tạo lái xe để tham gia tập huấn, sau đó hồ sơ được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền thông qua Trung tâm Phục vụ hành chính công hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia. Đáng chú ý, quy trình kiểm tra, đánh giá và cấp chứng nhận được rút gọn và thực hiện tập trung hơn, đồng thời thời gian xử lý ở từng bước đều được giảm đáng kể so với trước đây.

Ngoài ra, quy định mới bổ sung việc chấp nhận dữ liệu điện tử thay cho một số giấy tờ truyền thống, bao gồm dữ liệu điện tử tích hợp trong tài khoản định danh điện tử. Kết quả giải quyết thủ tục hành chính được trả hoàn toàn dưới dạng điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy, thông qua các nền tảng như VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia; chỉ cấp bản giấy khi người dân có nhu cầu.

6. Chuyển thẩm quyền cấp giấy phép xe tập lái sang Sở Xây dựng

Theo quy định cũ, thẩm quyền cấp giấy phép xe tập lái thuộc về Sở Giao thông vận tải đối với xe tập lái của cơ sở đào tạo do địa phương quản lý. Ngoài ra, quy định cũ có bổ sung hình thức giấy phép điện tử có mã QR và cơ chế đăng tải trên trang thông tin điện tử của Sở để tra cứu thông tin.

Trong khi đó, quy định mới chuyển thẩm quyền này sang Sở Xây dựng thay vì Sở Giao thông vận tải. 

Quy định mới lược bỏ chi tiết về việc đăng tải giấy phép điện tử có mã QR trên trang thông tin của Sở, đồng thời đơn giản hóa cách diễn đạt về thời điểm cấp giấy phép, theo hướng “cấp ngay sau khi kiểm tra cấp giấy phép đào tạo lái xe”.