Trả lời kiến nghị về hòa giải tranh chấp đất đai và việc “treo” hồ sơ cấp Giấy chứng nhận

Theo phản ánh của công dân, hiện còn thiếu thống nhất giữa cơ quan hành chính và cơ quan tư pháp trong việc xác định thế nào là “tranh chấp đất đai”, “tranh chấp liên quan đến đất đai” và tiêu chí xác định “đất đang có tranh chấp”. Sự khác biệt trong cách hiểu này dẫn đến tình trạng hồ sơ đất đai bị coi là đang tranh chấp và bị dừng giải quyết thủ tục hành chính, trong đó có việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Ngoài ra, phản ánh cũng nêu thực trạng pháp luật chưa quy định rõ hậu quả pháp lý sau khi hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã không thành. Trong nhiều trường hợp, sau hòa giải không thành, các bên không tiếp tục khởi kiện hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết, nhưng hồ sơ vẫn bị “treo” với lý do đất đang có tranh chấp, gây ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất.

Về nội dung này, tại Công văn số 244/QLĐĐ-KSQLSDĐĐ, Cục Quản lý đất đai dẫn chiếu Điều 235 Luật Đất đai 2024, trong đó quy định bắt buộc thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã trước khi cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai; việc hòa giải phải lập biên bản, xác nhận hòa giải thành hoặc không thành và gửi cho các bên liên quan.

Trường hợp hòa giải thành và có thay đổi về ranh giới, diện tích hoặc người sử dụng đất, các bên phải thực hiện thủ tục đăng ký, cấp Giấy chứng nhận trong thời hạn 30 ngày làm việc.

Đối với kiến nghị cần quy định thời hạn cụ thể sau khi hòa giải không thành để chấm dứt tình trạng “đất đang có tranh chấp”, Cục Quản lý đất đai cho biết sẽ nghiên cứu, rà soát, tổng hợp và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, hoàn thiện trong thời gian tới.