English
RSS
Theo dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu 2026, thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối độc lập được đề xuất tự quyết định giá bán lẻ xăng dầu theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ quy định pháp luật và chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan nhà nước.
Cụ thể, khoản 1 Điều 27 dự thảo quy định giá bán buôn, giá bán lẻ xăng dầu trong và ngoài hệ thống được thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và thương nhân phân phối không thuộc hệ thống phân phối xăng dầu của thương nhân đầu mối quyết định, thực hiện theo pháp luật về giá và cơ chế thị trường.
Theo đó, quyền quyết định giá bán lẻ xăng dầu được phân định như sau:
- Thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu được quyết định theo công thức quy định tại Điều 28 Nghị định 296/2026/NĐ-CP;
- Thương nhân phân phối không thuộc hệ thống của thương nhân đầu mối được tự quyết định giá bán lẻ;
- Thương nhân phân phối thuộc hệ thống của thương nhân đầu mối được quyết định giá nhưng không được cao hơn giá bán lẻ do thương nhân đầu mối cung cấp xăng dầu công bố.
Đối với địa bàn xa cảng, xa kho đầu mối, xa cơ sở sản xuất, giá bán lẻ xăng dầu (riêng dầu mazut là giá bán buôn) do thương nhân phân phối xăng dầu không thuộc hệ thống phân phối của thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu quyết định không được vượt quá giá bán lẻ xăng dầu (riêng dầu mazut là giá bán buôn) cao nhất do thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu công bố tại cùng địa bàn và cùng thời điểm.
Theo Điều 28 dự thảo, giá bán xăng dầu được xác định theo công thức:
Giá bán xăng dầu = Giá mua xăng dầu + Chi phí tạo nguồn + Chi phí kinh doanh định mức + Lợi nhuận + Các khoản thuế.
Trong đó:
- Giá mua xăng dầu, chi phí tạo nguồn và lợi nhuận được thương nhân tự xác định theo thực tế kinh doanh.
- Chi phí tạo nguồn (từ nguồn nhập khẩu, từ nguồn mua trong nước) do thương nhân tự xác định theo thực tế kinh doanh.
- Chi phí kinh doanh định mức là chi phí lưu thông xăng dầu trong nước của thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu. Chi phí này vẫn được quản lý theo mức khởi điểm do Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính công bố. Mức chi phí này được điều chỉnh hằng năm theo chỉ số giá tiêu dùng và định kỳ 03 năm được rà soát, công bố lại.
Theo cơ chế hiện hành tại Nghị định 83/2014/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 95/2021/NĐ-CP và Nghị định 80/2023/NĐ-CP, cơ quan quản lý tính toán giá cơ sở và thực hiện điều hành giá xăng dầu vào ngày thứ Năm hằng tuần. Thương nhân phân phối quy định giá bán lẻ trong hệ thống nhưng không được cao hơn mức giá cơ sở được công bố.
So với quy định này, dự thảo chuyển trọng tâm từ cơ chế Nhà nước định kỳ công bố mức giá điều hành sang cơ chế doanh nghiệp tự tính toán, quyết định và công bố giá; cơ quan nhà nước thực hiện quản lý thông qua công thức giá, kê khai, kết nối dữ liệu, kiểm tra và bình ổn giá khi cần thiết.
Dự thảo 12.2 ngày 20/7/2026 do Bộ Công Thương chủ trì xây dựng và hiện chưa được thông qua. Vì vậy, doanh nghiệp chưa được áp dụng cơ chế tự quyết giá bán lẻ nêu trên cho đến khi Nghị định chính thức được ban hành và có hiệu lực.
