4 nội dung đáng chú ý tại Luật Tiết kiệm, chống lãng phí 2025

1. Bổ sung đối tượng áp dụng

Luật Tiết kiệm, chống lãng phí 2025 đã mở rộng phạm vi tiết kiệm, chống lãng phí đến các đối tượng nêu tại Điều 2 Luật Tiết kiệm, chống lãng phí 2025.

Cụ thể, đối tượng áp dụng đã được bổ sung theo hướng đầy đủ, cụ thể hơn gồm:

• Tổ chức chính trị, cơ quan nhà nước.
• Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
• Đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân.
• Đơn vị sự nghiệp công lập.
• Doanh nghiệp nhà nước.
• Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong khu vực nhà nước.
• Doanh nghiệp, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân khác có liên quan

Thay vì chỉ quy định chung chung là cơ quan, tổ chức, cá nhân quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước, vốn nhà nước, tài sản nhà nước, lao động, thời gian lao động trong khu vực nhà nước.

2. Luật hóa hành vi gây lãng phí và vi phạm trong thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí

Để tránh tình trạng quy định chung chung, Luật Tiết kiệm, chống lãng phí 2025 đã cụ thể hóa 07 nhóm hành vi gây lãng phí và 10 nhóm hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện.

Cụ thể, theo Điều 4 Luật Tiết kiệm, chống lãng phí 2025, các nhóm hành vi gây lãng phí gồm:

• Xây dựng, ban hành VBQPPL trong lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí
• Công tác lãnh đạo, chỉ đạo lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí
• Quản lý, sử dụng tài chính công
• Quản lý, sử dụng vốn đầu tư công, đầu tư xây dựng, mua sắm… tài sản công
• Quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên, năng lượng
• Quản lý, sử dụng vốn Nhà nước trong dự án đầu tư PPP, tại doanh nghiệp
• Hành vi gây lãng phí khác

Đồng thời, 10 nhóm hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện nêu tại Điều 5 Luật mới gồm:

• Vi phạm về thời hạn ban hành, nội dung của Chương trình tiết kiệm, chống lãng phí;
• Vi phạm trong thực hiện các nhiệm vụ, chỉ tiêu, yêu cầu, giải pháp tiết kiệm, chống lãng phí đã ban hành;
• Vi phạm về thời hạn, nội dung báo cáo kết quả công tác tiết kiệm, chống lãng phí;
• Vi phạm về cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về tiết kiệm, chống lãng phí;
• Vi phạm về thời hạn, nội dung và hình thức công khai về tiết kiệm, chống lãng phí;
• Vi phạm trong việc lấy ý kiến cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trước khi quyết định đối với các biện pháp tiết kiệm, chống lãng phí tại cơ quan, tổ chức, đơn vị;
• Cản trở hoặc thiếu trách nhiệm trong thanh tra, kiểm tra, kiểm toán tiết kiệm, chống lãng phí của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền;
• Cản trở hoặc thiếu trách nhiệm trong xác minh, xử lý, giải quyết, tổ chức thi hành quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo về tiết kiệm, chống lãng phí;
• Vi phạm trong bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí và người thân theo quy định của pháp luật;
• Vi phạm khác trong tổ chức

3. Ngày 31/5 là ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí

Luật Tiết kiệm, chống lãng phí 2025 còn chú trọng đến việc giáo dục và xây dựng lối sống. Điểm nhấn là việc quy định ngày 31/5 hàng năm là “Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí” tại Điều 9 Luật 2025.

Ngày này được lấy theo dấu mốc bài viết “Thế nào là Kiệm” của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên báo Cứu quốc, nhằm tạo sức lan tỏa rộng khắp, hướng đến xây dựng văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn xã hội.

Mặt khác, Luật còn bổ sung quy định về trách nhiệm xây dựng, lan tỏa văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí phù hợp với từng đối tượng, chủ thể có liên quan. Trong đó, với cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp trong khu vực nhà nước có trách nhiệm xây dựng, lan tỏa văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí theo các biện pháp sau đây:

• Lồng ghép vào nội quy, quy chế làm việc;
• Công khai nội dung;
• Tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật cho các đối tượng thuộc phạm vi quản lý theo hình thức phù hợp;
• Tổ chức các hoạt động hưởng ứng, triển khai phong trào phù hợp với điều kiện thực tế;
• Các biện pháp khác.

4. Xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu và bảo vệ người tố giác

Luật Tiết kiệm, chống lãng phí 2025 cũng xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu được nêu tại Điều 34 Luật mới có bổ sung các nội dung:

- Chỉ đạo xây dựng, ban hành định mức, tiêu chuẩn, chế độ theo thẩm quyền được giao.

- Thực hiện việc lấy ý kiến cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trước khi quyết định đối với các biện pháp tiết kiệm, chống lãng phí tại cơ quan, tổ chức, đơn vị theo quy định của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở.

- Kịp thời biểu dương, khen thưởng hoặc đề nghị biểu dương, khen thưởng đối với tập thể, cá nhân có thành tích trong công tác tiết kiệm, chống lãng phí theo quy định.

- Bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí trong phạm vi quyền hạn:

• Với người tố cáo: Thực hiện theo quy định của pháp luật về tố cáo;
• Với người tố giác tội phạm: Thực hiện theo quy định của pháp luật về tố tụng hình sự;
• Với người phản ánh: Áp dụng các quy định về bảo vệ như bảo vệ người tố cáo.

Trên đây là tổng hợp nội dung đáng chú ý Luật Tiết kiệm chống lãng phí 2025.