Công văn 105/HCTP-HT: Người đã phẫu thuật thay đổi ngoại hình được xem xét đổi tên nếu có căn cứ hợp lý

Nội dung ​Công văn 105/HCTP-HT tập trung xác định rõ cơ sở pháp lý hiện hành và phạm vi giải quyết của cơ quan có thẩm quyền.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự, cá nhân có quyền xác định lại giới tính (Điều 36) và chuyển đổi giới tính (Điều 37). Trong đó, việc xác định lại giới tính là trường hợp can thiệp y học do giới tính bị khuyết tật bẩm sinh hoặc chưa định hình chính xác về mặt sinh học; trường hợp này đã có căn cứ pháp lý để thực hiện thay đổi thông tin hộ tịch theo Nghị định số 88/2008/NĐ-CP.

Đối với trường hợp chuyển đổi giới tính, do dự thảo Luật Chuyển đổi giới tính hiện vẫn chưa được thông qua nên chưa có cơ sở pháp lý để thực hiện việc đăng ký thay đổi hộ tịch theo điểm e khoản 1 Điều 28 Bộ luật Dân sự cho các trường hợp này.

Tuy nhiên, Công văn nhấn mạnh rằng, riêng đối với việc thay đổi chữ đệm, tên, nếu người có yêu cầu chứng minh được việc thay đổi là xác đáng, cụ thể như việc sử dụng tên cũ gây nhầm lẫn, ảnh hưởng đến danh dự, quyền và lợi ích hợp pháp của mình, phù hợp với quy định tại điểm a khoản 1 Điều 28 Bộ luật Dân sự, thì Sở Tư pháp sẽ hướng dẫn cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền giải quyết việc thay đổi chữ đệm, tên theo đúng quy định pháp luật.

Ngoài ra, do nội dung phản ánh thuộc lĩnh vực hộ tịch và thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan đăng ký hộ tịch tại địa phương, Cục Hành chính tư pháp đã chuyển đơn của công dân đến Sở Tư pháp tỉnh An Giang và Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh để hướng dẫn cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết theo quy định.

Như vậy, theo hướng dẫn tại Công văn 105/HCTP-HT, mặc dù hiện nay chưa có cơ sở pháp lý để thay đổi hộ tịch trong trường hợp chuyển đổi giới tính, nhưng người đã phẫu thuật thay đổi ngoại hình vẫn có thể được xem xét thay đổi chữ đệm, tên nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Bộ luật Dân sự và thực hiện đúng trình tự, thẩm quyền theo quy định.