Phương án điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân từ 2026

2 phương án điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân từ 2026

Theo đó, Điều 1 dự thảo Nghị quyết đề xuất điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân như sau:

Mới đây, Bộ Tài chính đề xuất chọn phương án 2. Theo đó, giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng; còn mỗi người phụ thuộc từ 4,4 triệu đồng/tháng lên 6,2 triệu đồng/tháng.

Theo Bộ Tài chính, hầu hết số người nộp thuế ở bậc 1 sẽ chuyển sang diện không phải nộp thuế (khoảng trên 95% người nộp thuế ở bậc 1).

Một phần cá nhân nộp thuế ở bậc 2 chuyển sang diện không phải nộp thuế hoặc chuyển xuống nộp thuế ở bậc 1. 

Tương tự, những cá nhân ở các bậc thuế còn lại đều được giảm số thuế thu nhập cá nhân phải nộp.

Bộ Tài chính cũng đề xuất dự thảo Nghị quyết này được thông qua sẽ có hiệu lực thi hành từ 01/02/2026

Hiện nay theo quy định tại theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14, mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân như sau:

- Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm);

- Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng.

Lý do điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh theo Tờ trình Nghị quyết

Theo Tờ trình dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh (GTGC) trong thuế thu nhập cá nhân (TNCN), việc điều chỉnh này xuất phát từ nhiều ý kiến khác nhau trong xã hội và các yêu cầu thực tiễn đặt ra trong quá trình thực hiện chính sách thuế hiện nay.

Thứ nhất, có nhiều ý kiến trái chiều về mức giảm trừ gia cảnh hiện nay

Một số ý kiến cho rằng mức GTGC hiện hành vẫn còn thấp so với mức sống và chi phí sinh hoạt thực tế.

Chi phí sinh hoạt tại các thành phố lớn cao hơn nhiều so với khu vực nông thôn, miền núi nên mức giảm trừ gia cảnh nên có sự phân biệt theo khu vực.

Tuy nhiên, cũng có quan điểm cho rằng mức GTGC hiện tại là phù hợp với mặt bằng thu nhập chung, thậm chí nhiều người lao động hiện vẫn có thu nhập chưa đến mức phải nộp thuế TNCN.

Nếu tăng mức GTGC quá cao, sẽ làm thu hẹp đối tượng chịu thuế, ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách nhà nước.

Thứ hai, quan điểm thống nhất theo pháp luật thuế hiện hành

Theo quy định của Luật Thuế TNCN, mức giảm trừ gia cảnh là mức chung, cụ thể được áp dụng thống nhất toàn quốc, không phân biệt: thu nhập cao hay thấp, nơi cư trú là thành thị hay nông thôn, nhu cầu chi tiêu sinh hoạt khác nhau.

Đây cũng là nguyên tắc được hầu hết các nước trên thế giới, kể cả các nước phát triển và đang phát triển, thống nhất thực hiện.

Thứ ba, pháp luật đã có cơ chế hỗ trợ đối tượng đặc biệt

Bên cạnh mức GTGC chung, Luật Thuế TNCN hiện hành đã có các quy định hỗ trợ riêng đối với những đối tượng đặc biệt:

- Người lao động làm việc ở vùng khó khăn được miễn thuế TNCN đối với các khoản trợ cấp khu vực, trợ cấp thu hút, trợ cấp chuyển vùng.

- Cá nhân gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, bệnh hiểm nghèo được xem xét giảm thuế theo quy định.

Thứ tư, kinh nghiệm quốc tế về các khoản giảm trừ thuế TNCN

Qua nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, có thể phân loại các khoản giảm trừ thuế TNCN thành 3 nhóm chính:

• Giảm trừ chung cho người nộp thuế;
• Giảm trừ cho người phụ thuộc (vợ/chồng, con, cha mẹ…);
• Giảm trừ đặc thù như chi phí giáo dục, y tế, bảo hiểm...

Do vậy, việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh trong dự thảo Nghị quyết hiện nay hướng tới việc cân đối chính sách thuế hợp lý, công bằng, đồng thời đảm bảo ổn định nguồn thu và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người nộp thuế.

Trên đây là 2 phương án điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân từ 2026.