Công văn 2456/BYT-KCB của Bộ Y tế về việc tăng cường thực thi Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá và hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5/2018

Kính gửi: Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Ngày Thế giới Không Thuốc lá năm 2018, Tổ chức Y tế Thế giới lựa chọn chủ đề “Thuốc lá và bệnh tim mạch”. Thông qua chủ đề này, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) muốn thông tin tới cộng đồng mối liên hệ giữa việc sử dụng thuốc lá và các bệnh tim mạch. Tổ chức Y tế thế giới cũng kêu gọi các quốc gia cần có những hành động kịp thời và hiệu quả nhằm làm giảm nguy cơ mắc và tử vong do các bệnh về tim mạch liên quan đến sử dụng thuốc lá.

Trên thế giới, theo thống kê của WHO, mỗi năm trên thế giới có khoảng 7 triệu ca tử vong do các căn bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá, trong đó có khoảng 900.000 ca tử vong do hút thuốc lá thụ động. Sử dụng thuốc lá lại là một trong những nguyên nhân chính gây các bệnh tim mạch, trong đó có bệnh nguy hiểm như đột quỵ - căn bệnh hiện đang gây tử vong hàng đầu trên thế giới cũng như tại Việt Nam.

Tại Việt Nam, số trường hợp tử vong do các bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam chiếm 73% tổng số ca tử vong do bệnh tật và thương tích, mà một trong những nguyên nhân là do tỷ lệ sử dụng thuốc lá cao. Cùng với các tổn thất về sức khoẻ, sử dụng thuốc lá cũng gây ra các tổn thất về kinh tế và là một trong những nguyên nhân của sự nghèo đói. Theo Điều tra tình hình sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành tại Việt Nam, năm 2015 số tiền người dân Việt Nam chi mua thuốc lá là 31 nghìn tỷ đồng. Bên cạnh đó, tổng chi phí điều trị và tổn thất do mất khả năng lao động vì ốm đau và tử vong sớm 5 nhóm bệnh trong số 25 bệnh do sử dụng thuốc lá gây ra là ung thư phổi, ung thư đường tiêu hóa-hô hấp trên, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, nhồi máu cơ tim, đột quỵ là hơn 23 nghìn tỷ đồng/năm.

Nhằm đẩy mạnh và tăng cường hơn nữa sự quan tâm của các ngành, các cấp, các tổ chức và quần chúng đối với công tác phòng chống tác hại thuốc lá, Tổ chức Y tế thế giới lấy ngày 31/5 hàng năm là Ngày Thế giới không thuốc lá. Hàng năm được phép của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế tổ chức Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá từ ngày 25/5 đến ngày 31/5. Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTH thuốc lá) được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 01/5/2013, với mục tiêu giảm tỷ lệ sử dụng, giảm tỷ lệ mắc và tử vong do các căn bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá. Luật PCTH thuốc lá quy định Ủy ban nhân dân các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiện quản lý nhà nước về phòng chống tác hại của thuốc lá: chủ trì tổ chức, chỉ đạo và chịu trách nhiệm thực hiện các quy định về địa điểm cấm hút thuốc lá tại địa phương. Thực hiện Luật PCTH thuốc lá và nhằm hưởng ứng Ngày thế giới không thuốc lá năm 2018, Bộ Y tế trân trọng đề nghị Quý cơ quan cùng phối hợp tổ chức các hoạt động, cụ thể:

1. Tiếp tục chỉ đạo các Sở, ban, ngành, cơ quan truyền thông trên địa bàn tỉnh, thành phố thực hiện tuyên truyền các quy định của Luật PCTH thuốc lá. Nội dung truyền thông tập trung vào:

- Quy định cấm hút thuốc tại: nơi làm việc, trường học, cơ sở y tế, khách sạn, các nơi làm việc trong nhà của nhà hàng, bến tàu, bến xe, nhà ga, trên các phương tiện giao thông công cộng.

- Quyền và trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, địa phương, người đứng đầu, người quản lý các địa điểm cấm hút thuốc lá trong phòng, chống tác hại của thuốc lá; Quyền và nghĩa vụ của công dân trong PCTH thuốc lá; Nghĩa vụ của người hút thuốc lá.

- Các hành vi bị nghiêm cấm trong Luật PCTH thuốc lá; Quy định cấm quảng cáo, khuyến mại, tiếp thị thuốc lá dưới mọi hình thức; Quy định cấm bán thuốc lá tại các địa điểm có quy định cấm hút thuốc.

- Tác hại của hút thuốc đối với sức khỏe và kinh tế; ý nghĩa của việc thực hiện môi trường không khói thuốc, các mô hình, tấm gương cơ quan đơn vị thực hiện tốt các quy định về môi trường không khói thuốc, tấm gương cá nhân bỏ thuốc.

2. Chỉ đạo các Sở, ban, ngành và các cơ quan, đơn vị tại địa phương:

- Tổ chức các hội thảo, hội nghị phổ biến Luật PCTH thuốc lá và các văn bản hướng dẫn.

- Đưa nội dung PCTH thuốc lá vào kế hoạch hoạt động hằng năm, đưa quy định cấm hút thuốc lá tại nơi làm việc vào quy chế nội bộ của các cơ quan, đơn vị.

- Đưa quy định không hút thuốc trong các đám cưới, đám tang, lễ hội trên địa bàn dân cư vào hương ước.

- Chỉ đạo lồng ghép phong trào xây dựng Làng văn hóa - Sức khoẻ với xây dựng cộng đồng dân cư không có người hút thuốc lá, thuốc lào, xây dựng cộng đồng dân cư không thuốc lá.

- Chỉ đạo các cơ quan chức năng tại địa phương xem xét việc không cấp giấy phép bán lẻ thuốc lá tại các địa điểm cấm hút thuốc lá theo đúng quy định tại Khoản 2, Điều 25 Luật PCTH của thuốc lá (như cấp phép bán lẻ thuốc lá tại các khách sạn, nhà hàng...).

- Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc tuân thủ quy định cấm hút thuốc tại các nơi làm việc, nhà hàng, trên các phương tiện giao thông công cộng và các địa điểm theo quy định của Luật PCTH thuốc lá.

3. Thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành; lồng ghép việc kiểm tra tình hình thực hiện Luật PCTH thuốc lá trong các đoàn kiểm tra liên ngành trên địa bàn quản lý, đặc biệt là kiểm tra việc treo biển báo cấm hút thuốc, việc tuân thủ quy định cấm hút thuốc lá tại các địa điểm có quy định cấm, trách nhiệm của người đứng đầu, người quản lý các địa điểm cấm hút thuốc. Xử phạt nghiêm hành vi vi phạm quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá theo Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của Thủ tướng Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế và các Nghị định xử phạt khác liên quan đến phòng, chống tác hại của thuốc lá.

4. Thực hiện các hoạt động hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá 25-31/5.

- Chỉ đạo các Ban ngành, Đoàn thể ở địa phương phối hợp chặt chẽ với các ngành: y tế, văn hóa để tổ chức mít tinh, hội nghị, diễu hành, treo băng zôn khẩu hiệu hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá và Tuần lễ quốc gia không thuốc lá (xin gửi kèm theo khẩu hiệu để Quý cơ quan tham khảo).

- Chỉ đạo cơ quan thông tin đại chúng tại địa phương thường xuyên đăng tải các thông tin về tác hại của thuốc lá/thuốc lào/thuốc lá điện tử đối với sức khỏe; các tấm gương điển hình về bỏ thuốc và vận động mọi người bỏ thuốc tại cộng đồng; phát các tin bài về lợi ích của môi trường không khói thuốc lá trên hệ thống loa truyền thanh tại các xã, phường.

5. Sử dụng đúng quy định và có hiệu quả kinh phí do Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá hỗ trợ cho các tỉnh, thành phố.

Các thông tin về Luật PCTH thuốc lá, tài liệu truyền thông Phòng, chống tác hại của thuốc lá được đăng trên trang thông tin điện tử của Chương trình PCTH thuốc lá : www.vinacosh.gov.vn

Đề nghị Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố gửi báo cáo kết quả thực hiện về Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế, Tầng 5, tòa nhà Toserco, 273 Kim mã - Ba Đình - Hà Nội trước ngày 12/6/2018 để Bộ Y tế tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Xin trân trọng cảm ơn.