Công văn 1976/CT-DNL 2026 của Cục Thuế về việc tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm về thuế trong kinh doanh xăng dầu

Trong thời gian từ đầu năm 2026 đến nay, tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, xung đột leo thang tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu thô qua các tuyến vận chuyển trọng yếu đã khiến cho giá dầu thô thế giới tăng đột biến, kéo theo giá xăng dầu trong nước có nhiều biến động mạnh, đặc biệt trong tháng 3/2026 với 05 lần điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hóa đơn trong kinh doanh xăng dầu, cần được theo dõi, phân tích để kịp thời phát hiện sai phạm và xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật về thuế và pháp luật liên quan.

Tại công văn số 2389/VPCP-V.I ngày 19/3/2026 của Văn phòng Chính phủ về việc công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại trong kinh doanh xăng dầu, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả yêu cầu: Các lực lượng chức năng (Hải quan, Thuế, Biên phòng, Cảnh sát biển, Quản lý thị trường, Công an) tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, đầu cơ, găm hàng, trục lợi chính sách, vận chuyển trái phép xăng dầu, vi phạm quy định về kinh doanh xăng dầu, về giá; kịp thời xử lý nghiêm các vi phạm theo đúng quy định của pháp luật; đẩy mạnh việc phối hợp, trao đổi thông tin, huy động sức mạnh tập thể trong thực hiện nhiệm vụ được giao.

Triển khai ý kiến chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ, qua rà soát cơ sở dữ liệu về hóa đơn điện tử (HĐĐT) đối với một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cho thấy một số dấu hiệu bất thường (số lượng hàng bán trước và sau thời điểm điều chỉnh giá có sự biển động mạnh, cá biệt có những doanh nghiệp tổng sản lượng xuất bán trong 02 ngày trước lớn gấp hơn 03 lần sản lượng 02 ngày sau thời điểm tăng giá), tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao trong quản lý thuế.

Căn cứ điểm g khoản 1 Điều 110 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 ngày 13/6/2019 quy định về kiểm tra thuế tại trụ sở của người nộp thuế:

"1. Kiểm tra thuế tại trụ sở của người nộp thuế được thực hiện trong các trường hợp sau đây:

....g) Trường hợp chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, giải thể, chấm dứt hoạt động, cổ phần hóa, chấm dứt hiệu lực mã số thuế, chuyển địa điểm kinh doanh và các trường hợp kiểm tra đột xuất, kiểm tra theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền,.. "

Căn cứ quy định tại Nghị định số 123/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020; Nghị định số 70/2025/NĐ-CP ngày 20/3/2025 của Chính phủ quy định về hóa đơn, chứng từ, thời điểm lập HĐĐT đối với kinh doanh xăng dầu là thời điểm kết thúc việc bán hàng theo từng lần bán; doanh nghiệp phải chuyển nguyên trạng HĐĐT đã lập về cơ quan thuế.

Để tăng cường công tác quản lý thuế, chống thất thu ngân sách nhà nước, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm về thuế trong kinh doanh xăng dầu, Cục Thuế yêu cầu Thuế tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn tập trung nguồn lực thực hiện rà soát, phân tích dữ liệu về khai thuế, HĐĐT, sản lượng bán hàng, doanh thu, tồn kho,... trước và sau thời điểm Nhà nước điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, xác định doanh nghiệp có rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý trực tiếp, kiểm tra đột xuất, cụ thể như sau:

- Nội dung kiểm tra:

+ Kiểm tra việc khai, nộp thuế giá trị gia tăng, thuế bảo vệ môi trường.

+ Kiểm tra việc lập HĐĐT từng lần bán hàng đối với mặt hàng xăng, dầu.

- Thời kỳ kiểm tra: từ tháng 01/2026 đến hết tháng 3/2026.

- Biện pháp kiểm tra: Tập trung kiểm tra lượng xăng dầu hàng bán ra của doanh nghiệp tại các ngày: trước, trong và sau ngày Nhà nước điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu. Đây là những ngày sản lượng xăng, dầu xuất bán biến động lớn hơn nhiều so với các ngày khác. Với các lưu ý:

+ Kiểm tra việc số lượng HĐĐT xuất trong ngày, lưu ý các HĐĐT có sản lượng lớn.

+ Đối chiếu sổ sách kế toán bán hàng để đối chiếu lượng hàng hóa đã bán với hóa đơn đã phát hành và hàng hóa đã thực tế xuất kho.

+ Kiểm tra sổ sách xuất, nhập, tồn kho theo ngày/ca bán hàng để xác định khối lượng tồn kho chính xác tại thời điểm điều chỉnh giá xăng dầu.

+ Kiểm tra chứng từ, thủ tục xuất hàng, nhập hàng của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu.

+ Đối với các khách hàng mua số lượng xăng dầu lớn bất thường, chú ý cần kiểm tra phương tiện vận chuyển xăng dầu, kho chứa xăng dầu của các khách hàng mua số lượng lớn; hợp đồng mua bán hàng, điều kiện, thời gian giao hàng, nhận hàng.

Trường hợp phát hiện các dấu hiệu về hành vi găm hàng, đầu cơ, hạn chế bán ra nhằm trục lợi khi giá biến động; hành vi lập và sử dụng hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không phản ánh đúng bản chất giao dịch; các hành vi gian lận về giá, chuyển lợi nhuận giữa các đơn vị có quan hệ liên kết; hành vi không xuất hóa đơn, xuất hóa đơn không đầy đủ, rủi ro trong việc chấp hành pháp luật thì xử lý nghiêm theo quy định hoặc củng cố hồ sơ chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.

Cục Thuế chuyển toàn bộ các thông tin, dữ liệu đã thu thập, phân tích sơ bộ xuống Thuế các tỉnh, thành phố để rà soát, nghiên cứu và triển khai đồng bộ, thống nhất. Thông tin, dữ liệu được lưu theo địa chỉ đường dẫn: ftp://ftp.tct.vn/Public/VPTCT/DNL. Đồng thời, Cục Thuế gợi ý một số nội dung kiểm tra theo đề cương gửi kèm.

- Thời gian thực hiện: Các Thuế tỉnh, thành phố và Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn triển khai thực hiện và kết thúc trong tháng 4/2026. Trường hợp không thể thực hiện kiểm tra doanh nghiệp thì Thuế tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn phải báo cáo rõ lý do.

- Báo cáo kết quả thực hiện chuyên đề về Cục Thuế (qua Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn) bao gồm các nội dung sau: Kết quả kiểm tra đối với từng doanh nghiệp (số thuế truy thu, số tiền phạt...); Đánh giá hành vi vi phạm phổ biến của các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh xăng dầu; Khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý thuế đối với lĩnh vực; Đề xuất biện pháp quản lý thuế.

Cục Thuế thông báo để các Thuế tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn được biết, nghiêm túc triển khai thực hiện./.