Tiêu chuẩn TCVN 14393:2025 Nhà và công trình trong vùng khai thác mỏ và đất lún ướt - Yêu cầu thiết kế

TCVN 14393:2025 - Quy định thiết kế nhà và công trình trong vùng khai thác mỏ và đất lún ướt

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14393:2025 được ban hành với mục đích quy định yêu cầu thiết kế cho nhà và công trình nằm trong vùng khai thác mỏ và những khu vực có đất lún ướt, nhằm đảm bảo tính an toàn và khả năng chống chịu trước các tác động từ môi trường tự nhiên cũng như quá trình khai thác. Tiêu chuẩn này được xây dựng trên cơ sở tham khảo từ tiêu chuẩn quốc tế SP 21.13330.2012 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

Yêu cầu thiết kế:

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn áp dụng cho việc thiết kế các công trình trong vùng khai thác mỏ, tuy nhiên không áp dụng cho các công trình trong khu vực động đất hoặc các công trình thủy công, đường giao thông, sân bay.
• Biến dạng của nền đất: Các công trình cần được thiết kế để chịu được ảnh hưởng của sự lún không đều và dịch chuyển của nền đất do tác động của việc khai thác mỏ. Các thiết kế cần tính toán đến việc ứng phó với tình huống này để đảm bảo sự ổn định và an toàn cho công trình.

Quy định cụ thể:

• Thiết kế móng: Công trình cần được thiết kế móng vững chắc và có thể có giải pháp như sử dụng móng cọc, nhằm đảm bảo khai thác bình thường và giảm thiểu ảnh hưởng của đất lún ướt.
• Quan trắc biến dạng: Thực hiện quan trắc thường xuyên với bề mặt đất, nhà và công trình trong quá trình thi công và cả sau khi đưa vào sử dụng để kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường.
• Chế độ bảo vệ và xử lý: Cần phải xây dựng các biện pháp bảo vệ và xử lý hợp lý trong điều kiện lún ướt, nhằm tránh các tình huống nguy hiểm gây ra bởi sự lún không đều của nền đất.

Biện pháp bảo vệ đặc biệt:

• Thực hiện các khảo sát địa chất: Cần có khảo sát địa chất chi tiết để nắm được đặc điểm đất nền, từ đó đưa ra những phương án thiết kế thích hợp nhất.
• Đối với các công trình đặc biệt, phức tạp: Những công trình này cần các phương án thiết kế riêng biệt, không được phép xây dựng nếu chưa có tính toán và kiểm định an toàn.

Hồ sơ thiết kế và tiêu chuẩn hóa:

• Đối với các công trình xây dựng thông thường, không sử dụng hồ sơ thiết kế điển hình nếu không qua tính toán và điều chỉnh theo các yêu cầu của tiêu chuẩn.
• Hồ sơ thiết kế cho các công trình phải bao gồm các thông tin rõ ràng, như sơ đồ kết cấu, biện pháp bảo vệ và dữ liệu dự báo biến dạng, nhằm phục vụ cho việc thi công và giám sát trong đặc thù vùng khai thác.

Với những quy định cụ thể trên, TCVN 14393:2025 góp phần quan trọng trong việc đảm bảo an toàn cho nhà và công trình trong các khu vực khai thác mỏ và đất lún ướt, đồng thời giúp cho quá trình thiết kế và thi công được thực hiện một cách thống nhất và đồng bộ, dựa trên các tiêu chuẩn kỹ thuật đã được quy định.