Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12185:2017 Thi công và nghiệm thu kết cấu gỗ di tích

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12185:2017: Bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích kiến trúc nghệ thuật - Thi công và nghiệm thu kết cấu gỗ

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12185:2017 được ban hành ngày 29 tháng 12 năm 2017 và có hiệu lực từ ngày 01 tháng 1 năm 2018. Văn bản này quy định các yêu cầu kỹ thuật và quy trình liên quan đến bảo quản, tu bổ và phục hồi các cấu trúc bằng gỗ tự nhiên trong di tích kiến trúc - nghệ thuật, đảm bảo tính nguyên gốc và chất lượng của di tích.

Tiêu chuẩn áp dụng cho việc thi công và nghiệm thu trong các công tác liên quan đến gỗ tự nhiên, đặc biệt là các cấu kiện chịu lực được liên kết bằng mộng và chốt. Các di tích làm từ vật liệu khác như tre, nứa hoặc các liên kết bằng dây buộc không thuộc phạm vi áp dụng. Văn bản cũng đưa ra các tài liệu viện dẫn cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn, trong đó có TCVN 1072, TCVN 1074 và TCVN 1758 để phân loại và hạng chất lượng gỗ.

Theo tiêu chuẩn, các hoạt động bảo quản di tích bao gồm việc phòng ngừa hư hỏng mà không làm thay đổi các yếu tố nguyên gốc của di tích. Các khái niệm như "chân tảng", "chốt", "cốt" được định nghĩa rõ ràng, góp phần làm rõ hơn về cấu tạo và các phương pháp bảo quản gỗ trong di tích.

Quy định về quy trình thi công bảo quản, phục hồi di tích nhấn mạnh việc áp dụng kỹ thuật truyền thống đã được sử dụng trong quá khứ. Trong trường hợp không thể hoàn toàn áp dụng kỹ thuật truyền thống, các phương pháp hiện đại có thể được dùng ở giai đoạn gia công sơ chế, song công đoạn hoàn thiện phải tuân thủ nghiêm ngặt các kỹ thuật truyền thống. Đảm bảo nguồn nhân lực kỹ thuật tiêu chuẩn bao gồm nghệ nhân, thợ bậc cao và chuyên gia có kinh nghiệm trong bảo quản, phục hồi di tích gỗ.

Tiêu chuẩn cũng quy định về bảo quản di tích thông qua các phương pháp vệ sinh, chống mối và côn trùng, chống ẩm, chống cháy. Các hóa chất sử dụng trong bảo quản phải không làm ảnh hưởng đến chất lượng gỗ cũng như không làm thay đổi màu sắc gỗ. Gỗ sau khi gia công cần được bảo quản cẩn thận để tránh hư hỏng trong quá trình lắp dựng.

Quá trình hạ giải di tích phải được thực hiện một cách cẩn trọng với việc khảo sát và đánh giá chi tiết tình trạng di tích trước khi tháo rời các cấu kiện. Việc ghi hình, đo kích thước và đánh dấu các chi tiết là rất quan trọng để đảm bảo tính nguyên vẹn của di tích trong quá trình phục hồi.

Ngoài ra, tiêu chuẩn cũng quy định cần phải khảo sát trước khi tu bổ và phục hồi di tích, bao gồm đánh giá tình trạng gỗ và các cấu kiện, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp cho công tác phục chế. Các cấu kiện gỗ cần thực hiện theo đúng yêu cầu chất lượng và các tiêu chuẩn về độ ẩm, khả năng chịu lực.

Cuối cùng, tiêu chuẩn nhấn mạnh tầm quan trọng của quy trình nghiệm thu sau khi thi công. Nghiệm thu cần đảm bảo các tiêu chí về chất lượng vật liệu, độ bền của các cấu kiện và tính thẩm mỹ của di tích sau khi được phục hồi. Quy trình này được thực hiện qua nhiều giai đoạn, từ nghiệm thu đầu vào đến nghiệm thu từng giai đoạn thi công để bảo đảm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của di sản văn hóa.