Thông tư 152/2025/TT-BTC hướng dẫn kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

Căn cứ ban hành Thông tư 152/2025/TT-BTC

Theo Tờ trình xây dựng Thông tư 152/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính (hướng dẫn kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh), việc ban hành Thông tư nhằm triển khai các chủ trương, nhiệm vụ tại Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 138/NQ-CP của Chính phủ, theo hướng hoàn thiện khung khổ pháp lý về kinh doanh cá thể; đẩy mạnh số hóa, minh bạch hóa, đơn giản hóa, dễ tuân thủ chế độ kế toán – thuế; đồng thời tạo điều kiện khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, trong đó có định hướng xóa bỏ thuế khoán chậm nhất trong năm 2026.

Tuy nhiên, do chế độ kế toán hiện hành đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (đặc biệt theo Thông tư 88/2021/TT-BTC) được thiết kế dựa trên chính sách thuế hiện hành; trong khi Bộ Tài chính đang triển khai sửa đổi các quy định về thuế GTGT, thuế TNCN và quản lý thuế đối với hộ/cá nhân kinh doanh (bám sát các dự thảo luật, nghị định liên quan), nên cần có hướng dẫn kế toán mới tương thích với chính sách thuế dự kiến, tránh bất cập và bảo đảm công tác kế toán phục vụ xác định nghĩa vụ thuế được thống nhất, thuận tiện thực hiện.

Vì vậy, phải ban hành Thông tư 152/2025/TT-BTC để thay thế Thông tư 88/2021/TT-BTC, hướng dẫn ghi sổ kế toán theo ngưỡng doanh thu và phương pháp tính thuế; bổ sung quy định linh hoạt về tổ chức làm kế toán (tự ghi chép/bố trí người làm kế toán/thuê dịch vụ), cho phép lưu trữ chứng từ – sổ sách trên phương tiện điện tử (thời hạn 5 năm), đồng thời quy định hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026 để đồng bộ với thời điểm áp dụng các quy định thuế mới đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Thông tư 152/2025/TT-BTC quy định về vấn đề gì?

Bộ Tài chính ban hành Thông tư 152/2025/TT-BTC quy định và hướng dẫn chế độ kế toán áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh,, ban hành ngày 31/12/2025 và có hiệu lực từ 01/01/2026. Thông tư này quy định cách ghi sổ kế toán, quản lý doanh thu – chi phí và theo dõi nghĩa vụ thuế của hộ, cá nhân kinh doanh, phù hợp với phương pháp nộp thuế mà họ đang áp dụng.

Cụ thể, Thông tư 152/2025/TT-BTC tập trung vào các nội dung chính sau:

- Hướng dẫn tổ chức công tác kế toán

Quy định ai được làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (tự làm, thuê dịch vụ, người thân, người quản lý kiêm nhiệm…).

- Quy định về sổ kế toán và lưu trữ chứng từ

Cho phép lưu trữ sổ sách, hóa đơn bằng bản giấy hoặc phương tiện điện tử, quy định thời hạn lưu trữ tối thiểu và nguyên tắc mở, sửa đổi sổ.

- Hướng dẫn kế toán theo từng nhóm đối tượng thuế, gồm:

• Hộ, cá nhân không chịu thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN

• Hộ, cá nhân nộp thuế GTGT và TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu

• Hộ, cá nhân nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % và TNCN theo thu nhập tính thuế

• Trường hợp có hoạt động chịu các loại thuế khác (thuế tài nguyên, thuế môi trường, thuế xuất nhập khẩu…).

- Ban hành hệ thống mẫu sổ kế toán bắt buộc và hướng dẫn sử dụng, như:

• Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ

• Sổ chi tiết doanh thu – chi phí

• Sổ chi tiết vật liệu, hàng hóa

• Sổ theo dõi tiền, sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác…

Đối tượng nào chịu tác động trực tiếp từ Thông tư 152/2025/TT-BTC?

Thông tư 152/2025/TT-BTC tác động trực tiếp và toàn diện đến hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đang hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.

Bố cục Thông tư 152/2025/TT-BTC

Chương I: Quy định chung

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Điều 2. Tổ chức công tác kế toán

Điều 3. Về sổ kế toán và lưu trữ tài liệu kế toán

Chương II: Quy định cụ thể

Mục 1: Kế toán tại hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng, không phải nộp thuế thu nhập cá nhân

Điều 4. Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng, không phải nộp thuế thu nhập cá nhân

Mục 2: Kế toán tại hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng, phải nộp thuế thu nhập cá nhân

Điều 5. Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế GTGT và thuế TNCN theo tỷ lệ phần trăm (%) trên doanh thu

Điều 6. Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu và thuế TNCN trên thu nhập tính thuế

Mục 3: Kế toán tại hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động thuộc diện chịu các loại thuế khác

Điều 7. Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động thuộc diện chịu các loại thuế khác

Chương III: Tổ chức thực hiện

Điều 8. Hiệu lực thi hành

05 điểm mới đáng chú ý của Thông tư 152 so với quy định trước đây

1. Hộ kinh doanh không được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ

Trước đây, khoản 2 Điều 3 Thông tư 88/2021/TT-BTC quy định:

- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện chế độ kế toán hướng dẫn tại Thông tư này hoặc được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ cho phù hợp với nhu cầu quản lý và đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Theo đó, Thông tư 88/2021/TT-BTC thì hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện chế độ kế toán hướng dẫn tại Thông tư 88/2021/TT-BTC hoặc được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ cho phù hợp với nhu cầu quản lý và đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Tuy nhiên, theo quy định mới, việc tổ chức công tác kế toán, hộ kinh doanh sẽ áp dụng theo chế độ kế toán của hộ kinh doanh quy định tại Thông tư 152/2025/TT-BTC

2. Chủ hộ kinh doanh có thể cho bố, mẹ, vợ, chồng, anh, chị, em ruột làm kế toán

Theo Điều 2 Thông tư 152/2025/TT-BTC, người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể tự ghi chép sổ sách kế toán hoặc bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cũng có thể bố trí cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của mình làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

3. Tất cả hộ kinh doanh đều phải ghi sổ kế toán từ 2026 theo Thông tư 152/2025/TT-BTC

Trước đây, theo Điều 2 Thông tư 88/2021/TT-BTC thì các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai theo quy định của pháp luật về thuế là đối tượng bắt buộc áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 88/2021/TT-BTC. Bên cạnh đó, các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thuộc diện phải thực hiện chế độ kế toán nhưng có nhu cầu thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 88/2021/TT-BTC thì được khuyến khích áp dụng.

Tuy nhiên, theo khoản 2 Điều 1 Thông tư 152/2025/TT-BTC, đối tượng áp dụng Thông tư 152/2025/TT-BTC là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (kể cả hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh dưới nộp thuế: Doanh thu < 500 triệu đồng/năm)

Như vậy, theo quy định mới thì yêu cầu tất cả hộ kinh doanh đều phải ghi sổ kế toán từ 2026.

Tuy nhiên, điểm mới của Thông tư 152/2025/TT-BTC chính là sự linh hoạt trong việc vận hành sổ sách kế toán. Thay vì gò bó trong các biểu mẫu cứng nhắc, hộ kinh doanh giờ đây có quyền chủ động hơn:

- Tùy chỉnh theo nhu cầu: Hộ kinh doanh thực hiện ghi sổ theo mẫu hướng dẫn của Bộ Tài chính, nhưng hoàn toàn có thể bổ sung thêm các loại sổ hoặc điều chỉnh biểu mẫu để sát với thực tế quản lý nội bộ.

- Đảm bảo tính pháp lý: Mọi sự thay đổi hoặc mở thêm sổ vẫn phải giữ nguyên các thông tin cốt lõi gồm: tên sổ, thời gian lập, họ tên và chữ ký của người đại diện hộ kinh doanh. Điều này đảm bảo dữ liệu kế toán luôn có giá trị pháp lý khi đối soát với cơ quan thuế.

4. Yêu cầu thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tối thiểu là 05 năm

Để phù hợp với lộ trình chuyển đổi số quốc gia, Thông tư mới cho phép các cá nhân, hộ kinh doanh lựa chọn hình thức lưu trữ tối ưu nhất, theo đó, có thể lưu trữ tài liệu kế toán bằng bản giấy truyền thống hoặc lưu trên các phương tiện điện tử (cloud, ổ cứng, phần mềm kế toán). Quy định này tạo điều kiện để hộ kinh doanh từng bước chuyển sang quản lý sổ sách điện tử, phù hợp với xu hướng số hóa hoạt động kinh doanh.

Đặc biệt về thời hạn lưu trữ, tại Điều 3 Thông tư 152/2025/TT-BTC yêu cầu thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tối thiểu là 05 năm. Trước đây, thời hạn lưu trữ được quy định tại khoản 3 Điều 3 Thông tư 88/2021/TT-BTC không có quy định rõ ràng.

Quy định mới này giúp giảm bớt gánh nặng về không gian lưu trữ và dễ dàng truy xuất dữ liệu khi cần thiết.

5. Hướng dẫn chi tiết sổ sách kế toán của hộ kinh doanh theo từng trường hợp

Thông tư 152/2025/TT-BTC phân cấp hệ thống sổ sách rất rõ ràng dựa trên nghĩa vụ thuế của từng hộ kinh doanh:

*Nhóm hộ kinh doanh được miễn thuế

- Đối tượng: Hộ kinh doanh doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm, không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN.

- Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ: Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu S1a-HKD).

- Cách ghi sổ kế toán: Gồm các cột cơ bản như Số thứ tự, Ngày tháng, Diễn giải nội dung bán hàng, và Số tiền. Cách ghi sổ rất đơn giản, chỉ cần ghi nhận đầy đủ các giao dịch bán hàng theo trình tự thời gian.

- Mục đích là chỉ để theo dõi doanh thu nhằm xác định xem có còn nằm trong diện được miễn thuế hay không.

*Nhóm nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu

- Đối tượng: Hộ kinh doanh doanh thu hàng năm từ 500 triệu đến 3 tỷ lựa chọn phương pháp nộp thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu.

- Chứng từ kế toán: Hóa đơn, các chứng từ xác định doanh thu theo quy định thuế

Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ: Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu S2a-HKD).

- Cách ghi sổ kế toán: Ghi doanh thu theo từng nhóm ngành nghề có cùng tỷ lệ thuế; Từ doanh thu xác định: Thuế GTGT phải nộp, thuế TNCN phải nộp.

*Nhóm nộp thuế GTGT trên doanh thu & TNCN trên thu nhập tính thuế

- Đối tượng áp dụng: Hộ kinh doanh doanh thu hàng năm từ 500 triệu đến 3 tỷ lựa chọn phương pháp nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế và hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ.

- Chứng từ kế toán: Hóa đơn; Bảng kê mua hàng (khi mua của người không có hóa đơn); - Các chứng từ kế toán hợp pháp khác.

Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ: Mẫu S2b-HKD.

Ngoài ra, hộ kinh doanh còn phải mở các loại sổ sau:

- Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ – S2b-HKD: Xác định doanh thu chịu thuế GTGT

- Sổ chi tiết doanh thu, chi phí – S2c-HKD: Xác định thu nhập chịu thuế TNCN

- Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, hàng hóa – S2d-HKD: Theo dõi nhập – xuất – tồn

- Sổ chi tiết tiền – S2e-HKD: Theo dõi tiền mặt, tiền gửi ngân hàng

Thời điểm hiệu lực và quy định chuyển tiếp của Thông tư 152 

- Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2026.

Thông tư 152 có mẫu biểu, thủ tục mới nào cần lưu ý?

Thông tư 152/2025/TT-BTC ban hành hệ thống mẫu sổ kế toán mới/chuẩn hóa lại và kéo theo thủ tục ghi sổ – theo dõi thuế chặt chẽ hơn mà hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cần đặc biệt lưu ý, cụ thể:

- Nhóm hộ, cá nhân KHÔNG chịu thuế GTGT, KHÔNG phải nộp TNCN

Mẫu S1a-HKD – Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ

- Nhóm nộp thuế GTGT & TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu

Mẫu S2a-HKD – Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ

- Nhóm nộp thuế GTGT theo % doanh thu và TNCN theo thu nhập tính thuế

• Mẫu S2b-HKD – Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ

• Mẫu S2c-HKD – Sổ chi tiết doanh thu, chi phí

• Mẫu S2d-HKD – Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa

• Mẫu S2e-HKD – Sổ chi tiết tiền (tiền mặt, tiền gửi)

- Nhóm có hoạt động chịu các loại thuế khác (Thuế tài nguyên, Thuế bảo vệ môi trường, Thuế xuất khẩu, nhập khẩu, Thuế sử dụng đất…)

Mẫu S3a-HKD – Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác

Lưu ý gì khi áp dụng Thông tư 152/2025/TT-BTC trong thực tế

- Xác định đúng nhóm hộ, cá nhân kinh doanh để áp dụng đúng loại mẫu sổ kế toán để tránh dẫn đến sai căn cứ tính thuế

- Ghi sổ kế toán trung thực, chính xác để đối chiếu trực tiếp với dữ liệu hoá đơn điện tử, là căn cứ nộp thuế cho cơ quan thuế

- Với hộ kinh doanh đa ngành nghề cần tách riêng doanh thu theo từng nhóm ngành có tỷ lệ thuế khác nhau, không được gộp chung cho tiện khi sổ

Thông tư 152/2025/TT-BTC thay thế văn bản nào? 

Thông tư 152/2025/TT-BTC làm hết hiệu lực văn bản sau: 

- Thông tư số 88/2021/TT-BTC

Xem chi tiết Thông tư 152/2025/TT-BTC có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2026