Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12792:2020 Vật liệu nền, móng mặt đường - Phương pháp xác định tỷ số CBR trong phòng thí nghiệm

TCVN 12792:2020: Xác định tỷ số CBR trong phòng thí nghiệm

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12792:2020, ban hành ngày xx/xx/2020, quy định phương pháp xác định tỷ số California Bearing Ratio (CBR) của vật liệu nền, móng trong kết cấu mặt đường, nhằm đánh giá chất lượng vật liệu phục vụ cho các công trình giao thông. Tiêu chuẩn này thay thế một phần quy định cũ, tiếp cận dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế như AASHTO T193-13 và ASTM D1883-16.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn bao gồm việc xác định tỷ số CBR đối với nhiều loại vật liệu như đất, đất gia cố, cấp phối đá dăm và cấp phối tự nhiên. Tỷ số CBR được xác định ở độ ẩm tốt nhất và khối lượng thể tích khô quy định, phục vụ cho việc thiết kế và đánh giá cường độ kết cấu đường bộ và sân bay.

Tiêu chuẩn cũng đưa ra thuật ngữ và định nghĩa cần thiết như tỷ số CBR, tỷ lệ hạt quá cỡ, độ ẩm tốt nhất, và khối lượng thể tích khô lớn nhất. Tỷ số CBR là tỷ lệ giữa lực tác dụng lên mẫu và lực tiêu chuẩn để ép lún mẫu đến hai độ sâu quy định (2,54 mm và 5,08 mm).

Quy trình thí nghiệm CBR theo tiêu chuẩn gồm ba bước chính: chuẩn bị mẫu, ngâm mẫu trong nước và thực hiện thí nghiệm. Mẫu vật liệu được đầm nén, ngâm trong nước 96 giờ trước khi đo tỷ số CBR bằng máy nén. Các thiết bị cần thiết bao gồm máy nén có lực tối đa 44,5 kN, đồng hồ đo biến dạng cùng với các dụng cụ đo lường khác.

Kết quả thí nghiệm sẽ được tính toán và vẽ biểu đồ quan hệ giữa áp lực nén và chiều sâu ép lún, từ đó xác định tỷ số CBR cho mẫu thí nghiệm. Từ đó, tỷ số CBR của vật liệu sẽ được vẽ ra dưới dạng biểu đồ để đánh giá chất lượng và khả năng chịu tải của vật liệu sử dụng trong các kết cấu nền mặt đường. Nội dung báo cáo thử nghiệm bao gồm thông tin liên quan đến mẫu vật liệu, thiết bị thí nghiệm và kết quả nghiên cứu.

Với các quy định này, TCVN 12792:2020 không chỉ giúp đơn giản hóa quy trình xác định tỷ số CBR mà còn mang lại kết quả đáng tin cậy cho việc sử dụng vật liệu xây dựng trong lĩnh vực giao thông vận tải.