Tiêu chuẩn TCVN 14572-2:2025 Ứng dụng đường sắt - Hệ thống treo - Phần 2: Quy trình phê duyệt và giám sát chất lượng đối với các chi tiết cơ khí - Đàn hồi

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 14572-2:2025

ISO 22749-2:2021

ỨNG DỤNG ĐƯỜNG SẮT - HỆ THỐNG TREO - PHẦN 2: QUY TRÌNH PHÊ DUYỆT VÀ GIÁM SÁT CHẤT LƯỢNG ĐỐI VỚI CÁC CHI TIẾT CƠ KHÍ-ĐÀN HỒI

Railway applications - Suspension components - Part 2: Approval procedure and quality monitoring for elastomer-mechanical parts

Mục lục

Lời nói đầu

Lời giới thiệu

1 Phạm vi áp dụng

2 Tài liệu viện dẫn

3 Thuật ngữ và định nghĩa

4 Xác định tài liệu

4.1 Yêu cầu chung

4.2 Tài liệu do khách hàng cung cấp

4.3 Tài liệu do nhà cung cấp cung cấp

5 Truy xuất nguồn gốc, đánh giá chất lượng và giám sát chất lượng

5.1 Truy xuất nguồn gốc

5.2 Đánh giá năng lực nhà máy sản xuất của nhà cung cấp

5.3 Phê duyệt và đánh giá chất lượng sản phẩm

6 Kiểm tra và giám sát chất lượng

Thư mục tài liệu tham khảo

Lời nói đầu

TCVN 14572-2:2025 hoàn toàn tương đương với ISO 22749-2:2021.

TCVN 14572-2:2025 do trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Bộ TCVN 14572 (ISO22749) Ứng dụng đường sắt - Hệ thống treo gồm các tiêu chuẩn sau:

- TCVN 14572-1:2025 (ISO 22749-1:2021), Phần 1: Đặc tính và phương pháp thử đối với các chi tiết cơ khí - đàn hồi.

- TCVN 14572-2:2025 (ISO 22749-2:2021), Phần 2: Quy trình phê duyệt và giám sát chất lượng đối với các chi tiết cơ khí - đàn hồi

Lời giới thiệu

Việc thiết kế một chi tiết cơ khí - đàn hồi đòi hỏi phải có kiến thức về hệ thống cơ khí mà nó là một phần cấu thành. Do đó, cần có các đặc tính cụ thể cho từng trường hợp và chỉ khách hàng mới có thể xác định được các đặc tính này.

Tiêu chuẩn này là kết quả của các nghiên cứu và khảo sát nhằm nâng cao hiệu suất và chất lượng của các chi tiết cơ khí - đàn hồi để đáp ứng các yêu cầu của phương tiện đường sắt.

Tiêu chuẩn này được biên soạn dành cho các đơn vị khai thác đường sắt, nhà sản xuất, nhà cung cấp thiết bị ngành đường sắt, cũng như nhà cung cấp các chi tiết cơ khí - đàn hồi.

ỨNG DỤNG ĐƯỜNG SẮT - HỆ THỐNG TREO - PHẦN 2: QUY TRÌNH PHÊ DUYỆT VÀ GIÁM SÁT CHẤT LƯỢNG ĐỐI VỚI CÁC CHI TIẾT CƠ KHÍ-ĐÀN HỒI

Railway applications - Suspension components - Part 2: Approval procedure and quality monitoring for elastomer-mechanical parts

1 Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng cho các chi tiết cơ khí - đàn hồi được xác định trong TCVN 14572-1:2025 (ISO 22749-1:2021).

Tiêu chuẩn này quy định:

- Quy trình phê duyệt do khách hàng thực hiện;

- Hướng dẫn về việc đánh giá chất lượng sản phẩm dựa trên các yêu cầu đã xác định;

- Về việc giám sát chất lượng đối với các chi tiết làm từ cao su hoặc cao su kết hợp kim loại trong quá trình sản xuất.

Tiêu chuẩn này không áp dụng cho:

- Túi khí cao su dùng cho lò xo không khí;

- Các chi tiết đàn hồi của giảm chấn và lò xo của hộp đỡ đấm;

- Màng ngăn, ống mềm gấp và gioăng làm kín;

- Ống mềm và ống dẫn khí;

- Dây đai truyền động.

2 Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau đây rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thi áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi (nếu có).

TCVN ISO 9000 (ISO 9000), Hệ thống quản lý chất lượng - Cơ sở và từ vựng

3 Thuật ngữ và định nghĩa

Trong tiêu chuẩn này không có các thuật ngữ và định nghĩa.

4 Xác định tài liệu

4.1 Yêu cầu chung

Tổng thành phải được xác định trong chỉ dẫn kỹ thuật, bao gồm các tài liệu đã được mô tả trong 4.2 và 4.3.

4.2 Tài liệu do khách hàng cung cấp

Khách hàng phải cung cấp chỉ dẫn kỹ thuật bao gồm các nội dung sau:

a) Bản vẽ giao diện (có thể là bản vẽ lắp ráp tổng thể của hệ thống cơ khí hoặc bản vẽ lắp ráp cụm chi tiết) thể hiện tối thiểu:

- Giới hạn không gian lắp đặt;

- Các kích thước chức năng và các giá trị dung sai.

b) Dữ liệu kỹ thuật, mô tả tối thiểu:

- Các điều kiện sử dụng (lực tác dụng, chuyển động, nhiệt độ, cụm lắp ráp, môi trường làm việc, bảo trì, lưu kho, v.v.);

- Các yêu cầu đối với sản phẩm (các đặc tính của sản phẩm, các giá trị dung sai và tuổi thọ dự kiến).

c) Quy trình phê duyệt và các yêu cầu thử nghiệm kiểu loại (ví dụ: các đặc tính cần được kiểm tra và các thử nghiệm cần được thực hiện, trình tự thử nghiệm và kiểm tra).

4.3 Tài liệu do nhà cung cấp cung cấp

Nhà cung cấp phải cung cấp tài liệu mô tả tổng thành và mô tả chi tiết các nội dung:

- Thông tin cần thiết cho việc sử dụng tổng thành (ví dụ: hướng dẫn lắp đặt, bảo trì và lưu kho);

- Bản vẽ chi tiết bao gồm kích thước tổng thể và các giá trị dung sai;

- Mọi thông tin yêu cầu trong chỉ dẫn kỹ thuật của khách hàng (ví dụ: quy trình thử nghiệm đánh giá chất lượng, báo cáo thử nghiệm đánh giá chất lượng, chứng chỉ chất lượng).

5 Truy xuất nguồn gốc, đánh giá chất lượng và giám sát chất lượng

5.1 Truy xuất nguồn gốc

Nhà cung cấp phải xây dựng hệ thống định danh và truy xuất nguồn gốc sản phẩm phù hợp với các định nghĩa được nêu trong TCVN ISO 9000 (ISO 9000).

Việc truy xuất nguồn gốc phải được thỏa thuận giữa các bên liên quan.

5.2 Đánh giá năng lực nhà máy sản xuất của nhà cung cấp

Các công đoạn sản xuất khác nhau của tổng thành, bao gồm cả việc sản xuất các chi tiết cấu thành, chỉ được phép thực hiện bởi các nhà cung cấp đủ năng lực, phù hợp với các quy định trong TCVN ISO 9000 và có hệ thống đảm bảo chất lượng được chứng nhận phù hợp với các tiêu chuẩn đảm bảo chất lượng có liên quan.

5.3 Phê duyệt và đánh giá chất lượng sản phẩm

5.3.1 Phê duyệt

Trước khi được lắp đặt lên phương tiện, tổng thành cần được khách hàng phê duyệt phù hợp với tiêu chuẩn chất lượng áp dụng cho sản phẩm.

Chỉ dẫn kỹ thuật cần nêu rõ các tiêu chuẩn chất lượng cần thiết có liên quan và các loại phê duyệt cần thiết.

5.3.2 Đánh giá chất lượng

5.3.2.1 Yêu cầu chung

Trước khi được sử dụng trên phương tiện, mọi tổng thành mới (từ nhà cung cấp mới hoặc nhà cung cấp trước đó) hoặc tổng thành hiện có được dùng cho ứng dụng mới (chỉ dẫn kỹ thuật mới) đều phải được đánh giá chất lượng.

Các đặc tính và tính chất của tổng thành phải được kiểm tra xác nhận thông qua (thử nghiệm kiểu loại/thử nghiệm đánh giá chất lượng) theo các yêu cầu của khách hàng.

Phạm vi thử nghiệm phải được quy định trong chỉ dẫn kỹ thuật và được thỏa thuận giữa khách hàng và nhà cung cấp.

5.3.2.2 Mẫu thử

Việc xác định và chuẩn bị mẫu thử được quy định trong TCVN 14572-1:2025 (ISO 22749-1:2021).

Tất cả các tổng thành được lấy làm mẫu thử cho các thử nghiệm đánh giá chất lượng phải được lấy từ cùng một lô sản xuất và được giao cùng một thời điểm.

Các mẫu thử phải đại diện cho công nghệ sản xuất, vật liệu được sử dụng và tất cả các đặc tính mà việc đánh giá chất lượng yêu cầu xác nhận.

Số lượng mẫu thử và cách phân bố các thử nghiệm và kiểm tra trên các mẫu thử phải được quy định trong chỉ dẫn kỹ thuật.

5.3.2.3 Quy trình đánh giá chất lượng

Quy trình đánh giá chất lượng bao gồm việc kiểm tra xác nhận sự phù hợp của sản phẩm so với các yêu cầu đã công bố.

Tất cả các đặc tính được quy định trong chỉ dẫn kỹ thuật phải được kiểm tra xác nhận trên sản phẩm đã nộp để đánh giá chất lượng.

Quy trình đánh giá chất lượng của tổng thành, ngoại trừ các tổng thành được cung cấp bởi nhà cung cấp mới có thể được đơn giản hóa phù hợp với hệ thống quản lý chất lượng hiện hành của nhà cung cấp.

Việc kiểm tra xác nhận các đặc tính đã biết có thể được thực hiện tùy chọn.

Trong mọi trường hợp, một quy trình đánh giá chất lượng đơn giản hóa phải được lập thành thỏa thuận riêng giữa khách hàng và nhà cung cấp.

Các bài kiểm tra phải được tiến hành phù hợp với các yêu cầu trong chỉ dẫn kỹ thuật.

Phòng thí nghiệm/thử nghiệm thực hiện các thử nghiệm đánh giá chất lượng phải được chỉ định sau khi có sự thỏa thuận với khách hàng.

5.3.2.4 Hiệu lực của đánh giá chất lượng sản phẩm

Sau khi sản phẩm đã được đánh giá chất lượng, mọi sự thay đổi về thiết kế, công nghệ, thành phần, thay đổi về quy trình sản xuất hoặc cải tạo tại nhà máy sản xuất đều phải được thông báo cho khách hàng để phê duyệt trước khi triển khai.

Trong trường hợp này, khách hàng có quyền xem xét lại hiệu lực của việc đánh giá chất lượng sản phẩm.

Việc đánh giá chất lượng cũng có thể bị xem xét lại trong các trường hợp sau:

- Quá trình sản xuất bị gián đoạn hơn hai năm;

- Có sự cố vận hành gây nghi ngờ về chất lượng của tổng thành.

6 Kiểm tra và giám sát chất lượng

Nhà cung cấp phải đề xuất các phương pháp kiểm tra chất lượng sản xuất đối với sản phẩm của mình trong kế hoạch chất lượng và kế hoạch này phải trình khách hàng phê duyệt.

Khách hàng có thể yêu cầu xác minh các đặc tính cụ thể, theo Bảng 2 của TCVN 14572-1:2025 (ISO 22749-1:2021).

Trong trường hợp này, quy trình thử nghiệm và tỷ lệ kiểm tra phải được quy định trong chỉ dẫn kỹ thuật.

Thư mục tài liệu tham khảo

[1] TCVN 14572-1 (ISO 22749-1), Ứng dụng đường sắt - Hệ thống treo - Phần 1: Đặc tính và phương pháp thử đối với các chi tiết cơ khí - đàn hồi

[2] EN 13913, Railway applications - Rubber suspension components - Elastomer-based mechanical parts (Ứng dụng đường sắt - Hệ thống treo bằng cao su - Các chi tiết cơ khí làm từ vật liệu đàn hồi)