Công văn 3035/BHXH-QLTVPTNTG 2026 của Bảo hiểm xã hội tỉnh Tây Ninh về hướng dẫn thu BHXH, BHYT cho người hoạt động không chuyên trách và người tham gia ở ấp, khu phố

Căn cứ Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) số 41/2024/QH15 ngày 29/6/2024 của Quốc hội (Luật BHXH 2024); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế (BHYT) số 51/2024/QH15 ngày 27/11/2024 của Quốc hội (Luật BHYT sửa đổi 2024);

Căn cứ Nghị định số 158/2025/NĐ-CP ngày 25/6/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc; Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHYT;

Căn cứ Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND ngày 17/7/2026 của Hội đồng nhân dân tỉnh Tây Ninh quy định mức phụ cấp đối với người hoạt động không chuyên trách ở ấp, khu phố và số lượng, chức danh, mức hỗ trợ đối với các chức danh tham gia hoạt động ở ấp, khu phố trên địa bàn tỉnh Tây Ninh;

Căn cứ Công văn số 14558/UBND-TH ngày 11/8/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh về việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND; Quyết định số 366/QĐ-BHXH ngày 29/4/2026 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành Quy trình thu BHXH, BHYT, BHTN.

BHXH tỉnh Tây Ninh hướng dẫn BHXH cơ sở và UBND các xã, phường thực hiện thu BHXH, BHYT đối với người hoạt động không chuyên trách và người tham gia hoạt động ở ấp, khu phố theo Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND, áp dụng từ ngày 01/7/2026 như sau:

I. NGƯỜI HOẠT ĐỘNG KHÔNG CHUYÊN TRÁCH Ở ẤP, KHU PHỐ

1. Đối tượng tham gia:

Người hoạt động không chuyên trách ở ấp, khu phố theo Điều 3 Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND, gồm các chức danh Bí thư Chi bộ, Trưởng ấp, khu phố và Trưởng Ban Công tác Mặt trận ấp, khu phố.

Người hoạt động không chuyên trách ở ấp, khu phố thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo điểm k khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024. Trường hợp đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia BHXH bắt buộc thì thực hiện theo nguyên tắc xác định đối tượng quy định của Luật BHXH năm 2024 và văn bản hướng dẫn hiện hành.

Đối với BHYT, người hoạt động không chuyên trách ở ấp, khu phố thuộc nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng.

Trường hợp đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia BHYT thì thực hiện theo thứ tự ưu tiên đóng theo đối tượng đầu tiên mà người đó được quy định tại Điều 12 của Luật, nguyên tắc tính theo thứ tự trước sau của các nhóm đối tượng.

Trường hợp người tham gia thuộc nhiều đối tượng trong cùng nhóm được NSNN hỗ trợ mức đóng BHYT thì được lựa chọn tham gia theo đối tượng có mức hỗ trợ cao nhất; không lập tăng trùng thời gian đã tham gia BHYT theo nhóm khác.

2. Tiền lương tháng làm căn cứ đóng:

- Đối với BHXH: Là mức phụ cấp hàng tháng theo Điều 3 Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND. Trường hợp mức phụ cấp hàng tháng thấp hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất theo quy định thì tiền lương tháng làm căn cứ đóng bằng mức thấp nhất theo quy định của pháp luật về BHXH (mức tham chiếu).

- Đối với BHYT: Bằng mức lương cơ sở tại thời điểm đóng; không lấy mức phụ cấp hàng tháng làm căn cứ tính đóng BHYT.

3. Tỷ lệ đóng, mức đóng:

- BHXH bắt buộc: Bằng 25% tiền lương tháng làm căn cứ đóng, trong đó người tham gia đóng 8% vào quỹ hưu trí và tử tuất; cơ quan, đơn vị quản lý đóng 17%, gồm 3% vào quỹ ốm đau và thai sản và 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

- BHYT: Mức đóng hàng tháng bằng 4,5% mức lương cơ sở. Trong đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng, phần còn lại do người tham gia đóng.

4. Phương thức và trách nhiệm đóng:

Hàng tháng, cơ quan, đơn vị được giao quản lý, chi trả phụ cấp thực hiện trích phần đóng thuộc trách nhiệm của người tham gia, bố trí phần kinh phí thuộc trách nhiệm của cơ quan, đơn vị và chuyển nộp BHXH, BHYT theo quy định. Mức phụ cấp tại Điều 3 Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND đã bao gồm hỗ trợ đóng BHXH, BHYT.

5. Phụ cấp kiêm nhiệm:

Phụ cấp kiêm nhiệm chức danh theo Điều 5 Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND không dùng để tính đóng, hưởng BHXH, BHYT.

II. NGƯỜI THAM GIA HOẠT ĐỘNG Ở ẤP, KHU PHỐ

1. Đối tượng:

Người tham gia hoạt động ở ấp, khu phố theo Điều 4 Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND, gồm: Phó Bí thư Chi bộ; Phó Trưởng ấp, khu phố; Phó Trưởng Ban Công tác Mặt trận; Bí thư Chi đoàn Thanh niên; Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ; Chi hội trưởng Chi hội Nông dân; Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh.

2. Về BHXH:

Các chức danh quy định tại Điều 4 Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND không thuộc đối tượng người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố quy định tại điểm k khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024, khuyến khích tham gia qua hình thức tham gia BHXH tự nguyện.

Trường hợp cá nhân đồng thời thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc khác thì thực hiện theo đối tượng tương ứng.

3. Về BHYT:

Căn cứ Công văn số 14558/UBND-TH, mức hỗ trợ đối với các chức danh tại Điều 4 Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND đã bao gồm hỗ trợ đóng BHYT; người tham gia hoạt động ở ấp, khu phố đăng ký tham gia BHYT theo hình thức phù hợp.

- Trường hợp đã tham gia BHYT theo nhóm đối tượng khác thì không lập tăng trùng; người đó vẫn được hưởng nguyên mức hỗ trợ hàng tháng theo Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND.

- Trường hợp chưa tham gia BHYT theo nhóm nào khác thì UBND xã, phường phối hợp BHXH cơ sở rà soát, hướng dẫn đăng ký tham gia theo nhóm BHYT phù hợp với điều kiện thực tế của từng người (tham gia BHYT hộ gia đình).

Lưu ý: Không áp dụng mặc định mức ngân sách nhà nước hỗ trợ 50% dành cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố đối với toàn bộ các chức danh tại Điều 4 Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND.

III. HỒ SƠ, THỜI ĐIỂM THAM GIA VÀ XỬ LÝ PHÁT SINH

1. Thời điểm thực hiện:

Chế độ, chính sách quy định tại Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND được thực hiện kể từ ngày 01/7/2026. UBND xã, phường căn cứ quyết định hoặc văn bản của cấp có thẩm quyền xác nhận chức danh, thời điểm bắt đầu hoặc kết thúc đảm nhiệm để lập hồ sơ tham gia, điều chỉnh theo đúng thời điểm phát sinh.

2. Hồ sơ tham gia, điều chỉnh:

UBND các xã, phường lập hồ sơ đăng ký tham gia, báo tăng, báo giảm, điều chỉnh BHXH, BHYT theo biểu mẫu, thành phần hồ sơ và phương thức giao dịch quy định tại Quyết định số 366/QĐ-BHXH và hướng dẫn nghiệp vụ hiện hành của BHXH Việt Nam. Đối với trường hợp phát sinh mới, tăng, giảm hoặc thay đổi thông tin người tham gia, đơn vị lập hồ sơ theo quy định, trong đó:

- Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS) đối với cá nhân đăng ký tham gia lần đầu hoặc có thay đổi thông tin.

- Danh sách lao động tham gia BHXH, BHYT (Mẫu D02-LT) đối với trường hợp đơn vị quản lý, lập danh sách người thuộc diện tham gia BHXH, BHYT bắt buộc.

- Các hồ sơ, tài liệu chứng minh làm căn cứ xác định chức danh, thời điểm đảm nhiệm, mức phụ cấp, mức hỗ trợ theo Nghị quyết số 61/2026/NQ-HĐND.

3. Xử lý đóng trùng, đóng thiếu, đóng thừa:

Trước khi lập hồ sơ, UBND xã, phường phối hợp BHXH cơ sở đối chiếu mã số BHXH, CCCD/định danh cá nhân, quá trình tham gia BHXH và giá trị sử dụng thẻ BHYT để hạn chế phát sinh đóng trùng. Trường hợp đã phát sinh đóng trùng, đóng thiếu, đóng thừa hoặc sai thông tin thì BHXH cơ sở hướng dẫn UBND xã, phường phối hợp người tham gia thực hiện điều chỉnh, hoàn trả hoặc truy thu theo quy định hiện hành.

4. Trường hợp truy đóng từ ngày 01/7/2026:

Đối với người hoạt động không chuyên trách ở ấp, khu phố thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 01/7/2026 nhưng hồ sơ lập sau thời điểm này, BHXH cơ sở căn cứ hồ sơ hợp lệ do UBND xã, phường cung cấp để xác định số tiền phải đóng, truy đóng theo từng tháng và xử lý theo quy định hiện hành.

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. UBND các xã, phường:

- Khẩn trương rà soát, phân loại đúng người hoạt động không chuyên trách và người tham gia hoạt động ở ấp, khu phố; xác định chức danh, thời điểm đảm nhiệm, mức phụ cấp, mức hỗ trợ và chịu trách nhiệm về tính chính xác của danh sách, hồ sơ gửi cơ quan BHXH, hoàn thành trước ngày 31/8/2026.

- Chủ động phối hợp với cơ quan BHXH để được hỗ trợ trong việc rà soát, xác định đối tượng thuộc diện tham gia BHXH, BHYT; thực hiện kê khai, báo tăng, báo giảm, điều chỉnh và chuyển kịp thời đầy đủ số tiền phải đóng theo quy định.

- Kịp thời thông báo các trường hợp thôi nhiệm vụ, thay đổi chức danh, thay đổi mức phụ cấp, mức hỗ trợ hoặc các biến động khác làm thay đổi căn cứ tham gia BHXH, BHYT.

- Tuyên truyền và phổ biến cho người tham gia BHXH, BHYT sử dụng CCCD/ĐDCN gắn chip hoặc hình ảnh thẻ BHYT trên các ứng dụng VssID - BHXH số, VneID để thực hiện khám, chữa bệnh BHYT, thay thế cho thẻ BHYT giấy.

2. Bảo hiểm xã hội cơ sở:

- Chủ động phối hợp Phòng Văn hóa - Xã hội tham mưu UBND các xã, phường rà soát, hướng dẫn lập hồ sơ; tiếp nhận, kiểm tra, đối chiếu dữ liệu và xác định số tiền phải đóng BHXH, BHYT theo đúng nhóm đối tượng, căn cứ đóng và tỷ lệ đóng.

- Thực hiện thu, cập nhật quá trình tham gia, cấp sổ BHXH, thẻ BHYT (nếu có), xử lý các trường hợp đóng trùng, đóng thiếu, đóng thừa, sai thông tin theo đúng quy trình nghiệp vụ.

- Khẩn trương triển khai ngay nội dung văn bản này đến các xã, phường trên địa bàn mình quản lý.

BHXH tỉnh Tây Ninh thông báo và đề nghị các đơn vị quan tâm phối hợp thực hiện các nội dung trên. Trong quá trình thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc đề nghị kịp thời thông tin về Cơ quan BHXH (nơi quản lý đơn vị) để được hướng dẫn, giải quyết./.