Chỉ thị 30/CT-TTg 2026 tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong tình hình mới

CHỈ THỊ

Tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh,
 xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong tình hình mới

Thời gian qua, các bộ, ngành, địa phương đã quyết liệt triển khai nhiều biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản và đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần kiềm chế và kéo giảm tội phạm. Tuy nhiên, công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản còn một số tồn tại, hạn chế như: công tác tuyên truyền chưa theo kịp phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm; công tác quản lý nhà nước trong một số lĩnh vực còn sơ hở, thiếu sót; tình trạng mua bán dữ liệu định danh điện tử, mở, quản lý, sử dụng tài khoản thanh toán, SIM điện thoại, tài khoản mạng xã hội không đúng chủ thể vẫn diễn ra; công tác phối hợp giữa các ngành, các cấp trong việc trao đổi thông tin, ngăn chặn dòng tiền, thu hồi tài sản bị chiếm đoạt còn gặp khó khăn.

Thời gian tới, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản tiếp tục diễn biến phức tạp, có tính chất xuyên quốc gia, lợi dụng không gian mạng, hoạt động chuyển đổi số, thương mại điện tử, thanh toán trực tuyến và sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý nhà nước để thực hiện hành vi phạm tội. Đặc biệt, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản sử dụng công nghệ cao, trên không gian mạng ngày càng tinh vi, chuyên nghiệp, thường xuyên thay đổi địa bàn, phương thức, thủ đoạn phạm tội, triệt để khai thác các thành tựu khoa học, công nghệ mới để đối phó với cơ quan chức năng, gây khó khăn cho công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm.

Để nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong tình hình mới, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan trung ương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm sau:

I. NHIỆM VỤ CHUNG

1. Tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các chủ trương của Đảng, Nhà nước, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản; xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên gắn với công tác bảo đảm an ninh, trật tự và phát triển kinh tế - xã hội; không để hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản diễn biến phức tạp, hình thành điểm, tụ điểm hoạt động lừa đảo tại địa bàn, lĩnh vực quản lý.

2. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức, kỹ năng nhận diện phòng ngừa tội phạm cho Nhân dân; chú trọng đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, kịp thời cảnh báo phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới, đặc biệt là tội phạm lừa đảo trực tuyến theo hướng thiết thực, phù hợp từng lĩnh vực, địa bàn, nhóm đối tượng. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, nền tảng số, mạng xã hội và các phương tiện thông tin đại chúng để cảnh báo nhanh, diện rộng đến người dân. Củng cố, nâng cao hiệu quả phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; xây dựng, duy trì các mô hình phòng, chống tội phạm phù hợp đặc điểm từng địa bàn, lĩnh vực, bảo đảm hoạt động thực chất, hiệu quả.

3. Chủ động rà soát, khắc phục sơ hở, bất cập trong công tác quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ để tội phạm lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nhất là viễn thông, ngân hàng, trung gian thanh toán, thương mại điện tử, quản lý đất đai, đầu tư, chứng khoán, bảo hiểm, y tế, giáo dục, du lịch, việc làm. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, quy định, quy trình quản lý nhằm phòng ngừa, ngăn chặn hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

4. Dự báo sát tình hình thuộc địa bàn, lĩnh vực phụ trách, chủ động phòng ngừa, kịp thời sửa đổi, bổ sung, ban hành mới hoặc đề xuất, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan đến công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nhất là lừa đảo sử dụng công nghệ cao, xuyên quốc gia, bảo đảm đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật.

5. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong công tác quản lý nhà nước, phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản; khẩn trương hoàn thiện, kết nối và chia sẻ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm phục vụ đối soát, xác minh, phân tích, cảnh báo sớm các hoạt động, giao dịch có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Thiết lập cơ chế phối hợp, kết nối kỹ thuật, chia sẻ thông tin, dữ liệu giữa các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan đăng ký, quản lý chuyên ngành, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet, tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán và các đơn vị có liên quan phục vụ công tác điều tra, xử lý tội phạm theo quy định của pháp luật.

6. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế với các quốc gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xuyên biên giới trong phòng, chống tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nhất là tội phạm lừa đảo xuyên quốc gia và trên không gian mạng; nâng cao hiệu quả phối hợp, trao đổi thông tin, xác minh, thu thập dữ liệu điện tử, truy vết dòng tiền, dẫn độ, tương trợ tư pháp về hình sự và phối hợp điều tra, xử lý tội phạm với các quốc gia, nhất là các nước có chung đường biên giới.

7. Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, phối hợp liên ngành kiểm tra việc thực hiện trách nhiệm quản lý nhà nước, chấp hành các quy định của pháp luật trong phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản đối với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp có liên quan. Kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, khắc phục sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý theo quy định.

II. NHIỆM VỤ CỤ THỂ

1. Bộ Công an

a) Chủ trì tham mưu, đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các giải pháp chiến lược về phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nhất là tội phạm lừa đảo sử dụng công nghệ cao, trên không gian mạng; phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và các bộ, ngành liên quan nắm tình hình, phát hiện hoạt động của tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản từ sớm, từ xa tại địa bàn ngoại biên, khu vực biên giới liên quan đến công dân Việt Nam để kịp thời tham mưu đề xuất các đối sách, biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý phù hợp.

b) Khẩn trương xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dữ liệu; phối hợp với Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật về xử lý vi phạm liên quan đến hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản đáp ứng yêu cầu thực tiễn; phối hợp Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao nghiên cứu, xây dựng quy trình, thủ tục rút gọn trong xác minh, xử lý vật chứng phục vụ giai đoạn điều tra, truy tố, nhất là đối với vật chứng là tài sản số, tài sản có giá trị biến động nhanh.

c) Chủ trì, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Kế hoạch thực hiện Quy chế phối hợp giữa hai cơ quan; nâng cao năng lực vận hành của Tổ Công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến; tập trung xây dựng hệ thống kết nối, chia sẻ thông tin, cung cấp thông tin bằng văn bản điện tử, truy vết dòng tiền phục vụ công tác xác minh, điều tra, xử lý tội phạm. Nghiên cứu xây dựng hệ thống cảnh báo an toàn trên không gian mạng nhằm nâng cao khả năng nhận diện, phòng ngừa cho người dân; nghiên cứu ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) trong đấu tranh với tội phạm sử dụng công nghệ cao; tăng cường rà soát, yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp nền tảng số xuyên biên giới thực hiện biện pháp xác thực, ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin, tài khoản, hội nhóm vi phạm pháp luật liên quan hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

d) Chỉ đạo lực lượng Công an các cấp tăng cường quản lý địa bàn, quản lý cư trú, quản lý người nước ngoài; tập trung rà soát các địa điểm, cơ sở kinh doanh, doanh nghiệp, tổ chức có dấu hiệu bị lợi dụng hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản để kịp thời phát hiện, triệt xóa; quản lý chặt chẽ hoạt động xuất cảnh, nhập cảnh, rà soát, ngăn chặn tình trạng người Việt Nam ra nước ngoài tham gia các tổ chức tội phạm lừa đảo, rửa tiền.

đ) Nâng cao hiệu quả tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm; nghiên cứu triển khai các giải pháp tạo thuận lợi cho người dân trong tố giác tội phạm trên môi trường điện tử. Tăng cường đấu tranh, triệt phá các băng nhóm, đường dây tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoạt động có tổ chức, xuyên quốc gia.

e) Chủ trì triển khai thực hiện Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng khi Công ước có hiệu lực.

2. Bộ Quốc phòng

a) Tăng cường quản lý, kiểm soát biên giới, cửa khẩu, đường mòn, lối mở; xây dựng hệ thống thông tin dữ liệu về các đối tượng có nguy cơ vượt biên trái phép để kịp thời trao đổi thông tin, chia sẻ dữ liệu, phát hiện, ngăn chặn hoạt động xuất cảnh, nhập cảnh trái phép, tổ chức đưa người Việt Nam ra nước ngoài tham gia hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền; nâng cao hiệu quả công tác tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác có liên quan.

b) Chủ trì bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng đối với các hệ thống thông tin quân sự, quốc phòng; tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động vận chuyển, sử dụng trái phép thiết bị viễn thông, thiết bị phát sóng, thiết bị công nghệ phục vụ hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nhất là tại khu vực biên giới, cửa khẩu và địa bàn trọng điểm. Phối hợp với Bộ Công an phát hiện, ngăn chặn, bóc gỡ các hệ thống thông tin, hạ tầng kỹ thuật, nền tảng số phục vụ hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản có yếu tố xâm phạm an ninh quốc gia.

c) Phối hợp với Bộ Công an, các bộ, ngành liên quan và lực lượng chức năng các nước láng giềng trong trao đổi thông tin, xác minh, truy bắt, tiếp nhận và bàn giao các đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản xuyên biên giới theo quy định của pháp luật và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

3. Bộ Khoa học và Công nghệ

a) Chủ trì rà soát, hoàn thiện các quy định của pháp luật, cơ chế quản lý, định danh điện tử trong hoạt động viễn thông như: thuê bao viễn thông, tài nguyên Internet, cung cấp dịch vụ viễn thông nhằm khắc phục tình trạng ẩn danh, giả mạo trên môi trường mạng; xây dựng cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu điện tử giữa doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông với các cơ quan chức năng phục vụ công tác phòng ngừa, phát hiện, điều tra, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

b) Chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan: Nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các công nghệ cao, công nghệ chiến lược phục vụ phát hiện, cảnh báo sớm và ngăn chặn hành vi lừa đảo trên môi trường số; xây dựng, hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và các giải pháp xác thực, nhận diện thông tin phục vụ phòng, chống lừa đảo trực tuyến; phối hợp chia sẻ dữ liệu, cảnh báo sớm cho tổ chức, cá nhân có liên quan về nguy cơ, phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới phát sinh từ việc ứng dụng công nghệ cao, công nghệ chiến lược, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và công nghệ giả mạo nội dung số.

c) Chỉ đạo doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông thực hiện giải pháp định kỳ xác thực sinh trắc học đảm bảo việc sử dụng thuê bao viễn thông, bộ xác định thuê bao (SIM) đúng thông tin chủ thể.

d) Tăng cường kiểm tra hoạt động cung cấp dịch vụ viễn thông; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về quản lý thuê bao viễn thông, bộ xác định thuê bao (SIM), tài nguyên Internet.

4. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

a) Chủ trì nghiên cứu, rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật nhằm ngăn chặn tình trạng sử dụng tài khoản thanh toán, ví điện tử, mobile money không đúng thông tin chủ thể để vi phạm pháp luật. Phối hợp với Bộ Công an thực hiện có hiệu quả Kế hoạch thực hiện Quy chế phối hợp giữa hai cơ quan trong công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến.

b) Chỉ đạo các tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán nâng cấp hệ thống đối khớp thông tin sinh trắc học trong giao dịch trực tuyến; triển khai hệ thống tự động giám sát, cảnh báo trực tiếp đối với các giao dịch bất thường, giao dịch có dấu hiệu liên quan đến hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản; tăng cường kiểm soát, kiên quyết ngăn chặn tình trạng mở và sử dụng tài khoản thanh toán, ví điện tử, mobile money không đúng thông tin chủ thể; kịp thời phát hiện, xử lý các sơ hở, thiếu sót trong quy trình nghiệp vụ, quản trị rủi ro và bảo đảm an toàn hệ thống.

c) Tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động cung cấp dịch vụ thanh toán, ví điện tử, mobile money và các dịch vụ ngân hàng trên môi trường số; kịp thời phát hiện, cung cấp thông tin và phối hợp với Bộ Công an trong công tác đấu tranh, xử lý các tổ chức, cá nhân lợi dụng hoạt động ngân hàng phục vụ hành vi vi phạm pháp luật.

5. Bộ Tài chính

a) Chủ trì rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định pháp luật về thuế, hải quan, chứng khoán, bảo hiểm, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, kế toán, kiểm toán, đấu thầu, đầu tư, dịch vụ tài chính và các lĩnh vực khác nhằm khắc phục sơ hở, bất cập, hạn chế để tội phạm lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền và các hành vi vi phạm pháp luật khác; tăng cường quản lý nhà nước đối với đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh; đẩy mạnh hậu kiểm, kiểm tra, đối soát thông tin về đăng ký doanh nghiệp, thuế, hóa đơn điện tử, bảo hiểm và các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý để kịp thời phát hiện, ngăn chặn việc thành lập, sử dụng doanh nghiệp, tổ chức phục vụ hoạt động phạm tội.

b) Chủ trì xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thực hiện cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh, thuế, hóa đơn điện tử, hải quan, chứng khoán, bảo hiểm và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành thuộc phạm vi quản lý với cơ quan chức năng phục vụ công tác phòng ngừa, phát hiện, điều tra, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định của pháp luật.

c) Chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý đối với tài sản mã hóa và các sản phẩm tài chính mới nhằm phòng ngừa tội phạm lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền và các hành vi vi phạm pháp luật khác.

d) Tăng cường kiểm tra, giám sát chuyên ngành đối với các lĩnh vực thuế, hải quan, chứng khoán, bảo hiểm, kế toán, kiểm toán, đấu thầu, phát hành trái phiếu, huy động vốn, đầu tư tài chính, hoạt động của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và các dịch vụ tài chính thuộc phạm vi quản lý; kịp thời phát hiện, phối hợp xử lý hành vi lợi dụng hoạt động tài chính, đầu tư, kinh doanh để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

6. Bộ Tư pháp

a) Chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành rà soát văn bản quy phạm pháp luật để kịp thời phát hiện, xử lý hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập hoặc không còn phù hợp, tạo hành lang pháp lý đồng bộ trong công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản; rà soát, phát hiện các sơ hở, bất cập trong quy định pháp luật về công chứng, chứng thực, đấu giá tài sản, giao dịch bảo đảm, hợp đồng điện tử và các lĩnh vực khác thuộc phạm vi quản lý để kiến nghị hoàn thiện cơ chế quản lý, phòng ngừa hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

b) Chỉ đạo tăng cường quản lý, kết nối, chia sẻ dữ liệu trong hoạt động tư pháp, công chứng, chứng thực phục vụ xác minh, phòng ngừa hành vi giả mạo giấy tờ, hợp thức hóa giao dịch để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

7. Bộ Ngoại giao

a) Chủ động, tích cực tham gia các hoạt động hợp tác quốc tế liên quan đến phòng, chống tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo thẩm quyền; phối hợp thúc đẩy ký kết các điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế, thiết lập cơ chế trao đổi thông tin, phối hợp xác minh, xử lý các tổ chức, cá nhân có yếu tố nước ngoài liên quan đến hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

b) Phối hợp triển khai các hoạt động đối ngoại và thúc đẩy thực hiện các cam kết, nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam khi Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng có hiệu lực; hỗ trợ thúc đẩy hợp tác với các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp cung cấp nền tảng số xuyên biên giới nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng.

c) Chỉ đạo các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài tăng cường công tác nắm tình hình, thường xuyên tuyên truyền, phổ biến, cảnh báo công dân Việt Nam ở nước ngoài về hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nhất là thủ đoạn tuyển dụng lao động trá hình và các hình thức dụ dỗ khác nhằm lôi kéo, ép buộc tham gia hoạt động vi phạm pháp luật tại nước ngoài; làm tốt công tác bảo hộ công dân, nhất là những người bị lừa đảo, ép buộc tham gia vào các tổ chức tội phạm tại nước ngoài.

8. Bộ Nội vụ

a) Chủ trì rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý hoạt động đưa người Việt Nam đi lao động, học tập, làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; phối hợp rà soát, phát hiện, xử lý các tổ chức, cá nhân đăng tải thông tin tuyển dụng, môi giới lao động, tư vấn xuất khẩu lao động giả mạo, thu phí trái quy định hoặc lợi dụng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

b) Chỉ đạo tăng cường quản lý hoạt động của các hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện; kịp thời phát hiện, phối hợp xử lý các hành vi lợi dụng hoạt động vận động tài trợ, quyên góp, hỗ trợ nhân đạo để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

9. Bộ Công Thương

a) Chủ trì rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về thương mại điện tử, kinh doanh trực tuyến, kinh doanh đa cấp và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nhằm khắc phục sơ hở, bất cập, không để tội phạm lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản; tăng cường quản lý hoạt động của website thương mại điện tử, sàn giao dịch thương mại điện tử, ứng dụng thương mại điện tử, mạng xã hội có chức năng thương mại điện tử, hoạt động livestream bán hàng, tiếp thị liên kết, quảng cáo, giới thiệu hàng hóa, dịch vụ trên môi trường mạng.

b) Chỉ đạo tăng cường kiểm tra hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trực tuyến, kinh doanh đa cấp, hoạt động khuyến mại, tiếp thị liên kết, cộng tác viên bán hàng trực tuyến, mô hình tiêu dùng hoàn tiền, mô hình Ponzi, đa cấp trái phép, huy động vốn trái pháp luật hoặc các mô hình thương mại biến tướng; kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân lợi dụng hoạt động thương mại để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

c) Chỉ đạo, hướng dẫn các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội có chức năng thương mại điện tử tăng cường xác thực thông tin tổ chức, cá nhân kinh doanh; công khai, minh bạch thông tin người bán, hàng hóa, dịch vụ, điều kiện giao dịch, phương thức thanh toán, chính sách đổi trả, hoàn tiền; thiết lập cơ chế tiếp nhận, cảnh báo, khóa, gỡ bỏ hoặc tạm dừng hoạt động đối với gian hàng, tài khoản, sản phẩm, dịch vụ có dấu hiệu giả mạo, lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

10. Bộ Giáo dục và Đào tạo

a) Chủ trì nghiên cứu, xây dựng tài liệu giáo dục kỹ năng số, kỹ năng sử dụng mạng Internet an toàn, bảo vệ dữ liệu cá nhân và kỹ năng nhận diện, phòng tránh lừa đảo trực tuyến, lồng ghép vào các hoạt động giáo dục phù hợp với từng cấp học, trình độ đào tạo.

b) Chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, cảnh báo các phương thức, thủ đoạn lợi dụng mạng xã hội, nền tảng số để lừa đảo, dụ dỗ, lôi kéo tham gia vào các đường dây lừa đảo, hoạt động đa cấp trái phép, mở tài khoản ngân hàng phục vụ mục đích vi phạm pháp luật; chủ động rà soát, phát hiện các tổ chức, cá nhân lừa đảo liên quan đến hoạt động giáo dục trực tuyến, tuyển sinh, liên kết đào tạo, tư vấn du học.

11. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

a) Chủ động rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý hoạt động quảng cáo đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ trên môi trường mạng; tăng cường quản lý hoạt động quảng cáo của người có ảnh hưởng khi chuyển tải sản phẩm quảng cáo theo quy định của pháp luật.

b) Tăng cường tuyên truyền, cảnh báo về các phương thức, thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch, nhất là thủ đoạn lợi dụng hoạt động du lịch để lừa đảo đặt tour, đặt phòng, đặt vé giả rẻ trực tuyến; mạo danh để tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao “ảo"... Chủ động phối hợp, cung cấp thông tin để lực lượng chức năng điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

c) Đẩy mạnh tuyên truyền các phương thức, thủ đoạn lừa đảo thường gặp cho du khách quốc tế, góp phần xây dựng môi trường du lịch an toàn, lành mạnh, nâng cao chất lượng dịch vụ và hình ảnh du lịch Việt Nam.

12. Bộ Nông nghiệp và Môi trường

a) Đẩy mạnh số hóa, quản lý chặt chẽ và công khai minh bạch hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, thông tin quy hoạch, hệ thống dữ liệu viễn thám, mã số vùng trồng, vùng nuôi để người dân dễ dàng tra cứu, đối soát thông tin chính thống; tăng cường kiểm tra, phát hiện và phối hợp xử lý các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua việc giả mạo hồ sơ, đầu cơ, giao dịch quyền sử dụng đất trái pháp luật, “thổi giá” đất công hoặc lừa đảo tại các dự án bất động sản nông, lâm nghiệp, dự án giao đất, giao rừng.

b) Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, cảnh báo sớm cho nông dân, ngư dân và các hợp tác xã nông nghiệp về các thủ đoạn lừa đảo phổ biến hiện nay, đặc biệt là: lừa đảo cung ứng vật tư nông nghiệp, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, con giống chất lượng cao “ảo” trên không gian mạng; lừa đảo thông qua các chương trình giả mạo hỗ trợ vốn, nhận bao tiêu nông sản giá cao hoặc các gói hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai, biến đổi khí hậu.

13. Bộ Xây dựng

a) Chủ trì rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về nhà ở, thị trường bất động sản, nhất là hoạt động kinh doanh bất động sản, môi giới bất động sản; kịp thời phát hiện, khắc phục các sơ hở pháp lý trong hoạt động đặt cọc, huy động vốn, kinh doanh bất động sản hình thành trong tương lai nhằm phòng ngừa các đối tượng lập “dự án ma”, “dự án chưa đủ điều kiện kinh doanh” để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

b) Đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản; bảo đảm khả năng kết nối, liên thông với các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành có liên quan nhằm quản lý, phát triển thị trường bất động sản minh bạch, bền vững; công khai thông tin về bất động sản, dự án bất động sản đưa vào kinh doanh theo quy định của pháp luật về kinh doanh bất động sản.

c) Tăng cường quản lý nhà nước, chuẩn hóa quy trình sát hạch, cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản; quy định chặt chẽ trách nhiệm pháp lý của các sàn giao dịch bất động sản; phối hợp với Bộ Công Thương và các địa phương kiểm tra, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân hoạt động môi giới trái phép, thông đồng thổi giá, tạo sốt đất ảo hoặc sử dụng các sàn giao dịch để thực hiện hành vi lừa đảo, huy động vốn trái phép của người dân.

14. Bộ Dân tộc và Tôn giáo

a) Chủ trì xây dựng các chương trình, tài liệu tuyên truyền, cảnh báo về phương thức, thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng tiếng dân tộc thiểu số, tập trung vào các phương thức lừa đảo mạo danh cán bộ cơ quan nhà nước, lợi dụng các chính sách hỗ trợ vay vốn, cấp đất, hỗ trợ an sinh xã hội, tuyển dụng “việc nhẹ lương cao” qua biên giới, lừa đảo cài đặt ứng dụng giả mạo để chiếm quyền điều khiển thiết bị, chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng, lôi kéo người dân đi mở tài khoản ngân hàng để bán cho các đối tượng hoạt động phạm tội; huy động Trưởng bản, Già làng, Người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số để tuyên truyền.

b) Chủ trì, phối hợp với cơ quan chức năng rà soát, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo để lừa đảo chiếm đoạt tài sản dưới các hình thức: hoạt động “tâm linh” biến tướng, gọi vốn đầu tư tâm linh, quyên góp, từ thiện...

15. Bộ Y tế

Chủ trì tăng cường quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, tư vấn y tế, bán thuốc, quảng cáo thuốc, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, mỹ phẩm, thiết bị y tế và cung cấp dịch vụ y tế trên môi trường mạng; kịp thời phát hiện, cảnh báo, phối hợp xử lý các tổ chức, cá nhân lợi dụng hoạt động y tế để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

16. Thanh tra Chính phủ

a) Chủ trì thanh tra trách nhiệm quản lý nhà nước của các bộ, ngành, địa phương trong công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản; kịp thời kiến nghị cơ quan chức năng xử lý vi phạm, chấn chỉnh công tác quản lý, khắc phục những tồn tại, hạn chế trong tổ chức thực hiện.

b) Thông qua hoạt động thanh tra, kịp thời phát hiện các sơ hở, bất cập trong cơ chế, chính sách, pháp luật và công tác quản lý nhà nước bị lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện.

17. Đề nghị Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao

a) Viện kiểm sát nhân dân tối cao chỉ đạo Viện kiểm sát nhân dân các cấp nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kịp thời phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thu thập, bảo quản, đánh giá, sử dụng dữ liệu điện tử, chứng cứ được thu thập từ dữ liệu điện tử, tài sản số và các hành vi phạm tội sử dụng công nghệ cao, không gian mạng; tăng cường phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc phê chuẩn và áp dụng kịp thời các biện pháp cưỡng chế, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản ngân hàng, ví điện tử nhằm ngăn chặn việc tẩu tán tài sản và nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản bị chiếm đoạt trong các vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản; đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong tương trợ tư pháp về hình sự, thu hồi tài sản và phối hợp xử lý tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản xuyên quốc gia theo quy định của pháp luật và điều ước quốc tế có liên quan.

b) Tòa án nhân dân tối cao chỉ đạo Tòa án nhân dân các cấp nâng cao chất lượng xét xử các vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản; phối hợp với Bộ Công an, Viện kiểm sát nhân dân tối cao tháo gỡ các vướng mắc mang tính pháp lý liên quan đến việc công nhận, đánh giá và sử dụng chứng cứ là dữ liệu điện tử, tài sản số tại phiên tòa.

c) Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua thực tiễn xét xử bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử; nghiên cứu, phát triển án lệ đối với các vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản với phương thức, thủ đoạn phạm tội mới.

18. Đề nghị Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội

a) Phối hợp chỉ đạo, định hướng cơ quan báo và phát thanh, truyền hình của các ngành, các cấp thiết lập chuyên mục cảnh báo phương thức, thủ đoạn lừa đảo, kỹ năng nhận diện, phòng ngừa với nội dung chuyên biệt theo từng lĩnh vực, địa bàn, đảm bảo thời lượng, dung lượng, tần suất phù hợp.

b) Phối hợp phát động, nâng cao hiệu quả phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; phát huy vai trò của các tổ chức thành viên, nâng cao trách nhiệm cộng đồng trong tuyên truyền, giáo dục, vận động đoàn viên, hội viên tham gia phòng ngừa, phát hiện, tố giác hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại cơ sở.

19. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố

a) Người đứng đầu chính quyền địa phương các cấp chịu trách nhiệm toàn diện về tình hình an ninh, trật tự, công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên địa bàn quản lý, không để hình thành, tồn tại các điểm, tụ điểm hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại địa bàn.

b) Chỉ đạo các sở, ban, ngành, Ủy ban nhân dân cấp xã phối hợp các tổ chức chính trị - xã hội đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến phương thức, thủ đoạn hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên trong công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật, phát động các phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, xây dựng các mô hình phòng, chống tội phạm tại cơ sở để phòng ngừa, phát hiện, tố giác tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

c) Chỉ đạo rà soát, khắc phục sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ phát sinh hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nhất là ngân hàng, viễn thông, thương mại điện tử, đầu tư tài chính, kinh doanh đa cấp, đất đai, bất động sản, du lịch, y tế, giáo dục, việc làm, xuất khẩu lao động, đặc biệt là trên môi trường mạng liên quan đến địa bàn quản lý; nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các sở, ban, ngành, các lực lượng, phân công nhiệm vụ cụ thể để phòng ngừa, đấu tranh, xử lý có hiệu quả hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

d) Chỉ đạo các lực lượng chức năng chủ động nắm tình hình, phát hiện, xử lý nghiêm các đối tượng, đường dây hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản; tập trung triệt phá các ổ nhóm lừa đảo sử dụng công nghệ cao, hoạt động có tổ chức, liên tỉnh, xuyên quốc gia; nâng cao hiệu quả tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, điều tra, xử lý các vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan quản lý nhà nước và các doanh nghiệp trong xác minh, trì hoãn giao dịch, phong tỏa tài khoản, truy vết dòng tiền, thu thập dữ liệu điện tử, thu hồi tài sản bị chiếm đoạt theo quy định của pháp luật.

đ) Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật trong các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ phát sinh hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm và cán bộ, công chức thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, bao che, tiếp tay cho vi phạm.

e) Bố trí nguồn lực, kinh phí, nhân lực phục vụ công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản phù hợp điều kiện thực tế của địa phương.

III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Các bộ, ngành, địa phương căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện Chỉ thị này. Quá trình triển khai phải bảo đảm nguyên tắc “06 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ kết quả, rõ thẩm quyền; phân định rõ mô hình phân cấp quản lý tại địa phương nhằm giải quyết dứt điểm những khó khăn, vướng mắc, “điểm nghẽn” trong công tác phòng, chống tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản; gắn trách nhiệm người đứng đầu cơ quan, chính quyền các cấp đối với kết quả công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại địa bàn, lĩnh vực quản lý.

2. Các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo định kỳ gửi về Bộ Công an để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Thời hạn gửi “Báo cáo 06 tháng” trước ngày 20 tháng 6 và “Báo cáo năm” trước ngày 20 tháng 12 hằng năm. Đối với năm 2026, các đơn vị chủ động lồng ghép nội dung kết quả thực hiện từ khi ban hành Chỉ thị vào kỳ báo cáo năm 2026.

3. Chỉ thị này thay thế Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 25 tháng 5 năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng ngừa, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Công điện số 139/CĐ-TTg ngày 23 tháng 12 năm 2024 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường phòng ngừa, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản sử dụng công nghệ cao, trên không gian mạng và Công điện số 29/CĐ-TTg ngày 03 tháng 4 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh công tác phòng ngừa, xử lý hoạt động sử dụng công nghệ cao trên không gian mạng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

4. Giao Bộ Công an chủ trì theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị này; kịp thời tổng hợp khó khăn, vướng mắc, báo cáo đề xuất Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo.