Quyết định 11/QĐ-BXD 2023 Chiến lược phát triển KHCN và đổi mới sáng tạo ngành Xây dựng đến năm 2030

Điều 1. Ban hành Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành Xây dựng đến năm 2030 (sau đây viết tắt là Chiến lược) với các nội dung sau:

2.1. Nghiên cứu làm chủ công nghệ sản xuất các vật liệu xây dựng cơ bản và cao cấp phục vụ công nghệ thi công tiên tiến:

- Nghiên cứu nâng cao chất lượng, hình thức, mẫu mã các sản phẩm vật liệu xây dựng (sứ vệ sinh, gạch ốp lát các loại, các loại vật liệu trang trí nội, ngoại thất v.v.).

- Nghiên cứu sản xuất xi măng chất lượng cao phục vụ xây dựng các công trình cao tầng, công trình ngầm và công trình có yêu cầu đặc biệt.

- Nghiên cứu áp dụng công nghệ sản xuất phụ gia khoáng hoạt tính cho bê tông tính năng cao (Silicafume, Puzơlan, tro bay nhiệt điện, xỉ lò cao v.v.).

- Ứng dụng các phương pháp hiện đại trong thử nghiệm, kiểm tra chất lượng vật liệu xây dựng; hiện đại hóa các cơ sở thí nghiệm, hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực vật liệu và cấu kiện xây dựng.

2.2. Nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ tiên tiến sản xuất vật liệu xây dựng giảm thiểu phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính, tiết kiệm năng lượng và tiết kiệm tài nguyên:

- Nghiên cứu nâng cao hiệu quả sản xuất các sản phẩm kính an toàn, tiết kiệm năng lượng và kính trang trí.

- Nghiên cứu ứng dụng vật liệu mới có hiệu quả sử dụng và tiết kiệm năng lượng phù hợp với điều kiện Việt Nam.

- Nghiên cứu phát triển sản xuất vật liệu xây không nung nhằm thay thế gạch nung, sản lượng sản xuất vật liệu xây không nung chiếm tỷ trọng so với tổng lượng gạch xây khoảng 35 - 40% vào năm 2025; 40 - 45% vào năm 2030; đảm bảo tỷ lệ sử dụng vật liệu xây không nung trong các công trình xây dựng theo quy định.

- Nghiên cứu chế tạo sơn trang trí cách nhiệt cho xây dựng dân dụng và công nghiệp.

2.3. Nghiên cứu và áp dụng công nghệ chế tạo vật liệu xây dựng mới, hiệu quả:

- Nghiên cứu ứng dụng công nghệ tổng hợp nguyên liệu sản xuất phụ gia hóa học giảm nước cao và phụ gia đặc biệt cho công nghệ bê tông tiên tiến và công nghệ bơm bê tông nhà cao tầng.

- Nghiên cứu, phát triển và áp dụng các loại bê tông cường độ cao từ 60 MPa trở lên, bê tông bền môi trường biển, bê tông chịu nhiệt, bê tông in 3D, bê tông siêu tính năng UHPC.

- Nghiên cứu về vật liệu xây dựng ở dạng tái tạo, đáp ứng cho cả xây dựng kết cấu và hoàn thiện. Đặc biệt là các vật liệu xây dựng hoàn thiện để đáp ứng với các yêu cầu của Kiến trúc theo hướng mô phỏng các vật liệu truyền thống có trong tự nhiên.

- Nghiên cứu ứng dụng công nghệ và vật liệu nano để chế tạo các loại vật liệu xây dựng có tính năng đặc biệt như: Sơn và lớp phủ chống vi khuẩn, vi rút, làm sạch không khí, chống nấm mốc, tự làm sạch....

2.4. Nghiên cứu ứng dụng công nghệ tái chế và tái sử dụng phế thải xây dựng phù hợp với nhu cầu đặc thù của Việt Nam:

- Nghiên cứu ứng dụng và làm chủ công nghệ tái chế phế thải để sản xuất vật liệu xây dựng và bảo vệ môi trường, tiết kiệm tài nguyên (có thể thay thế cát tự nhiên, đất sét và các cốt liệu thô tự nhiên khác v.v.).

- Nghiên cứu giải pháp công nghệ nhằm sử dụng khoảng 15 - 20 triệu tấn phế thải để sản xuất vật liệu xây không nung.

2.5. Về cơ khí xây dựng:

- Nghiên cứu làm chủ thiết kế, chế tạo và lắp ráp một số máy móc, thiết bị đáp ứng yêu cầu thi công xây dựng tại Việt Nam, từng bước làm chủ thị trường trong nước.

- Nghiên cứu chế tạo làm chủ công nghệ bơm và vận chuyển bê tông thi công công trình cao tầng, thiết bị nâng, chuyển giao một số trang thiết bị phù hợp để từng bước sản xuất đồng bộ trong nước.

- Nghiên cứu chế tạo, cải tiến, hiện đại hóa, tự động hóa, ứng dụng cuộc CMCN 4.0 cho hệ thống thiết bị và công nghệ sản xuất các loại vật liệu xây dựng theo hướng nâng cao chất lượng sản phẩm đảm bảo cạnh tranh, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

3.1. Về quy hoạch đô thị, nông thôn:

- Nghiên cứu, xây dựng quy hoạch đô thị và nông thôn gắn kết chặt chẽ với phát triển kinh tế - xã hội; phát huy vai trò của các vùng đô thị lớn, đô thị lớn, trục hành lang kinh tế, vùng kinh tế trọng điểm, hình thành các cực tăng trưởng quốc gia có tính cạnh tranh quốc tế.

- Nghiên cứu các giải pháp quy hoạch đô thị và nông thôn đảm bảo quốc phòng, an ninh, hài hòa lợi ích của quốc gia, các vùng, các địa phương và lợi ích của người dân, phù hợp bối cảnh phát triển trong thời đại CMCN 4.0.

- Nghiên cứu phát triển đô thị, nông thôn bền vững về môi trường gắn với các điều kiện tự nhiên, ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng chống dịch bệnh, tiết kiệm tài nguyên, năng lượng, có kết cấu hạ tầng đồng bộ, từng bước hiện đại và phù hợp với điều kiện phát triển từng địa phương.

- Nghiên cứu xây dựng chương trình phát triển nông thôn theo hướng bền vững, liên kết chặt chẽ giữa đô thị với nông thôn, gắn kết đô thị và nông thôn, ổn định sinh thái môi trường, duy trì hệ thống hạ tầng xanh quốc gia, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên và đất đai, bảo vệ môi trường và cân bằng sinh thái.

- Nghiên cứu xây dựng quá trình đô thị hóa đảm bảo hiệu quả tích cực, làm tăng thu nhập, giảm mức đói nghèo và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua quá trình chuyển đổi của kinh tế, hành chính, dân số, không gian và phúc lợi xã hội; giải quyết tốt những vấn đề phát sinh trong quá trình đô thị hóa, thách thức khi phát triển nhanh các khu đô thị mới, các khu ở trong đô thị song song với những đô thị cũ.

- Nghiên cứu phương pháp quản lý phát triển đô thị và nông thôn bảo đảm tính khoa học, dự báo, khả thi, tiết kiệm và sử dụng hiệu quả nguồn lực của đất nước.

- Nghiên cứu đổi mới phương pháp quy hoạch và quản lý phát triển đô thị phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, hội nhập quốc tế và tăng cường hiệu lực quản lý của Nhà nước trong kiểm soát phát triển đô thị.

- Nghiên cứu áp dụng công nghệ số, GIS và cuộc CMCN 4.0 trong lập và quản lý quy hoạch đô thị và nông thôn.

3.2. Về kiến trúc đô thị, nông thôn:

- Nghiên cứu hình thái kiến trúc trong phát triển đô thị đảm bảo tính hiện đại, tính hội nhập.

- Nghiên cứu trật tự kiến trúc của toàn đô thị hay các tiểu khu đảm bảo kiểm soát chặt chẽ thống nhất và tạo lập riêng lẻ, đảm bảo mỹ quan kiến trúc đô thị và có được bản sắc riêng thông qua giá trị sử dụng và giá trị nghệ thuật.

- Nghiên cứu tạo dựng vẻ đẹp của kiến trúc đô thị, hài hòa công trình kiến trúc, công trình cơ sở hạ tầng kỹ thuật và thiên nhiên.

- Nghiên cứu kiến trúc cảnh quan cho công trình và đô thị, bảo tồn, tôn tạo các di sản kiến trúc, cảnh quan thiên nhiên có giá trị.

- Thiết kế kiến trúc đảm bảo tính nối kết không gian, thống nhất về hình thái kiến trúc, sử dụng không gian, vật liệu mới, kết cấu mới, tiết kiệm tài nguyên, đất đai và thân thiện môi trường.

- Nghiên cứu phát triển giá trị truyền thống, bản sắc riêng của kiến trúc truyền thống Việt Nam, tiếp thu có sáng tạo các xu hướng kiến trúc thế giới cho khu vực nông thôn, các làng xã ven đô.

- Nghiên cứu ứng dụng kết quả của cuộc CMCN 4.0 trong lĩnh vực thiết kế kiến trúc như: thực tại ảo (VR), thực tại tăng cường (AR), ...

4.1. Về cấp thoát nước trong tòa nhà, công trình:

- Nghiên cứu các giải pháp tối ưu hóa, công nghệ số và công nghệ thông minh cho cấp thoát nước.

- Nghiên cứu áp dụng công nghệ thu hồi, xử lý nước thải tiên tiến.

- Nghiên cứu công nghệ tái sử dụng nguồn nước phục vụ cho các mục đích khác nhau.

4.2. Về Tiết kiệm năng lượng tòa nhà, công trình xanh và bảo vệ môi trường:

- Nghiên cứu ứng dụng công nghệ tiên tiến thông minh trong quản lý, vận hành tòa nhà đảm bảo sức khỏe, môi trường, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

- Nghiên cứu áp dụng các công nghệ mới sử dụng năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió, địa nhiệt, v.v.) trong khai thác vận hành tòa nhà và phục vụ sản xuất kinh doanh.

- Nghiên cứu xây dựng định mức tiêu thụ năng lượng cho các loại tòa nhà có diện tích sàn trên 2500 m2 và triển khai dán nhãn tiết kiệm năng lượng cho một số loại tòa nhà (Chung cư, văn phòng công sở, khách sạn, bệnh viện, trường học, thương mại dịch vụ v.v.).

- Nghiên cứu hoàn thiện công nghệ xây dựng xanh và triển khai dán nhãn công trình xanh cho các tòa nhà với các tiêu chí đánh giá phù hợp với điều kiện Việt Nam.

- Nghiên cứu ứng dụng mô phỏng tiêu thụ năng lượng cho tòa nhà.

- Nghiên cứu thúc đẩy mô hình các tòa nhà sử dụng ít năng lượng và hướng tới các tòa nhà sử dụng năng lượng gần bằng không.

4.3. Về hệ thống kỹ thuật trong tòa nhà:

- Nghiên cứu, áp dụng các hệ thống kỹ thuật tòa nhà hiệu suất cao, ứng dụng công nghệ thiết bị điều khiển thông minh nhằm sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong các tòa nhà (hệ thống điều hòa thông gió, hệ thống cấp nước, chiếu sáng, thang máy, hệ thống quản lý tòa nhà (BMS), thông tin liên lạc v.v.).

- Nghiên cứu, áp dụng các hệ thống chống sét hiện đại, hệ thống nối đất an toàn trong xây dựng.

- Nghiên cứu, áp dụng các công nghệ phòng chống cháy, nổ hiện đại, an toàn hiệu quả cho công trình xây dựng, các khu đô thị và khu công nghiệp v.v.

5.1. Về cấp nước:

- Nghiên cứu hoàn thiện các quy định quản lý ngành nước, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, tiết kiệm năng lượng và thân thiện môi trường; áp dụng công nghệ hiện đại hóa và tự động hóa ngành cấp nước đảm bảo chất lượng, ổn định, đủ lưu lượng.

- Nghiên cứu hoàn thiện quy hoạch, đầu tư công nghệ, phát triển, duy trì và quản lý vận hành hệ thống cấp nước.

- Nghiên cứu giải pháp quản lý, sử dụng nguồn nước thích ứng với biến đổi khí hậu; hoàn thiện quy hoạch tài nguyên nước, quản lý, giám sát, bảo vệ nguồn nước; kiểm soát xả thải vào nguồn nước.

- Nghiên cứu đề xuất xây dựng hệ thống hồ trữ nước mưa, nước mặt và công trình ngăn mặn, xả lũ có tính đến biến đổi khí hậu.

5.2 Về thoát nước:

- Quy hoạch thoát nước cho các đô thị lớn, đô thị ven biển thích ứng với biến đổi khí hậu; xây dựng bản đồ ngập úng đô thị theo kịch bản biến đổi khí hậu; xây dựng quy định quản lý hồ điều hòa, tối ưu hóa và đồng bộ giữa chức năng điều hòa nước với chức năng về sinh thái, cảnh quan và chức năng khác.

- Xây dựng khung kỹ thuật trong thoát nước và xử lý nước thải, đối với thu gom và tái xử lý nước mưa.

- Phát triển hệ thống thoát nước tại các đô thị lớn, các đô thị thuộc vùng lưu vực sông chịu nhiều ảnh hưởng bởi thiên tai (lũ lụt, ngập úng, triều cường...) gây ảnh hưởng lớn đến môi trường và đời sống.

5.3 Về chiếu sáng đô thị:

Áp dụng các công nghệ tiết kiệm năng lượng, tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo trong chiếu sáng đô thị.

5.4 Về kết cấu hạ tầng giao thông đô thị, quản lý xây dựng ngầm đô thị:

- Nghiên cứu giải pháp sử dụng hiệu quả không gian đô thị nhằm giải phóng bề mặt, hạn chế quá tải hệ thống hạ tầng, phát triển kết cấu hạ tầng chống ùn tắc, tăng cường khả năng liên kết, đảm bảo thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng, phòng chống ngập lụt.

- Nghiên cứu quy hoạch, xây dựng và quản lý khai thác không gian ngầm đảm bảo hiệu quả trong sử dụng đất, sử dụng tiết kiệm tài nguyên, năng lượng, bảo vệ môi trường đáp ứng yêu cầu về dân sinh, an ninh, quốc phòng.

- Nghiên cứu sử dụng tích hợp không gian ngầm nhiều tầng cho phép kết nối với các công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị khác đảm bảo vận hành liên thông hệ thống hạ tầng kỹ thuật.

5.5 Về ứng dụng công nghệ trong phương thức quản lý:

- Nghiên cứu ứng dụng công nghệ và kỹ thuật số, hệ thống thông tin địa lý GIS và cuộc CMCN 4.0 trong quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị.

- Nghiên cứu hoàn thiện và đổi mới cơ chế quản lý chi phí, giá đáp ứng mục tiêu xã hội hóa và nâng cao hiệu quả khai thác sử dụng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị.

6.1. Về kinh tế và định mức xây dựng:

- Nghiên cứu, đổi mới, phát triển lĩnh vực kinh tế và định mức xây dựng theo kịp với sự phát triển của ngành Xây dựng, đảm bảo hội nhập quốc tế và phù hợp với thực tiễn Việt Nam.

- Nghiên cứu bổ sung, hoàn thiện hệ thống công cụ chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật, giá cả sản phẩm xây dựng đáp ứng yêu cầu hoàn thiện, đổi mới cơ chế xác định và quản lý chi phí, giá cả sản phẩm xây dựng đến năm 2030.

6.2. Về tư vấn xây dựng:

- Nghiên cứu áp dụng các giải pháp thiết kế, vật liệu mới phục vụ xây dựng các công trình cao tầng, công trình công cộng, công nghiệp quan trọng, các công trình xây dựng trong các điều kiện phức tạp.

- Nghiên cứu các giải pháp thiết kế điển hình, giảm giá thành xây dựng phục vụ chiến lược phát triển nhà ở quốc gia.

- Nghiên cứu áp dụng và làm chủ các công nghệ và kỹ thuật hiện đại trong quy hoạch xây dựng, thiết kế công trình (kiến trúc, kết cấu, hệ thống kỹ thuật), tư vấn xây dựng giám sát, tư vấn quản lý dự án, kinh tế xây dựng và kiểm định chất lượng công trình.

6.3. Mô hình thông tin xây dựng (BIM), chuyển đổi số và áp dụng thành tựu của cuộc CMCN 4.0 trong xây dựng:

- Xây dựng cơ sở dữ liệu của Ngành liên thông trong các lĩnh vực Quy hoạch, Kiến trúc, Xây dựng, phục vụ thống kê, dự báo cung - cầu về nhân lực ngành, về vật liệu xây dựng, về nhà ở, thị trường bất động sản v.v. từ trung ương đến địa phương làm cơ sở cho hoạch định chính sách, quản lý thị trường xây dựng, thị trường bất động sản.

- Chuyển đổi số và xây dựng thành công Chính phủ điện tử Bộ Xây dựng, hoàn thiện toàn bộ cơ sở dữ liệu số để phục vụ Chính phủ điện tử Bộ Xây dựng.

- Triển khai BIM trong hoạt động xây dựng và quản lý vận hành công trình. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, khai thác, vận hành hệ thống kết cấu hạ tầng của trong thiết kế, tổ chức thi công, vận hành công trình.

Điều 2. Tổ chức thực hiện

1. Vụ Khoa học công nghệ và môi trường:

a) Chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan triển khai thực hiện Chiến lược; tổ chức phổ biến, hướng dẫn và xây dựng kế hoạch thực hiện Chiến lược; kiểm tra, giám sát, đôn đốc, tổng hợp và báo cáo tình hình thực hiện Chiến lược định kỳ hàng năm báo cáo Bộ trưởng; tổ chức sơ kết và tổng kết việc thực hiện Chiến lược vào năm 2031.

b) Trong quá trình thực hiện, Vụ Khoa học công nghệ và môi trường căn cứ vào tình hình triển khai thực tiễn, đề xuất điều chỉnh, bổ sung các nhiệm vụ KH&CN.

2. Vụ Kế hoạch - Tài chính: Đảm bảo bố trí, huy động nguồn lực tài chính để thực hiện các nhiệm vụ, chương trình, đề án, dự án, đề tài đạt mục tiêu đề ra trong Chiến lược.

3. Các viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo trực thuộc Bộ

a) Tổ chức triển khai thực hiện Chiến lược trong phạm vi chức năng nhiệm vụ được giao và theo quy định pháp luật hiện hành.

b) Cụ thể hóa các mục tiêu, định hướng nhiệm vụ và giải pháp có liên quan trong Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030 của Bộ vào chiến lược phát triển, kế hoạch 5 năm, hàng năm của tổ chức mình.

Điều 3. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành và thay thế Quyết định số 527/QĐ-BXD ngày 29/5/2013 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng về việc ban hành chiến lược phát triển khoa học và công nghệ ngành Xây dựng đến năm 2020, tầm nhìn 2030.

Điều 4. Chánh Văn phòng Bộ, Vụ trưởng các vụ: Khoa học công nghệ và môi trường, Kế hoạch - Tài chính và Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.