Dự thảo Nghị quyết bổ sung cơ chế chính sách đẩy nhanh xử lý khai thác nhà đất dôi dư

NGHỊ QUYẾT

Bổ sung một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính

____________________

Căn cứ Luật Tổ chức Chính phủ số 63/2025/QH15;

Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15;

Căn cứ Luật Quản lý, sử dụng tài sản công số 15/2017/QH14 được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Luật số 64/2020/QH14, Luật số 07/2022/QH15, Luật số 24/2023/QH15, Luật số 31/2024/QH15, Luật số 43/2024/QH15, Luật số 56/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15;

Căn cứ Luật Đất đai số 31/2024/QH15 được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Luật số 43/2024/QH15;

Theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Tài chính;

Chính phủ ban hành Nghị quyết bổ sung một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính.

          Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

Nghị quyết này quy định bổ sung một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính quy định tại Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP ngày 24 tháng 6 năm 2026 của Chính phủ.

Điều 2. Quản lý, khai thác đối với nhà, đất dôi dư do tổ chức phát triển quỹ đất, Ủy ban nhân dân cấp xã tiếp nhận theo quyết định của cơ quan, người có thẩm quyền từ ngày 01 tháng 3 năm 2025 để quản lý, khai thác theo quy định của pháp luật về đất đai

1. Đối với nhà, đất dôi dư do tổ chức phát triển quỹ đất tiếp nhận theo quyết định hoặc văn bản phân công của cơ quan, người có thẩm quyền để quản lý, khai thác theo quy định của pháp luật về đất đai thì việc giao đất, cho thuê đất, cho thuê đất ngắn hạn được thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật có liên quan.

Trường hợp tổ chức phát triển quỹ đất đề nghị và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đồng ý thì tổ chức phát triển quỹ đất được cho thuê nhà, đất dôi dư đã tiếp nhận như tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà địa phương (sau đây gọi là tổ chức quản lý, kinh doanh nhà) theo quy định tại Nghị định số 108/2024/NĐ-CP ngày 23 tháng 8 năm 2024 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại Điều 1 Nghị định số 286/2025/NĐ-CP ngày 03 tháng 11 năm 2025 của Chính phủ), Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP trong thời gian chưa thực hiện giao đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai mà không phải làm thủ tục bổ sung nhiệm vụ quản lý, kinh doanh nhà cho tổ chức phát triển quỹ đất; riêng thời hạn cho thuê tối đa là 05 năm.

2. Đối với nhà, đất dôi dư do Ủy ban nhân dân cấp xã tiếp nhận theo quyết định hoặc văn bản phân công của cơ quan, người có thẩm quyền để quản lý, khai thác theo quy định của pháp luật về đất đai thì việc giao đất, cho thuê đất thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật có liên quan.

Trường hợp Ủy ban nhân dân cấp xã có nhu cầu khai thác ngắn hạn trong thời gian chưa thực hiện việc giao đất, cho thuê đất theo quy định tại pháp luật về đất đai thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã được giao đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực kinh tế trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã cho thuê nhà, đất dôi dư đã tiếp nhận như tổ chức quản lý, kinh doanh nhà theo quy định tại Nghị định số 108/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Điều 1 Nghị định số 286/2025/NĐ-CP), Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP trong thời gian chưa thực hiện giao đất, cho thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai mà không phải làm thủ tục bổ sung nhiệm vụ quản lý, kinh doanh nhà cho đơn vị sự nghiệp công lập; riêng thời hạn cho thuê tối đa là 05 năm.

3. Trong thời hạn thuê nhà theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều này mà Nhà nước thực hiện kế hoạch sử dụng đất thì phải chấm dứt Hợp đồng trước hạn và thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP;

Điều 3. Xác định đối tượng ưu tiên thuê nhà là cơ sở thực hiện xã hội hóa

1. Cơ sở thực hiện xã hội hóa được xác định là đối tượng ưu tiên thuê nhà theo quy định tại Nghị định số 108/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Điều 1 Nghị định số 286/2025/NĐ-CP), Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP và Nghị quyết này là cơ sở thuộc danh mục các loại hình của cơ sở thực hiện xã hội hóa do Thủ tướng Chính phủ ban hành và đã đáp ứng các tiêu chí về quy mô, tiêu chuẩn của cơ sở xã hội hoá theo quy định của Thủ tướng Chính phủ hoặc nếu được thuê nhà mà cơ sở thực hiện xã hội hóa đăng ký thì sẽ đáp ứng các tiêu chí về quy mô, tiêu chuẩn của cơ sở xã hội hoá theo quy định của Thủ tướng Chính phủ.

2. Việc ưu tiên thuê nhà đối với đối tượng là cơ sở thực hiện xã hội hóa chỉ được áp dụng trong trường hợp cơ sở thực hiện xã hội hóa thuê nhà để sử dụng vào mục đích phù hợp với lĩnh vực, loại hình xã hội hóa của cơ sở đó.

3. Cơ sở thực hiện xã hội hóa phải có bản Thuyết minh về việc đáp ứng các tiêu chí về quy mô, tiêu chuẩn của cơ sở xã hội hoá theo quy định của pháp luật về chính sách khuyến khích xã hội hoá đối với các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường và chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của nội dung thuyết minh.

Điều 4. Cơ chế, chính sách khác

1. Đơn giá thuê đất hằng năm của mục đích cho thuê theo quy định của pháp luật đất đai (G­_tđ) quy định tại khoản 1 Điều 5 Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP là đơn giá thuê đất hằng năm của loại đất tương ứng với mục đích cho thuê theo quy định của pháp luật về đất đai.

2. Trường hợp tiền đặt trước được xác định theo quy định tại khoản 2 Điều 8 Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP thấp hơn tiền thuê nhà của 03 tháng thuê nhà theo đơn giá cho thuê đã được niêm yết và thông báo công khai thì tiền đặt trước được xác định bằng tiền thuê nhà của 03 tháng theo đơn giá cho thuê đã được niêm yết và thông báo công khai; trường hợp cho thuê nhà từ 03 tháng trở xuống thì khoản tiền đặt trước được xác định bằng tổng số tiền thuê nhà theo đơn giá cho thuê đã được niêm yết và thông báo công khai.

3. Trường hợp các cơ quan chức năng kiểm tra, thanh tra, giám sát mà phát hiện đối tượng ưu tiên thuê nhà không đáp ứng điều kiện đối tượng ưu tiên theo quy định để được hưởng các chính sách ưu tiên khi thuê nhà thì đối tượng thuê nhà đó phải hoàn trả Nhà nước số tiền thuê nhà đã được miễn, giảm, khoản nộp tương đương với khoản tiền chậm nộp theo quy định của pháp luật về quản lý thuế cho thời gian thuê nhà mà không đáp ứng điều kiện được ưu tiên và không được hưởng các chính sách ưu tiên khi thuê nhà trong thời gian thuê nhà còn lại trong Hợp đồng thuê nhà; tổ chức quản lý, kinh doanh nhà có trách nhiệm điều chỉnh nội dung Hợp đồng thuê nhà tại Phụ lục Hợp đồng.

4. Trường hợp nhà, đất dôi dư có lắp đặt công trình viễn thông theo quy định của pháp luật về viễn thông trước ngày tổ chức quản lý, kinh doanh nhà, tổ chức phát triển quỹ đất, đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã tiếp nhận để quản lý, khai thác thì tổ chức, đơn vị tiếp nhận để khai thác quản lý, kinh doanh nhà được kế thừa Hợp đồng đã ký kết hoặc tiếp tục khai thác theo quy định; số tiền thu được thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 23 Nghị định số 108/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Điều 1 Nghị định số 286/2025/NĐ-CP).

Điều 5. Điều khoản chuyển tiếp

1. Đối với nhà, đất dôi dư do tổ chức phát triển quỹ đất, Ủy ban nhân dân cấp xã tiếp nhận theo quyết định của cơ quan, người có thẩm quyền kể từ ngày 01 tháng 3 năm 2025 để quản lý, khai thác theo quy định của pháp luật về đất đai mà được Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền đồng ý được quản lý, khai thác nhà, đất theo quy định tại Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP và Nghị quyết này:

a) Trường hợp đã công bố công khai theo quy định tại khoản 5 Điều 43 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP và đã có tổ chức, cá nhân đăng ký thuê đất ngắn hạn thì tiếp tục thực hiện theo quy định tại pháp luật về đất đai.

b) Trường hợp đã công bố công khai theo quy định tại khoản 5 Điều 43 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP nhưng quá thời hạn theo quy định mà không có tổ chức, cá nhân đăng ký thuê đất ngắn hạn thì thực hiện cho thuê theo quy định tại Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP và Nghị quyết này; đơn giá cho thuê nhà được xác định theo đơn giá khởi điểm cho thuê đất ngắn hạn đã xác định theo khoản 2 Điều 43 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP; trường hợp hết thời hạn thông báo về việc cho thuê nhà theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP mà không có người nộp Phiếu đăng ký thuê nhà thì thẩm quyền, nội dung điều chỉnh đơn giá cho thuê nhà được thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP.

c) Trường hợp chưa công bố công khai theo quy định tại khoản 5 Điều 43 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP nhưng Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền đã quyết định đơn giá khởi điểm cho thuê đất ngắn hạn theo khoản 2 Điều 43 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP thì đơn giá cho thuê nhà được xác định theo đơn giá khởi điểm cho thuê đất ngắn hạn đã được quyết định; trường hợp hết thời hạn thông báo về việc cho thuê nhà theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP mà không có người nộp Phiếu đăng ký thuê nhà thì thẩm quyền, nội dung điều chỉnh đơn giá cho thuê nhà được thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP.

2. Trường hợp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đã phê duyệt Kế hoạch quản lý, khai thác nhà theo quy định tại Điều 9 Nghị định số 108/2024/NQ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 286/2025/NĐ-CP) và Kế hoạch quản lý, khai thác nhà đã bao gồm thời hạn cho thuê, phương thức cho thuê phù hợp với quy định tạị Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP thì không phải điều chỉnh Kế hoạch quản lý, khai thác nhà; trường hợp cần điều chỉnh thời hạn cho thuê, phương thức cho thuê thì tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà địa phương lập phương án điều chỉnh theo quy định tại khoản 3 Điều 3 Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP.

3. Trường hợp đã xác định được tổ chức được quyền thuê nhà là cơ sở thực hiện xã hội hoá theo quy định trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành thì thực hiện theo quy định tại thời điểm xác định được tổ chức được quyền thuê nhà.

Điều 6. Điều khoản thi hành

1. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành kể từ ngày…..tháng …. năm 2026.

2. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan trung ương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Thủ trưởng các cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Nghị quyết này./.