Công văn 122/BTP-TCCB 2026 về việc tiếp tục quan tâm sắp xếp, bố trí đội ngũ công chức tư pháp địa phương

Từ ngày 01/7/2025, các địa phương chính thức vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, được sự quan tâm của Lãnh đạo Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố, đội ngũ công chức tư pháp xã, phường, đặc khu (sau đây gọi là cấp xã) đã cơ bản được sắp xếp, kiện toàn, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao, trong đó có nhiều nhiệm vụ mới được phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực tư pháp theo chủ trương của Trung ương .

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, nhiệm vụ của công tác tư pháp cấp tỉnh và cấp xã được tăng cường, mở rộng với 09 nhóm nhiệm vụ, quyền hạn đối với cấp tỉnh và 14 nhóm nhiệm vụ, quyền hạn đối với cấp xã , với khối lượng công việc rất lớn do tiếp nhận nhiều nhiệm vụ được chuyển giao, tính chất công việc ngày càng phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực pháp luật chuyên sâu, nhiều nhiệm vụ phải được giải quyết trong thời hạn ngắn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng và tiến độ trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, đổi mới tư duy về công tác xây dựng và thi hành pháp luật theo yêu cầu Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị .

Trước yêu cầu nhiệm vụ nêu trên, công tác tư pháp cấp tỉnh và cấp xã, đặc biệt là đội ngũ công chức tư pháp cấp xã cần tiếp tục được quan tâm, bố trí, sắp xếp phù hợp, ổn định, bảo đảm đúng vị trí việc làm, đúng chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật. Đây là lực lượng thực hiện nhiệm vụ mang tính hệ thống, chuyên sâu về pháp luật, gắn trực tiếp với các sự kiện hộ tịch, quyền nhân thân của người dân tại cơ sở. Do đó, cần bố trí những người có trình độ chuyên môn luật, được bồi dưỡng đầy đủ nghiệp vụ, có kinh nghiệm thực tiễn, am hiểu địa bàn và tình hình dân cư, bảo đảm việc tham mưu, tổ chức thực hiện nhiệm vụ tư pháp được chính xác, kịp thời và hiệu quả.

Thực hiện nhiệm vụ của Bộ, ngành Tư pháp được giao tại Kết luận số 195- KL/TW ngày 26/9/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tình hình, kết quả hoạt động của bộ máy hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, qua tổng hợp tình hình đội ngũ cán bộ tư pháp địa phương và theo dõi, phản ánh, kiến nghị của các địa phương, Bộ Tư pháp nhận thấy, mặc dù đã được các địa phương quan tâm sắp xếp, bố trí, tuy nhiên, đội ngũ công chức tư pháp cấp tỉnh ở một số địa phương vẫn chưa tương xứng với khối lượng công việc và yêu cầu nhiệm vụ, đặc biệt đội ngũ cán bộ tư pháp cấp xã tại nhiều địa phương vẫn còn rất mỏng , trong khi phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ của Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã, tham gia công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, bồi thường, giải phóng mặt bằng, công tác đảng, đoàn thể. Bên cạnh đó, một bộ phận công chức tư pháp cấp xã chưa có trình độ chuyên môn luật hoặc chưa được bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch theo tiêu chuẩn quy định tại Luật Hộ tịch. Việc phân bổ biên chế công chức tư pháp cấp xã hiện nay tại một số địa phương chưa thực sự phù hợp với tình hình thực tế, chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ và khối lượng công việc phát sinh để triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Thực tế này dẫn đến tình trạng quá tải trong thực hiện nhiệm vụ, ảnh hưởng đến thời gian, chất lượng, hiệu quả công tác tư pháp ở địa phương và việc đáp ứng nhu cầu, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, tổ chức, doanh nghiệp.

Xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ, vị trí, vai trò của công tác tư pháp trong giai đoạn mới và tình hình đội ngũ cán bộ tư pháp địa phương nêu trên, để đảm bảo cho các cơ quan tư pháp địa phương làm tốt công tác tham mưu giúp cấp ủy, chính quyền các cấp triển khai thực hiện toàn diện, hiệu quả nhiệm vụ công tác tư pháp tại các địa phương, Bộ Tư pháp trân trọng đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo:

1. Tiếp tục rà soát, đánh giá thực trạng tình hình đội ngũ công chức tư pháp khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là cấp xã; kịp thời có giải pháp điều chỉnh, bổ sung đủ biên chế, khắc phục tình trạng thừa, thiếu cục bộ hoặc không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, nhằm cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ công chức tư pháp cấp xã. Trên cơ sở đó, tiếp tục triển khai việc bổ sung mới, điều động, sắp xếp công chức giữa các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm bố trí đủ cán bộ chuyên môn ở cấp xã bằng nhiều hình thức phù hợp như: (1) Tuyển dụng mới, ưu tiên tuyển dụng nguồn nhân lực chất lượng cao theo Nghị định số 179/2024/NĐ-CP của Chính phủ[5]; (2) Tăng cường công chức có chuyên môn, nghiệp vụ cấp tỉnh về xã, phường, đặc khu có khối lượng công việc lớn, nhưng thiếu công chức thực thi nhiệm vụ ở lĩnh vực chuyên môn sâu; (3) Bố trí, sắp xếp công chức giữa các xã, phường, đặc khu bảo đảm đúng vị trí việc làm, đúng chuyên môn, nghiệp vụ; trong đó, đặc biệt chú trọng bố trí công chức làm công tác hộ tịch đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định của Luật Hộ tịch và các văn bản liên quan. Việc bố trí phải phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong bối cảnh cấp cơ sở có địa bàn rộng, dân số đông; không giao công chức tư pháp thực hiện nhiệm vụ của các chức danh chuyên trách khác; (4) Nghiên cứu giải pháp ký hợp đồng lao động để thực hiện nhiệm vụ tư pháp cấp xã hoặc các nhiệm vụ tư pháp cấp xã hiện đang phải kiêm nhiệm để ưu tiên nguồn lực cho công tác tư pháp theo quy định hiện hành; (5) Tăng cường phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, cơ sở đào tạo, bồi dưỡng của Bộ Tư pháp[6] để mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng giải quyết công việc cho đội ngũ công chức tư pháp cấp xã, nhất là những trường hợp chưa đủ tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ để chuẩn hóa, nâng cao trình độ chuyên môn luật, nghiệp vụ, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin... trong các lĩnh vực tư pháp, đặc biệt là những nhiệm vụ tư pháp mới được phân định thẩm quyền, phân cấp, phân quyền cho cấp xã, bảo đảm công tác tư pháp hoạt động ổn định, thông suốt, phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

2. Tiếp tục quan tâm, bố trí đầy đủ trang thiết bị, phương tiện làm việc, nhất là điều kiện về đường truyền, tín hiệu kết nối; hoàn thiện hạ tầng số, nền tảng số, dữ liệu số, bảo đảm kết nối thông suốt; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, chuẩn hoá quy trình công việc, bảo đảm giải quyết nhanh gọn, công khai, minh bạch, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp; khẩn trương hoàn thành việc giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính tồn đọng quá hạn. Đồng thời, ưu tiên chú trọng bố trí nguồn nhân lực về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, đảm bảo an toàn thông tin để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ. Quan tâm bảo đảm chế độ chính sách cho công chức tư pháp cấp xã trong thực hiện nhiệm vụ.

Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phản ánh kịp thời về Bộ Tư pháp (qua Vụ Tổ chức cán bộ) hoặc các Bộ, ngành để giải quyết theo thẩm quyền.

Trân trọng cảm ơn sự quan tâm, chỉ đạo thực hiện của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố./.