Công văn 18294/CHQ-GSQL 2026 của Cục Hải quan về vướng mắc triển khai Thông tư 121/2025/TT-BTC

Kính gửi: Các Chi cục Hải quan khu vực.

Trong quá trình thực hiện quy định tại Thông tư số 121/2025/TT-BTC ngày 18/12/2025 của Bộ Tài chính, Cục Hải quan nhận được một số ý kiến tại các hội nghị tập huấn; một số công văn báo cáo của các Chi cục Hải quan khu vực và doanh nghiệp về vướng mắc trong quá trình thực hiện các quy định liên quan đến hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu (SXXK), doanh nghiệp chế xuất (DNCX). Trên cơ sở báo cáo của các Chi cục Hải quan khu vực theo yêu cầu tại công văn số 16294/CHQ-GSQL ngày 15/05/2026 của Cục Hải quan, để tháo gỡ vướng mắc, Cục Hải quan hướng dẫn các đơn vị thực hiện như sau:

1. Về hoạt động tiêu hủy

1.1. Về giám sát hoạt động tiêu hủy

Cơ quan Hải quan phân tích, đánh giá rủi ro trong hoạt động tiêu hủy hàng hóa nhập khẩu để gia công, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp chế xuất để quyết định giám sát hoạt động tiêu hủy.

Trường hợp cơ quan Hải quan tiến hành giám sát trực tiếp thì phải đảm bảo chặt chẽ, khép kín từ khâu đầu đến khâu cuối của quá trình tiêu hủy, tránh việc lợi dụng để gian lận thương mại, cụ thể:

a. Trường hợp việc tiêu hủy tại cơ sở sản xuất của doanh nghiệp đáp ứng pháp luật về môi trường:

- Cơ quan Hải quan thực hiện giám sát trực tiếp:

+ Đối với nguyên liệu, vật tư, bán thành phẩm, thành phẩm, máy móc, thiết bị: Đảm bảo hàng hóa sau tiêu hủy không còn tính năng, công dụng ban đầu;

+ Đối với phế liệu, phế phẩm: giám sát hoạt động xử lý, phân loại (nếu có);

- Kết thúc quá trình tiêu hủy tại cơ sở sản xuất, các bên tham gia hoạt động tiêu hủy lập biên bản giám sát tiêu hủy ghi nhận đầy đủ số lượng, trọng lượng hàng hóa tiêu hủy, khối lượng, chủng loại hàng hóa thu được sau quá trình tiêu hủy.

- Doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm, phối hợp đơn vị xử lý môi trường thực hiện quá trình bàn giao, vận chuyển, xử lý phế thải không còn giá trị sử dụng; lập biên bản bàn giao, biên bản ghi nhận khi kết thúc quá trình xử lý theo pháp luật về môi trường; cung cấp hợp đồng xử lý, biên bản bàn giao, biên bản kết thúc tiêu hủy cho cơ quan Hải quan nơi tiếp nhận thông báo tiêu hủy để theo dõi, lưu giữ vào hồ sơ tiêu hủy.

b. Trường hợp việc tiêu hủy được thực hiện tại địa điểm của đơn vị có chức

2.1. Thông báo cơ sở sản xuất, hợp đồng gia công, hợp đồng gia công lại

- Trường hợp Hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu đã tiếp nhận thông báo cơ sở sản xuất, hợp đồng/Phụ lục hợp đồng gia công trước thời điểm Thông tư số 121/2025/TT-BTC là địa điểm làm thủ tục nhập khẩu theo quy định tại khoản 1 Điều 58 Thông tư số 38/2015/TT-BTC sửa đổi bổ sung tại khoản 31 Điều 1 Thông tư số 121/2025/TT-BTC; và doanh nghiệp tiếp tục lựa chọn thực hiện thủ tục hải quan tại địa điểm này thì Hải quan nơi làm thủ tục nhập khẩu hướng dẫn công chức được phân công tra cứu toàn bộ thông tin cơ sở sản xuất, hợp đồng/phụ lục hợp đồng gia công của doanh nghiệp trên phạm vi toàn quốc từ hệ thống GCSXXK-WEB và căn cứ các thông tin thu thập được để xử lý tờ khai nhập khẩu, xuất khẩu theo quy định.

- Khi có sự thay đổi thông tin cơ sở sản xuất, hợp đồng/phụ lục hợp đồng gia công, hợp đồng/phụ lục hợp đồng gia công lại, doanh nghiệp thông báo thông tin cơ sở sản xuất, hợp đồng/phụ lục hợp đồng gia công, hợp đồng/phụ lục hợp đồng gia công lại cho cơ quan Hải quan quản lý địa bàn nơi có cơ sở sản xuất theo hướng dẫn tại công văn số 8444/CHQ-GSQL ngày 02/02/2026 của Cục Hải quan. Trường hợp cơ sở sản xuất đã được kiểm tra và xác nhận đủ điều kiện thì cơ quan Hải quan quản lý địa bàn không thực hiện kiểm tra lại, trừ trường hợp phải kiểm tra cơ sở sản xuất theo quy định.

2.2. Về báo cáo quyết toán

Đối với báo cáo quyết toán của doanh nghiệp có năm tài chính kết thúc sau ngày Thông tư số 121/2025/TT-BTC có hiệu lực, các Chi cục Hải quan khu vực hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện như sau:

- Nộp báo cáo quyết toán cho cơ quan Hải quan quản lý địa bàn nơi có cơ sở sản xuất theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 60 Thông tư số 38/2015/TT-BTC, khoản 39 Điều 1 Thông tư số 39/2018/TT-BTC sửa đổi bổ sung tại khoản 32 Điều 1 Thông tư số 121/2025/TT-BTC (bao gồm dữ liệu tờ khai xuất nhập khẩu đã thực hiện ở Hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu nơi doanh nghiệp thông báo cơ sở sản xuất trước đây). Đối với hợp đồng gia công của doanh nghiệp chế xuất thuê doanh nghiệp nội địa gia công thì tiếp tục thực hiện theo quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC sửa đổi bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC cho đến cuối kỳ quyết toán năm 2026 theo hướng dẫn tại công văn số 8444/CHQ-GSQL ngày 02/02/2026.

- Không yêu cầu nộp báo cáo quyết toán khi chuyển nơi làm thủ tục nhập khẩu nguyên liệu, vật tư. Doanh nghiệp nộp báo cáo quyết toán một lần theo năm tài chính theo quy định tại Điều 60 Thông tư số 38/2015/TT-BTC, khoản 39 Điều 1 Thông tư số 39/2018/TT-BTC sửa đổi bổ sung tại khoản 32 Điều 1 Thông tư số 121/2025/TT-BTC ngày 18/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

- Trường hợp hệ thống chưa được nâng cấp thì sử dụng biểu mẫu báo cáo quyết toán theo quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC, các nội dung mới khai ở cột Ghi chú.

3. Địa điểm làm thủ tục hải quan đối với trường hợp doanh nghiệp nội địa gia công hàng hóa cho DNCX

Căn cứ tình hình cụ thể, doanh nghiệp nội địa lựa chọn địa điểm làm thủ tục hải quan theo quy định tại Điều 58 Thông tư số 38/2015/TT-BTC sửa đổi bổ sung tại khoản 31 Điều 1 Thông tư số 121/2025/TT-BTC ngày 18/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hoặc theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 76 Thông tư số Thông tư số 38/2015/TT-BTC sửa đổi bổ sung tại khoản 47 Điều 1 Thông tư số 121/2025/TT-BTC ngày 18/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính, theo đó: Doanh nghiệp nội địa gia công cho DNCX lựa chọn thực hiện thủ tục nhập khẩu nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị, xuất khẩu sản phẩm tại cơ quan hải quan nơi tổ chức, cá nhân có trụ sở chính, cơ sở sản xuất, chi nhánh hoặc tại cơ quan hải quan quản lý DNCX.

Báo cáo quyết toán hoạt động gia công cho DNCX thực hiện theo hướng dẫn tại mục 2.2 công văn này.

Cục Hải quan thông báo để các đơn vị biết, thực hiện./.