Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10382:2024 Di sản văn hóa và các vấn đề liên quan - Thuật ngữ và định nghĩa chung

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10382:2024: Những điều cần biết về di sản văn hóa và các quy định liên quan

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10382:2024 được ban hành nhằm thay thế TCVN 10382:2014, và do Cục Di sản văn hóa thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch biên soạn. Tiêu chuẩn này có hiệu lực từ ngày công bố và không viện dẫn tài liệu nào khác. Dưới đây là tóm tắt nội dung các quy định chính ảnh hưởng đến việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này quy định về các thuật ngữ và định nghĩa chung liên quan đến di sản văn hóa. Từ khái niệm di sản văn hóa đến các khía cạnh như bảo tồn, bảo vệ và phát huy giá trị đều được quy định rõ ràng.

• Di sản văn hóa được định nghĩa là sản phẩm tinh thần và vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, và khoa học, được truyền lại qua các thế hệ. Điều này bao gồm cả di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóa vật thể.

• Bảo tồn di sản văn hóa là các hoạt động nhằm bảo đảm sự tồn tại lâu dài của di sản. Trong khi đó, bảo vệ di sản văn hóa là những biện pháp quản lý nhằm ngăn ngừa hủy hoại do tác động bên ngoài.

• Cơ sở dữ liệu di sản văn hóa được quy định là tập hợp thông tin về di sản được lưu trữ theo một hệ thống nhất định, nhằm hỗ trợ quản lý và bảo tồn.

Các thuật ngữ khác được định nghĩa trong tiêu chuẩn bao gồm di sản số, kiểm kê di sản văn hóa, và phát huy giá trị di sản văn hóa.

• Đặc biệt, tiêu chuẩn đưa ra khái niệm về di sản văn hóa vật thể như là sản phẩm vật chất mang giá trị đặc biệt được UNESCO công nhận, bao gồm các di tích lịch sử, di sản thiên nhiên thế giới, và bảo vật quốc gia.

• Đối với di sản văn hóa phi vật thể, tiêu chuẩn nêu rõ rằng đây là những sản phẩm tinh thần có giá trị lịch sử và văn hóa, thể hiện bản sắc của cộng đồng, với quy định về những di sản văn hóa cần bảo vệ khẩn cấp.

• Nội dung cũng đề cập đến các hoạt động nghiên cứu, kiểm kê và bảo quản di sản, nhằm đảm bảo không chỉ bảo tồn mà còn phát huy giá trị văn hóa của di sản. Các hoạt động này bao gồm sưu tầm, tư liệu hóa, và phục hồi di sản.

Tổng quan, TCVN 10382:2024 cung cấp một khung pháp lý rõ ràng và cụ thể để hướng dẫn các cơ quan và tổ chức liên quan trong việc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa tại Việt Nam. Từ đó, các nhóm đối tượng như các cán bộ văn hóa, nhà nghiên cứu và quản lý di sản sẽ có căn cứ pháp lý để thực hiện nhiệm vụ của mình.