Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC của Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Tòa án nhân dân tối cao, viện kiểm soát nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng các quy định tại Chương XV "Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình" của Bộ luật Hình sự năm 1999

Hướng dẫn áp dụng các quy định về tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình

Ngày 25/09/2001, Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã ban hành Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC hướng dẫn áp dụng các quy định tại Chương XV "Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình" của Bộ luật Hình sự năm 1999. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 10/10/2001.

Thông tư này áp dụng cho các hành vi vi phạm liên quan đến chế độ hôn nhân và gia đình, bao gồm cưỡng ép kết hôn, vi phạm chế độ một vợ, một chồng, tổ chức tảo hôn, đăng ký kết hôn trái pháp luật, loạn luân, ngược đãi người thân và từ chối nghĩa vụ cấp dưỡng.

Tình tiết "đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm"

Đối với các tội như cưỡng ép kết hôn, vi phạm chế độ một vợ, một chồng, tổ chức tảo hôn, ngược đãi người thân, và từ chối nghĩa vụ cấp dưỡng, nếu người vi phạm đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà tiếp tục vi phạm, họ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cưỡng ép kết hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện

Cưỡng ép kết hôn là việc dùng thủ đoạn bắt buộc người khác kết hôn trái ý muốn. Cản trở hôn nhân tự nguyện là ngăn cản việc kết hôn của người đủ điều kiện hoặc buộc họ cắt đứt quan hệ hôn nhân. Chỉ truy cứu trách nhiệm hình sự khi người vi phạm đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm.

Vi phạm chế độ một vợ, một chồng

Hành vi này bao gồm việc chung sống như vợ chồng với người khác khi đã có vợ hoặc chồng. Truy cứu trách nhiệm hình sự khi hành vi gây hậu quả nghiêm trọng hoặc người vi phạm đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm.

Tổ chức tảo hôn và tảo hôn

Tảo hôn là việc kết hôn khi chưa đủ tuổi theo quy định. Tổ chức tảo hôn là việc tổ chức cho người chưa đủ tuổi kết hôn. Truy cứu trách nhiệm hình sự khi người vi phạm đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm.

Đăng ký kết hôn trái pháp luật

Đây là việc xác nhận kết hôn cho người không đủ điều kiện. Truy cứu trách nhiệm hình sự khi người vi phạm đã bị xử lý kỷ luật mà còn vi phạm.

Loạn luân

Loạn luân là giao cấu giữa những người có quan hệ huyết thống gần gũi. Truy cứu trách nhiệm hình sự khi hành vi là thuận tình và không có dấu hiệu cưỡng ép.

Ngược đãi, hành hạ người thân

Hành vi này bao gồm đối xử tồi tệ với người thân. Truy cứu trách nhiệm hình sự khi hành vi gây hậu quả nghiêm trọng hoặc người vi phạm đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm.

Từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng

Nghĩa vụ cấp dưỡng là đóng góp tiền hoặc tài sản cho người có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng. Truy cứu trách nhiệm hình sự khi hành vi gây hậu quả nghiêm trọng hoặc người vi phạm đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm.

Xem chi tiết Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC có hiệu lực kể từ ngày 10/10/2001