Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12741:2019 Xác định và sử dụng hàm hiệu chuẩn đường thẳng

TCVN 12741:2019: Xác định và sử dụng hàm hiệu chuẩn đường thẳng

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12741:2019, được ban hành đồng thời với ISO/TS 28037:2010, tập trung vào quy trình xác định và sử dụng hàm hiệu chuẩn đường thẳng trong đo lường. Văn bản này được biên soạn bởi Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 69 và đã được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt. Tiêu chuẩn có hiệu lực từ ngày ban hành.

TCVN 12741:2019 mô tả các tham số cơ bản của hàm hiệu chuẩn đường thẳng, được ký hiệu là A và B, trong công thức Y = A + B*X, với Y là biến phụ thuộc và X là biến độc lập. Các tham số A (phần chắn) và B (độ dốc) sẽ được xác định dựa trên dữ liệu đo cụ thể (xi, yi), giúp thiết lập mối quan hệ giữa hai biến. Một yêu cầu chính của tiêu chuẩn là các ước lượng của A và B cần phải được tính toán dựa trên một tập dữ liệu đủ lớn (m tối thiểu bằng 2).

Tiêu chuẩn cũng nhấn mạnh tới độ không đảm bảo của các giá trị đo được, ký hiệu là u(xi) và u(yi), và hiệp phương sai liên quan giữa các giá trị này. Các bước xác định hàm hiệu chuẩn bao gồm thu thập dữ liệu, xác định và tối ưu hóa các tham số A và B, và kiểm tra sự phù hợp giữa mô hình và dữ liệu đo.

Có năm bước chính trong quy trình này:

1. Thu thập thông tin về độ không đảm bảo.
2. Cung cấp ước lượng tốt nhất cho A và B.
3. Đánh giá tính hợp lý của mô hình thông qua kiểm nghiệm Khi-bình phương.
4. Xác định độ không đảm bảo chuẩn và hiệp phương sai liên quan đến các ước lượng A và B.
5. Sử dụng hàm hiệu chuẩn để dự đoán giá trị X dựa trên Y đo được.

Tiêu chuẩn này cũng hướng dẫn cách đánh giá tính chính xác của mô hình hàm hiệu chuẩn đường thẳng thông qua các phương pháp thống kê. Trong trường hợp mô hình không thỏa mãn yêu cầu, việc sửa đổi mô hình để có thể bao gồm các dạng hàm phức tạp hơn cũng được xem xét.

Ngoài ra, TCVN 12741:2019 cũng liên kết với tiêu chuẩn TCVN 9595-3:2013 để đảm bảo tính đồng bộ và thống nhất trong việc trình bày độ không đảm bảo đo. Văn bản này không chỉ là nền tảng cho các hệ thống đo lường chính xác, mà còn góp phần bảo đảm chất lượng và độ tin cậy trong các kết quả đo lường mà doanh nghiệp và cơ quan nhà nước sử dụng.