Chỉ thị 18-CT/TU TP Hồ Chí Minh 2026 lãnh đạo thực hiện phong trào hiến đất mở rộng đường hẻm

CHỈ THỊ

Tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện phong trào vận động Nhân dân
tích cực hiến đất để mở mới, nâng cấp, mở rộng đường, hẻm
trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

^___________

Trong hơn 25 năm qua, phong trào vận động Nhân dân hiến đất để nâng cấp, mở rộng đường, hẻm theo phương châm 'Nhà nước và Nhân dân cùng làm' gắn với “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” đã trở thành một trong những phong trào có ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc, mang đậm truyền thống đoàn kết, nghĩa tình, năng động, sáng tạo của Thành phố Hồ Chí Minh. Thông qua sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, sự điều hành của chính quyền, sự vào cuộc của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố, các tổ chức chính trị - xã hội và sự đồng thuận của đông đảo người dân hưởng ứng, tích cực tham gia. Phong trào đã huy động 5,65 triệu m ² đất (ước tính giá trị gần 11.000 tỷ đồng); đóng góp gần 600 tỷ đồng để thực hiện hơn 8.000 công trình nâng cấp, mở rộng đường, hẻm..., góp phần quan trọng cải thiện hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, chỉnh trang đô thị, xây dựng nông thôn mới, nâng cao chất lượng môi trường sống và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố. Khẳng định hiệu quả của phương thức phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong tham gia xây dựng và phát triển Thành phố; củng cố niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước; tăng cường mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo dựng sự đồng thuận xã hội trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển đô thị.

Bước vào giai đoạn phát triển mới và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, Thành phố với không gian mới, dân số đông, yêu cầu xây dựng và phát triển đô thị văn minh, hiện đại, nâng cao chất lượng hạ tầng giao thông ngày càng cao, gắn với triển khai Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19 tháng 5 năm 2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới, Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, năng động, sáng tạo, nghĩa tình; huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, các tầng lớp Nhân dân tiếp tục tích cực tham gia phong trào “Vận động Nhân dân tích cực hiến đất để mở mới, nâng cấp, mở rộng đường, hẻm trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2026-2030” (viết tắt là Phong trào).

Xác định việc thực hiện Phong trào là cần thiết, góp phần quan trọng trong thực hiện thắng lợi các nghị quyết, chương trình, đề án phát triển đô thị của Thành phố đã đề ra. Ban Thường vụ Thành ủy đề nghị các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các cơ quan, đơn vị và đội ngũ cán bộ, đảng viên tập trung quán triệt quan điểm và tổ chức thực hiện nội dung trọng tâm sau:

I. QUAN ĐIỂM

Việc vận động Nhân dân hiến đất phải được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, công khai, minh bạch, đúng quy hoạch, đúng quy định của pháp luật, bảo đảm đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng vận động mang tính áp đặt, hình thức hoặc lợi dụng Phong trào để thực hiện trái quy định của pháp luật.

Tiếp tục xác định việc vận động Nhân dân hiến đất để nâng cấp, mở rộng các tuyến đường, hẻm hiện hữu là nội dung trọng tâm của Phong trào; đồng thời, mở rộng phạm vi, khuyến khích và tạo điều kiện để Nhân dân tự nguyện tham gia cùng Nhà nước trong việc phát triển hệ thống đường, hẻm mới theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Việc triển khai thực hiện phải bám sát điều kiện thực tiễn, quy định pháp luật và kế hoạch đầu tư của Thành phố nhằm hoàn thiện kết cấu hạ tầng, chỉnh trang đô thị, mở rộng không gian phát triển và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Quán triệt nguyên tắc tuyệt đối không đồng nhất việc vận động Nhân dân hiến đất với việc thực hiện các cơ chế, chính sách bồi thường, thu hồi đất theo quy định của pháp luật đối với các dự án thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất.

Việc tổ chức thực hiện Phong trào phải đảm bảo đồng bộ giữa công tác tuyên truyền, vận động với công tác quy hoạch, chuẩn bị đầu tư, bố trí nguồn lực và tổ chức thi công; ưu tiên lựa chọn các công trình có tính cấp thiết, phục vụ yêu cầu kết nối giao thông, bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy, chỉnh trang đô thị, xây dựng nông thôn mới, cải thiện môi trường sống và có sự đồng thuận cao của Nhân dân; không để xảy ra tình trạng Nhân dân đã tự nguyện hiến đất nhưng công trình chậm triển khai, kéo dài gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

II. NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP

1. Đảng ủy phường, xã, đặc khu tập trung lãnh đạo, chỉ đạo

- Ban hành nghị quyết chuyên đề hoặc đưa nội dung thực hiện Phong trào vào chương trình công tác hằng năm của cấp ủy; lãnh đạo Ủy ban nhân dân cùng cấp rà soát, thống kê hiện trạng hệ thống đường, hẻm trên địa bàn, đăng ký danh mục công trình và chỉ tiêu thực hiện hàng năm theo phương thức “Nhà nước và Nhân dân cùng làm” phù hợp với quy hoạch, điều kiện thực tiễn và khả năng cân đối nguồn lực của địa phương.

- Lãnh đạo Ủy ban nhân dân căn cứ tình hình thực tiễn tại địa phương chủ động xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện hiệu quả Phong trào gắn với chỉnh trang đô thị, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh ¹ ; phấn đấu nâng cấp, mở rộng ít nhất 10% tổng số tuyến đường, hẻm hiện trạng trên địa bàn, ưu tiên các tuyến hẻm có chiều rộng dưới 2m, các tuyến kết nối hệ thống giao thông, khu vực có nguy cơ mất an toàn phòng cháy, chữa cháy; đồng thời quan tâm vận động Nhân dân hiến đất để hình thành các tuyến đường, hẻm mới theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Thành lập ban, tổ vận động, theo dõi việc, giám sát việc thực hiện Phong trào.

- Lãnh đạo việc triển khai Phong trào này gắn với phong trào thi đua “Dân vận khéo”; thực hiện hiệu quả phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”; bảo đảm công khai, minh bạch trong Nhân dân về chủ trương, quy mô đầu tư, nhu cầu sử dụng đất, nguồn vốn và kinh phí huy động trong Nhân dân, doanh nghiệp và tiến độ thực hiện. Chú trọng thiết lập các tổ giám sát cộng đồng và ứng dụng nền tảng công nghệ số để công khai minh bạch tài khoản tiếp nhận kinh phí đóng góp (xã hội hóa), giúp người dân dễ dàng theo dõi, giám sát quá trình quản lý thực hiện dự án; thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định đối với các dự án, công trình tại cộng đồng. Tăng cường kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện; kịp thời biểu dương, khen thưởng và nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả của các tập thể, cá nhân tiêu biểu.

- Lãnh đạo, chỉ đạo phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị; tăng cường phối hợp giữa chính quyền với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng vũ trang, ban điều hành khu phố, ấp, thôn, khu dân cư và các cơ quan, đơn vị liên quan trong công tác tuyên truyền, vận động; chủ động nắm tình hình, đấu tranh, kiên quyết xử lý việc lợi dụng quá trình triển khai các công trình, dự án để gây mất đoàn kết, ảnh hưởng đến sự đồng thuận xã hội, trật tự, an toàn xã hội; kịp thời triển khai các chính sách hỗ trợ, giải quyết các thủ tục liên quan đến đất đai, nhà ở, xây dựng, sửa chữa nhà, điện, nước để tạo sự đồng thuận của Nhân dân.

- Lãnh đạo thực hiện tốt công tác đối thoại với Nhân dân; thường xuyên nắm bắt tâm tư, nguyện vọng; kịp thời tiếp nhận, giải quyết hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết các kiến nghị, khó khăn, vướng mắc; quan tâm hỗ trợ gia đình chính sách, hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn, hộ neo đơn và các trường hợp chịu ảnh hưởng trực tiếp; phát huy tinh thần tương thân tương ái và sự chung tay của cộng đồng dân cư, doanh nghiệp trong quá trình thực hiện Phong trào.

¹ Đối với các xã, đặc khu, tập trung đầu tư đồng bộ hạ tầng nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới, khai thông kênh, rạch, bảo đảm vệ sinh môi trường.

2. Đảng ủy Ủy ban nhân dân Thành phố lãnh đạo Ủy ban nhân dân Thành phố

2.1. Xây dựng kế hoạch thực hiện, phân công cụ thể các sở, ban, ngành có liên quan khẩn trương rà soát, tham mưu theo chức năng, nhiệm vụ được giao, trong đó cần quan tâm các nội dung sau:

- Giao các sở, ban, ngành hướng dẫn phường, xã, đặc khu rà soát, đánh giá hiện trạng các tuyến đường, hẻm cần nâng cấp mở rộng và dự kiến hình thành các tuyến mới theo quy hoạch được các cấp có thẩm quyền phê duyệt; các thủ tục đầu tư, xây dựng; rà soát việc phân bổ ngân sách thực hiện các dự án phù hợp với từng địa phương; phối hợp rà soát các cơ chế, chính sách, quy định hiện hành về quy hoạch lộ giới đường, hẻm, đất đai, xây dựng, đầu tư hạ tầng kỹ thuật và các chính sách hỗ trợ người dân sau khi hiến đất, nhất là các hộ bị ảnh hưởng nhiều, không còn đủ diện tích xây dựng; các hộ đầu tuyến hẻm; kịp thời tham mưu đề xuất sửa đổi, bổ sung các nội dung không còn phù hợp để đảm bảo quyền lợi người dân theo quy định.

- Nghiên cứu, đề xuất các chủ trương, giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện; tăng cường phân cấp, hướng dẫn, tạo điều kiện để chính quyền phường, xã, đặc khu chủ động thực hiện. Đồng thời, hướng dẫn các địa phương thực hiện các chính sách hỗ trợ về kinh phí; thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai, nhà ở, xây dựng, thuế... theo quy định; chỉ đạo các đơn vị liên quan hỗ trợ người dân các công tác như cấp điện, nước, viễn thông... bị ảnh hưởng do di dời. Cần quan tâm định hướng, có giải pháp hỗ trợ phù hợp đối với các trường hợp người dân tự nguyện hiến đất nhưng bị ảnh hưởng lớn đến nhà ở, công trình hoặc điều kiện sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật và điều kiện thực tế, nhằm tạo sự đồng thuận và khuyến khích Nhân dân tích cực tham gia phong trào.

- Tổ chức quy trình liên thông, tiếp nhận hồ sơ, trả kết quả cập nhật biến động đất đai, cấp đổi Giấy chứng nhận miễn phí tại nhà cho người dân; hướng dẫn đặc thù về cấp phép xây dựng, sửa chữa cho các hộ sau khi hiến đất còn diện tích đất nhỏ sau khi hiến. Đồng thời, cần có cơ chế, chính sách hướng dẫn, khuyến khích họp khối, hợp thửa với nhà liền kề đối với phần diện tích đất còn lại quá nhỏ (không đủ chuẩn xây dựng); hoặc nghiên cứu cơ chế Nhà nước đền bù, thu hồi để sử dụng vào mục đích công cộng, đảm bảo an toàn cho người dân và giữ gìn mỹ quan đô thị.

- Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các địa phương, nhất là việc quản lý, điều hành sử dụng ngân sách, kinh phí do Nhân dân, doanh nghiệp đóng góp; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định. Kết quả thực hiện Phong trào này là một trong những cơ sở đánh giá năng lực của cán bộ chủ chốt tại phường xã, đặc khu. Đồng thời, xây dựng cơ chế khen thưởng kịp thời để ghi nhận, động viên các tập thể, cá nhân, hộ gia đình tích cực, có nhiều đóng góp trong thực hiện Phong trào.

2.2. Chỉ đạo Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu thường xuyên rà soát, đánh giá các tuyến đường, hẻm tại địa phương; phối hợp các ngành có liên quan thực hiện đầy đủ việc công khai thông tin liên quan đến quy hoạch, phạm vi mở rộng, quy mô đầu tư và tiến độ thực hiện dự án trước khi tổ chức tuyên truyền, vận động Nhân dân, nhằm tạo sự đồng thuận, thống nhất trong quá trình triển khai; ưu tiên giải quyết các thủ tục về quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng và các thủ tục liên quan đối với các công trình, dự án thực hiện theo phong trào vận động Nhân dân hiến đất, nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và sớm đưa công trình vào khai thác.

- Bảo đảm đồng bộ giữa vận động hiến đất và tiến độ đầu tư; sau khi Nhân dân thống nhất hiến đất, Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu phối hợp với các ngành có liên quan khẩn trương hoàn thành việc điều chỉnh quy hoạch (nếu có), cập nhật hồ sơ địa chính, thực hiện thủ tục tiếp nhận phần diện tích hiến, đầu tư xây dựng và đưa công trình vào sử dụng theo đúng tiến độ đã công bố; không để xảy ra tình trạng Nhân dân đã hiến đất nhưng dự án chậm triển khai kéo dài. Đặc biệt, quá trình thi công nâng cấp, mở rộng đường, hẻm phải kết hợp đồng bộ với việc ngầm hóa hệ thống điện, cáp viễn thông, cải tạo hệ thống cấp thoát nước và họng cấp nước phòng cháy chữa cháy; khắc phục triệt để tình trạng thi công thiếu đồng bộ, đào lấp nhiều lần gây lãng phí và bức xúc trong Nhân dân. Đồng thời, ưu tiên thực hiện và bố trí nguồn vốn đối với các tuyến đường, hẻm, công trình có tính cấp thiết, có sự đồng thuận cao của Nhân dân, phù hợp quy hoạch, kế hoạch đầu tư công và khả năng cân đối nguồn lực; bảo đảm việc đầu tư xây dựng được thực hiện kịp thời, phát huy hiệu quả phần diện tích đất Nhân dân đã tự nguyện hiến.

2.3. Phối hợp với Ban Phường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố tổ chức phát động, tăng cường phối hợp công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận xã hội, tích cực hưởng ứng Phong trào; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố và các tổ chức chính trị - xã hội trong nắm bắt tình hình Nhân dân, vận động nguồn lực trong Nhân dân, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trên tinh thần dân chủ, tự nguyện, công khai, minh bạch, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; quá trình thực hiện gắn với phong trào xây dựng công trình “Thành phố muôn sắc hoa” gắn với nông thôn mới, đô thị văn minh, phát triển các mảng xanh nhỏ trong từng gia đình, công sở, khu công cộng, công viên...; kịp thời phát hiện đề xuất khen thưởng, biểu dương các tập thể, cá nhân, hộ gia đình tích cực, có nhiều giải pháp, cách làm thiết thực, hiệu quả.

3. Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố

- Lãnh đạo, chỉ đạo ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố, các tổ chức chính trị - xã hội các cấp, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ tuyên truyền, vận động các tổ chức, doanh nghiệp, các tầng lớp Nhân dân tích cực thực hiện Phong trào; tăng cường đổi mới, nâng cao chất lượng hiệu quả giám sát, kịp thời phát hiện, phản ánh những vấn đề thiếu sót, bất cập trong quá trình thực hiện; đồng thời, theo dõi việc khắc phục sau giám sát; nâng cao chất lượng phản biện xã hội, tham gia góp ý dự thảo các văn bản; thường xuyên kiện toàn, củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

- Hướng dẫn, định hướng đổi mới nội dung, phương thức công tác dân vận, tuyên truyền, vận động Nhân dân phù hợp với tình hình mới hiện nay; kịp thời phổ biến, tuyên truyền sâu rộng các chủ trương, chính sách, quy định pháp luật mới liên quan đến đất đai, quy hoạch, xây dựng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và Chỉ thị lãnh đạo thực hiện phong trào này gắn với phong trào thi đua “Dân vận khéo”, Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, phong trào xây dựng “Tuyến đường, tuyến hẻm an toàn - sạch đẹp - văn minh - nghĩa tình”.

4. Ủy ban kiểm tra Thành ủy và Ban Nội chính Thành ủy

- Phối hợp triển khai công tác kiểm tra, giám sát việc lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các chủ trương, chính sách hỗ trợ người dân, quy định pháp luật về quản lý đất đai, sử dụng ngân sách, nguồn kinh phí Nhân dân đóng góp... để thực hiện việc nâng cấp, mở rộng đường, hẻm trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

- Theo dõi, giám sát công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong quá trình thực hiện Phong trào.

5. Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy

- Đẩy mạnh công tác định hướng tư tưởng chính trị, dư luận xã hội; nội dung tuyên truyền trên báo chí, mạng xã hội và hệ thống thông tin cơ sở để kịp thời thông tin, tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa, hiệu quả của Phong trào. Phối hợp các cơ quan, đơn vị nâng cao chất lượng nắm bắt, dự báo tình hình Nhân dân; phát hiện, đấu tranh, phản bác các thông tin sai sự thật, các luận điệu xuyên tạc, lợi dụng quá trình triển khai các công trình, dự án để gây mất đoàn kết, ảnh hưởng đến sự đồng thuận xã hội.

- Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện; kịp thời phát hiện, nhân rộng các mô hình, sáng kiến, công trình “Dân vận khéo”; đề xuất biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc; kịp thời báo cáo khó khăn, vướng mắc để trình Ban Thường vụ Thành ủy xem xét, chỉ đạo.

III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

- Cấp ủy, tổ chức Đảng các cấp lãnh đạo, chỉ đạo quán triệt, triển khai, tuyên truyền Chỉ thị này đến cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang và các tầng lớp Nhân dân để hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của Phong trào, đồng thuận chủ trương, gương mẫu trong việc hiến đất, đóng góp kinh phí thực hiện nâng cấp, mở rộng đường, hẻm, công trình công cộng, góp phần chỉnh trang mỹ quan đô thị, nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân Thành phố; thường xuyên kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện; nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả; sơ kết, tổng kết theo từng giai đoạn, đánh giá nguyên nhân hạn chế, rút kinh nghiệm, hoàn thiện phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, tuyên truyền, vận động và tổ chức thực hiện, làm cơ sở triển khai hiệu quả hơn trong giai đoạn tiếp theo.

- Các cơ quan, đơn vị, địa phương căn cứ chức năng nhiệm vụ được giao khẩn trương ban hành nghị quyết, kế hoạch triển khai thực hiện, đảm bảo đạt chỉ tiêu đề ra; định kỳ (6 tháng, năm, sơ kết 3 năm, 5 năm) báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện gửi về Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy để tổng hợp, tham mưu Ban Thường vụ Thành ủy.

Các đồng chí ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố tăng cường theo dõi, chỉ đạo, đôn đốc việc thực hiện Chỉ thị này trong lĩnh vực, địa bàn được phân công phụ trách.

¹ Đối với các xã, đặc khu, tập trung đầu tư đồng bộ hạ tầng nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới, khai thông kênh, rạch, bảo đảm vệ sinh môi trường.