Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 10838-3:2015 ISO 11660-3:2008 Cần trục - Lối vào, rào chắn và giới hạn - Phần 3: Cần trục tháp

TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 10838-3:2015

ISO 11660-3:2008

CẦN TRỤC - LỐI VÀO, RÀO CHẮN VÀ GIỚI HẠN - PHẦN 3: CẦN TRỤC THÁP

Cranes - Access, guards and restraints - Part 3: Tower cranes

Lời nói đầu

TCVN 10838-3:2015 hoàn toàn tương đương với ISO 11660-3:2008.

TCVN 10838-3:2015 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 96 Cần cẩu biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Bộ TCVN 10838 (ISO 11660), Cần trục - Lối vào, rào chắn và giới hạn gồm các phần sau:

TCVN 10830-1:2015 (ISO 11660-1:2008) Phần 1: Quy định chung;

TCVN 10838-2:2015 (ISO 11660-2:1994) Phần 2: Cần trục tự hành;

TCVN 10838-3:2015 (ISO 11660-3:2008) Phần 3: Cần trục tháp;

TCVN 10838-4:2015 (ISO 11660-4:2012) Phần 4: Cần trục kiểu cần;

TCVN 10838-5:2015 (ISO 11660-5:2001) Phần 5: Cầu trục và cổng trục.

CẦN TRỤC - LỐI VÀO, RÀO CHẮN VÀ GIỚI HẠN - PHẦN 3: CẦN TRỤC THÁP

Cranes - Access, guards and restraints - Part 3: Tower cranes

1 Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu riêng liên quan đến lối vào, rào chắn và các giới hạn đối với cần trục tháp được quy định trong TCVN 8242-3 (ISO 4306-3).

TCVN 10838-1 (SO 11660-1) quy định các yêu cầu chung về lối vào trạm điều khiển và các khu vực khác của cần trục đã quy định trong TCVN 8242-1 (ISO 4306-1) trong khi vận hành, bảo trì, kiểm tra, lắp dựng và tháo dỡ. Tiêu chuẩn cũng đề cập đến rào chắn và các giới hạn nói chung, nhằm bảo vệ người ở trên hoặc lân cận cần trục liên quan đến các bộ phận chuyển động, các vật rơi và các bộ phận hoạt động.

2 Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

TCVN 6720 (ISO 13852), An toàn máy - Khoảng cách an toàn để ngăn chặn tay con người không vươn tới vùng nguy hiểm.

TCVN 10838-1:2015 (ISO 11660-1:2008), cần trục - Lối vào, rào chắn và giới hạn - Phần 1: Quy định chung.

3 Thuật ngữ và định nghĩa

Trong tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa trong TCVN 10838-1 (ISO 11660-1).

4 Lối vào

4.1 Quy định chung

Tất cả các trạm điều khiển và các bộ phận khác của cần trục có yêu cầu kiểm tra hoặc bảo trì thường xuyên phải có lối vào thông qua các phương tiện như cầu thang, thang, lối đi hoặc sàn nghỉ.

Để tiến hành các thao tác lấp dựng hoặc tháo dỡ, kiểm tra, bảo trì định kỳ hoặc thay thế các bộ phận trên cao thì cần trục tháp, bao gồm cả cần, phải được trang bị các thiết bị hỗ trợ như tay vịn, tay nắm, sàn thao tác, thiết bị an toàn, v.v... để đảm bảo an toàn cho người và cho phép họ đến được vị trí làm việc.

4.2 Yêu cầu

4.2.1 Yêu cầu chung về thiết kế lối vào

4.2.1.1 Phù hợp với TCVN 10838-1 (ISO 11660-1)

Các yêu cầu về thiết kế lối vào phải theo quy định trong Bảng 1 của TCVN 10838-1:2015 (ISO 11660-1:2008), được hoàn chỉnh, như quy định trong Bảng 1.

Bảng 1 - Yêu cầu về thiết kế lối vào

4.2.1.2 Nguy hiểm do bị chèn giữa các chi tiết chuyển động

Khi người có thể có mặt giữa các bộ phận chuyển động, phải tuân thủ khoảng cách an toàn nhỏ nhất là 0,5 m. Khi không thể đảm bảo khoảng cách này, thì phải lắp đặt rào chắn (khi có thể) và phải có dấu hiệu cảnh báo.

4.2.1.3 Cầu thang

Ngoài các kích thước trong TCVN 10838-1 (ISO 11660-1), các kích thước khuyến cáo của bậc cầu thang như sau:

- chiều cao bước: 200 mm;

- chiều rộng thông thủy: 500 mm.

4.2.1.4 Thang thanh ngang

Đối với tất cả các loại cần trục tháp, đường lên của phần đầu tiên của thang không vượt quá 10 m.

Ngoài ra, đối với cần trục tháp tự lắp dựng, phải áp dụng các yêu cầu sau:

- Đường lên của thang thanh ngang kiểu 1 phải bố trí sao cho ngăn chặn được người bị rơi từ độ cao trên 10 m.

- Thang thanh ngang kiểu 1 phải có sàn nghỉ nhỏ nhất tại mỗi 10 m.

- Việc thoát hiểm đối với trạm điều khiển trên cao trong trường hợp hỏng nguồn phải thực hiện được bằng phương tiện thoát hiểm thay thế khác. Khi thang được sử dụng cho mục đích này thì không áp dụng các kích thước quy định trong TCVN 10838-1 (ISO 11660-1). TCVN 10838-1 (ISO 11660-1:2008), Bảng 4, chiều rộng bậc thang, m, có thể giảm còn 0,2 m, và khoảng cách giữa đường tâm của thanh ngang và bề mặt thẳng đứng, d, có thể giảm còn 0,1 m, cho phép đặt được một chân lên thanh ngang.

4.2.1.5 Cửa chui và cửa sập

Nếu kết cấu cần trục không cho phép kích thước lớn hơn thì:

- Với lối vào kiểu 1 theo TCVN 10838-1 (ISO 11660-1:2008), kích thước hiệu dụng nhỏ nhất của cửa sập phải đạt (0,55 × 0,55) m đối với cần trục có phần quay trên đỉnh tháp và (0,50 × 0,50) m đối với cần trục tháp tự lắp dựng.

- Với lối vào kiểu 2 theo TCVN 10838-1 (ISO 11660-1:2008), kích thước hiệu dụng nhỏ nhất của cửa sập phải đạt (0,50 × 0,40) m.

4.2.2 Lối vào trên cần ngang

4.2.2.1 Quy định chung

Nếu không thể hạ cần xuống dưới nền để tiến hành kiểm tra bằng quan sát thì phải trang bị một lồng thao tác lắp với xe con. Ngoài ra phải có một lối đi dọc theo cần để đến được các cơ cấu, đảm bảo các yêu cầu sau:

- có bảo vệ phía bên, hoặc

- có thiết bị bảo vệ cá nhân chống rơi ngã.

Khi không thể sử dụng lồng thao tác trong quá trình lắp dựng / tháo dỡ, sửa chữa hoặc bảo trì, thì phải sử dụng thiết bị bảo vệ cá nhân chống rơi suốt dọc toàn bộ cần.

4.2.2.2 Lối đi

Chiều rộng lối đi phải theo quy định trong TCVN 10838-1 (ISO 11660-1), Bảng 6, kiểu 2.

Khi kích thước của cần đủ để đi lại phía trong cần (kích thước giữa lối đi và các bộ phận phía trên bằng hoặc lớn hơn 1,8 m) thì các tấm chần chân phải được trang bị ở cả hai bên lối đi với chiều cao nhỏ nhất là 0,03 m. Khi kích thước giữa lối đi và các bộ phận phía trên nhỏ hơn 1,8 m thì tấm chắn chân chỉ được trang bị ở một phía (xem Hình 1).

Kích thước tính bằng mét

Hình 1 - Lối đi với tâm chắn chân một phía

4.2.2.3 Vị trí của lối đi, tay vịn và dây cáp thép

Nhà sản xuất phải chú ý kích thước của cần khi xác định vị trí của lối đi, tay vịn và dây cáp thép.

4.2.2.4 Lồng thao tác

Kích thước nhỏ nhất (chiều dài × chiều rộng) của lồng thao tác phải đạt (0,50 × 0,35) m.

Nhà sản xuất phải chú ý tới khối lượng và số người khi tính toán lồng thao tác.

Bảo vệ phía bên phải phù hợp như đối với lối đi quy định trong TCVN 10838-1 (ISO 11660- 1:2008), Bảng 7, kiểu 2.

Phải trang bị các chỉ dẫn và cảnh báo cho việc sử dụng lồng thao tác như sau:

- cách thức tới lồng thao tác;

- tải trọng và số người cho phép;

- các cảnh báo liên quan đến rủi ro chưa tính đến (ví dụ: trượt, vướng)

5 Rào chắn

5.1 Rào chắn đối với bộ phận chuyển động

Dọc lối vào trạm điều khiển, các bộ phận chuyển động phải được rào chắn với khoảng cách an toàn như quy định trong TCVN 6720 (ISO 13852), hoặc bằng cách trang bị các rào chắn cố định hoặc tháo được.

Các rào chắn sử dụng trên lối đi hoặc sàn làm việc phải được thiết kế theo đúng công dụng của Chúng, xem TCVN 10838-1 (ISO 11660-1).

Nếu kết cấu cần trục không cho phép các rào chắn như vậy thì phải đặt các cảnh báo, ví dụ như:

- Đối với cần trục có bộ phận quay trên đỉnh tháp thì đặt cảnh báo tại vùng không gian hạn chế trong phần liên kết giữa phần đỡ vòng quay, vòng quay và sàn quay;

- Đối với cần trục tháp tự lắp dựng thì đặt cảnh báo tại vùng giữa khung gầm, vành quay và sàn máy.

5.2 Ngăn chặn các bộ phận cần trục rơi

Các bộ phận cần trục như bánh răng, puly, bánh xe, vỏ, nếp, và các hộp phải thiết kế, lắp ráp và cố định sao cho ngăn chặn được chúng không bị rơi khi vận hành bình thường.

Vỏ, rào chắn và các cánh cửa phải được trang bị bản lề hoặc các phương tiện khác để ngăn chặn chúng rơi.

Xe con phải có cấu tạo để:

- Bánh xe không thể trượt khỏi đường ray trong trường hợp trục bị gẫy, và

- Xe con không có khả năng bi rơi.

Các bánh răng đầu ra của cơ cấu quay phải có vỏ bao hoặc thiết bị khác để ngăn chặn chúng rơi trong trường hợp gẫy trục.

Thư mục tài liệu tham khảo

[1] TCVN 8242-1 (ISO 4306-1), Cần trục - Từ vựng - Phần 1: Quy định chung.

[2] TCVN 8242-3 (ISO 4306-3), Cần trục - Từ vựng - Phần 3: Cần trục thấp.