Công văn 45739/CHQ-GSQL 2025 của Cục Hải quan về việc kiểm tra an toàn thực phẩm đối với chất hỗ trợ chế biến thực phẩm nhập khẩu

Kính gửi: Chi cục Hải quan khu vực II.

Trả lời công văn số 1912/HQKV2-NVHQ ngày 19/11/2025 của Chi cục Hải quan khu vực II về vướng mắc kiểm tra an toàn thực phẩm đối với chất hỗ trợ chế biến thực phẩm nhập khẩu, Cục Hải quan có ý kiến như sau:

Liên quan đến việc kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu đối với các sản phẩm, nhóm sản phẩm thực phẩm; hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế, ngày 17/9/2025, Bộ Y tế đã có công văn số 6307/BYT-ATTP gửi Bộ Tài chính, theo đó tại điểm 1.2 công văn số 6307/BYT-ATTP trên đã hướng dẫn về nội dung vướng mắc của Chi cục Hải quan khu vực II nêu tại công văn số 1912/HQKV2-NVHQ.

Đề nghị Chi cục Hải quan khu vực II nghiên cứu nội dung hướng dẫn tại công văn số 6307/BYT-ATTP để thực hiện./.

(Gửi kèm công văn số 6307/BYT-ATTP ngày 17/9/2025 của Bộ Y tế, công văn số 1012/ATTP-SP ngày 14/5/2025 của Cục An toàn thực phẩm).

Kính gửi: Bộ Tài chính.

Phúc đáp văn bản số 12088/BTC-CHQ ngày 07/8/2025 của Bộ Tài chính về việc vướng mắc trong kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu. Sau khi nghiên cứu và trên cơ sở ý kiến của các đơn vị (tại cuộc họp ngày 28/8/2025) và ý kiến của Cục An toàn thực phẩm (tại Phiếu trình số 314/ATTP-SP ngày 08/9/2025), Bộ Y tế có ý kiến như sau:

1. Về thực phẩm nhập khẩu không có tên danh mục hàng hóa nhập khẩu phải phải kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm theo quy định tại Thông tư, Quyết định của các Bộ quản lý chuyên ngành:

1.1. Khoản 3 Điều 40 Luật An toàn thực phẩm năm 2010 quy định "Bộ trưởng Bộ Y tế, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ trưởng Bộ Công thương quy định cụ thể cơ quan kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm, việc áp dụng phương thức kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm nhập khẩu thuộc lĩnh vực được phân công quản lý”.

Theo đó, việc thực hiện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu đối với các sản phẩm, nhóm sản phẩm thực phẩm; hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của các Bộ ngành.

1.2. Liên quan đến việc Kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu đối với các sản phẩm, nhóm sản phẩm thực phẩm; hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế:

- Ngày 09/9/2024, Bộ Y tế ban hành Thông tư số 15/2024/TT-BYT ban hành Danh mục thực phẩm, phụ gia thực phẩm và dụng cụ chứa đựng thực phẩm, vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm đã được xác định mã số hàng hóa theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam phải kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế (Thông tư số 15/2024/TT-BYT).

- Việc thực hiện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu đối với hàng hóa có tên trong Danh mục và hàng hóa không có tên trong Danh mục được thực hiện theo quy định tại điểm a, b Khoản 3 Điều 3 Thông tư số 15/2024/TT-BYT đối với các sản phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế. Đối với hàng hóa thuộc trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương thực hiện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu đối với hàng hóa không có tên trong Danh mục sẽ do Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương có văn bản hướng dẫn chi tiết các mặt hàng thuộc lĩnh vực được phân công quản lý.

- Thời gian qua, Cục An toàn thực phẩm nhận được nhiều văn bản của các tổ chức, cá nhân có nội dung hỏi về việc kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với hàng nhập khẩu theo quy định tại Thông tư số 15/2024/TT-BYT. Để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, Cục An toàn thực phẩm đã có văn bản số 1012/ATTP-SP ngày 14/5/2025 về việc kiểm tra nhà nước về thực phẩm nhập khẩu để hướng dẫn các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm, phụ gia thực phẩm (xin gửi kèm theo văn bản số 1012/ATTP-SP).

2. Liên quan việc xác định hàng hóa phải thực hiện đăng ký công bố sản phẩm:

2.1. Điều 6 Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn thực phẩm quy định nhóm sản phẩm phải đăng ký bản công bố sản phẩm, cụ thể:

- Thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt.

- Sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi.

- Phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới, phụ gia thực phẩm không thuộc trong danh mục phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm hoặc không đúng đối tượng sử dụng do Bộ Y tế quy định.

2.2. Khái niệm: Thực phẩm bảo vệ sức khỏe quy định tại khoản 1 Điều 3 Nghị định số 15/2018/NĐ-CP; Thực phẩm dinh dưỡng y học quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị định số 15/2018/NĐ-CP; Thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt quy định tại khoản 3 Điều 3 Nghị định số 15/2018/NĐ-CP;

- Đối với Sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi, căn cứ vào sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ quy định tại khoản 1 Điều 2 Nghị định số 100/2014/NĐ-CP ngày 06/11/2014 của Chính phủ quy định về kinh doanh và sử dụng sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ, bình bú và vú ngậm nhân tạo để phân loại.

- Đối với Danh mục phụ gia thực phẩm được phép sử dụng trong thực phẩm đã được ban hành tại Phụ lục 1 kèm theo Thông tư số 24/2019/TT-BYT ngày 30/8/2019 của Bộ Y tế quy định về quản lý và sử dụng phụ gia thực phẩm và Điều 1 Thông tư số 17/2023/TT-BYT ngày 25/9/2023 của Bộ Y tế sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ một số văn bản quy phạm pháp luật về an toàn thực phẩm do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành và Điều 1 Thông tư số 08/2024/TT-BYT ngày 24/5/2024 của Bộ trưởng Bộ Y tế bãi bỏ một phần các văn bản quy phạm pháp luật do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành.

- Trong thời gian gần đây, Cục An toàn thực phẩm nhận được nhiều phản ánh, vướng mắc của tổ chức, cá nhân liên quan đến tự công bố và đăng ký bản công bố sản phẩm; Cục An toàn thực phẩm ban hành văn bản số 2792/ATTP-SP ngày 04/11/2024 về việc hướng dẫn phân loại sản phẩm tự công bố và đăng ký bản công bố gửi các Sở Y tế, Sở an toàn thực phẩm, Ban quản lý an toàn thực phẩm, Chi cục an toàn vệ sinh thực phẩm các tỉnh, thành phố, các doanh nghiệp và các đơn vị liên quan (xin gửi kèm theo văn bản số 2792/ATTP-SP).

3. Về kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với hàng hóa, nguyên liệu nhập để gia công, sản xuất, xuất khẩu và sản xuất gia công, sản xuất xuất khẩu chuyển tiêu thụ nội địa:

- Tại khoản 7 Điều 13 Nghị định số 15/2018/NĐ-CP thì sản phẩm, nguyên liệu sản xuất, nhập khẩu chỉ dùng để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu hoặc phục vụ cho việc sản xuất nội bộ của tổ chức, cá nhân không tiêu thụ tại thị trường trong nước được miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu (trừ các trường hợp có cảnh báo về an toàn thực phẩm).

- Trường hợp sản phẩm thực phẩm của doanh nghiệp thực hiện gia công, sản xuất tại Việt Nam với mục đích ban đầu chỉ để xuất khẩu (được sản xuất từ sản phẩm, nguyên liệu nhập khẩu đã khai báo chỉ dùng để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu) nhưng sau đó không xuất khẩu mà chuyển mục đích sang tiêu thụ tại thị trường trong nước: trường hợp này đã được Bộ Y tế hướng dẫn tại văn bản số 8121/BYT-ATTP ngày 21/12/2023 gửi Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Bộ Tài chính.

- Nhận khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp nội dung trên, Bộ Y tế ban hành văn bản số 6329/BYT-ATTP ngày 24/10/2018 về việc thực hiện Nghị định số 15/2018/NĐ-CP gửi Bộ Tài chính và văn bản số 1012/ATTP-SP ngày 14/5/2025 của Cục An toàn thực phẩm gửi các Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm, phụ gia thực phẩm và các đơn vị liên quan trong đó có Cục Hải quan hướng dẫn nội dung nêu trên (xin gửi kèm theo văn bản số 6329/BYT-ATTP và văn bản số 1012/ATTP-SP).

4. Về thực phẩm nhập khẩu có chứa chất Tadalafil cấm sử dụng trong thực phẩm bảo vệ sức khỏe:

Theo quy định tại Điều 1 Thông tư số 10/2021/TT-BYT ngày 30/6/2021 của Bộ Y tế quy định danh mục chất cấm sử dụng trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe thì chất Tadalafil bị cấm sử dụng. Theo thông tin tại văn bản số 7354/BTC-CHQ ngày 28/5/2025 của Bộ Tài chính thì sản phẩm “Bột trái cây hỗn hợp dạng hòa tan (dùng pha với nước để uống)” và theo kết luận giám định tại Phân viện Khoa học hình sự tại TP. Hồ Chí Minh, Bộ Công an thì trong sản phẩm này có chứa chất Tadalafil; căn cứ khoản 1 Điều 5 Luật An toàn thực phẩm năm 2010 “sử dụng nguyên liệu không thuộc loại dùng cho thực phẩm để chế biến thực phẩm là những hành vi bị cấm”; vì vậy việc sản phẩm “Bột trái cây hỗn hợp dạng hòa tan (dùng pha với nước để uống)” chứa Tadalafil là cấm sử dụng trong sản phẩm trên.

Bộ Y tế có ý kiến đề Bộ Tài chính nghiên cứu thực hiện đúng quy định.

Trân trọng./.