Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12198:2018 ISO 26324:2012 Thông tin và tư liệu - Định danh số cho đối tượng

Tiêu chuẩn Quốc gia về Định danh Số cho Đối tượng (TCVN 12198:2018)

Ngày 03/10/2018, Bộ Thông tin và Truyền thông đã công bố Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12198:2018, tương đương với ISO 26324:2012 về Hệ thống Định danh Số cho Đối tượng (DOI). Tiêu chuẩn này có hiệu lực ngay lập tức khi được ban hành.

Tiêu chuẩn này quy định cách thức cấu trúc và chức năng của hệ thống định danh số cho các đối tượng trong dữ liệu số hóa. Cụ thể, TCVN 12198:2018 cung cấp hướng dẫn tạo lập, đăng ký và quản lý các định danh DOI cho các đối tượng khác nhau như tài liệu, con người, tổ chức và thiết bị trong hệ thống dữ liệu số.

Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn quy định các nguyên tắc chung trong việc sử dụng định danh số cho bất kỳ đối tượng nào, và không thay thế cho các hệ thống định danh khác như ISBN, ISSN, ISAN. Nó cũng cho phép các chuỗi ký tự từ các hệ thống khác được tích hợp vào DOI.

Nội dung chính của tiêu chuẩn

1. Cấu trúc của Định danh DOI: Định danh DOI bao gồm một tiền tố (chỉ số "10" và mã số đăng ký) và một hậu tố (một chuỗi ký tự duy nhất do chủ thể đăng ký xác định), được phân tách bởi dấu gạch chéo.

2. Quy tắc cấp gán Định danh DOI: Định danh DOI cần được cấp cho bất kỳ đối tượng nào có thể cần một hoạt động phân biệt. Các đối tượng được định danh có thể từ một cuốn sách, chương sách đến hình ảnh hay đoạn văn bản đơn lẻ.

3. Phân giải Định danh DOI: Quá trình này cho phép truy cập và cung cấp thông tin liên quan đến đối tượng đã được gán định danh. Hệ thống DOI cho phép không chỉ một mà nhiều thông tin về đối tượng được đưa ra trong một lần truy cập, đảm bảo sự rõ ràng và chính xác.

4. Quản lý dữ liệu đặc tả DOI: Dữ liệu đặc tả là thông tin mô tả và xác định đối tượng được gán Định danh DOI. Dữ liệu này cần phải được cập nhật và ghi nhận chính xác.

5. Tính bền vững và duy nhất: Định danh DOI phải tồn tại lâu dài và không bị ảnh hưởng bởi những thay đổi về quyền sở hữu hoặc quản lý đối tượng. Mỗi đối tượng cần có một định danh duy nhất để tránh nhầm lẫn.

6. Hệ thống quản lý DOI: Tổ chức hoặc cá nhân có thể trở thành chủ thể đăng ký DOI, và phải tuân theo các quy định của cơ quan đăng ký tiêu chuẩn để đảm bảo chất lượng và tính chính xác của dữ liệu đã đăng ký.

Tiêu chuẩn TCVN 12198:2018 tạo ra một khung pháp lý rõ ràng cho việc áp dụng định danh số trong môi trường số, góp phần vào việc quản lý thông tin và tài nguyên một cách hệ thống và hiệu quả.