Tiêu chuẩn TCVN 14466:2025 ITU-T Y.3601 Dữ liệu lớn - Khung và yêu cầu trao đổi dữ liệu

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14466:2025 về Khung và Yêu cầu Trao đổi Dữ liệu Lớn

Ngày 26/06/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14466:2025, quy định khung và yêu cầu để trao đổi dữ liệu trong hệ sinh thái dữ liệu lớn, với hiệu lực từ ngày ban hành.

Tiêu chuẩn này áp dụng cho các tổ chức và cá nhân trong lĩnh vực công nghệ thông tin, đặc biệt là những người làm việc với dữ liệu lớn và trao đổi dữ liệu giữa các hệ thống.

Khung Trao đổi Dữ liệu Lớn

TCVN 14466:2025 đưa ra những khái niệm, mô hình và yêu cầu chức năng trong việc trao đổi dữ liệu lớn. Dữ liệu lớn là những tập hợp thông tin có quy mô lớn, đa dạng và phức tạp, yêu cầu các phương pháp đặc biệt để thu thập và xử lý.

Mô hình Trao đổi Dữ liệu

Tiêu chuẩn xác định hai mô hình chính trong trao đổi dữ liệu lớn:

1. Trao đổi trực tiếp: Dữ liệu được chuyển giao trực tiếp từ nguồn dữ liệu đến đích mà không qua bên trung gian.
2. Trao đổi trung gian: Dữ liệu được truyền qua một bên trung gian, có nhiệm vụ xử lý và chuyển giao dữ liệu giữa các bên liên quan.

Yêu cầu Chức năng trong Trao đổi Dữ liệu Lớn

Tài liệu quy định các yêu cầu chức năng cho việc trao đổi dữ liệu lớn, bao gồm:

• Đăng ký và lập danh mục dữ liệu để đảm bảo thông tin đầy đủ và dễ truy cập cho người dùng.
• Truy lục dữ liệu, cho phép người dùng tìm kiếm và tiếp cận thông tin cần thiết một cách hiệu quả.
• Chuyển giao dữ liệu giữa các bên, bao gồm cả quản lý chất lượng dữ liệu và thông tin cá nhân để bảo vệ quyền riêng tư.

Thách thức và Lợi ích của Trao đổi Dữ liệu Lớn

Tiêu chuẩn cũng nêu ra một số thách thức trong việc trao đổi dữ liệu lớn như việc xử lý nhiều nguồn và định dạng dữ liệu khác nhau cũng như việc thiếu nhận thức về dữ liệu cần thiết. Tuy nhiên, việc thiết lập cơ chế trao đổi dữ liệu này cũng mang lại nhiều lợi ích, bao gồm cải thiện khả năng thương mại hóa dữ liệu và mở rộng mô hình kinh doanh.

Bảng phụ lục của TCVN 14466:2025 cung cấp thêm thông tin về quy trình trao đổi dữ liệu và các trường hợp sử dụng thực tiễn, góp phần nâng cao hiểu biết và khả năng ứng dụng tiêu chuẩn trong thực tiễn.