Công văn 1902/CT-CĐS 2026 của Cục Thuế về việc phối hợp ngăn chặn hành vi gian lận thuế sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính

Cục Thuế xin chân thành cảm ơn sự phối hợp và đồng hành của các Tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử, Tổ chức cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng về giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế (sau đây gọi chung là các Tổ chức) trong quá trình triển khai các phần mềm ứng dụng (quản lý bán hàng, kế toán thuế, hóa đơn điện tử, chữ ký số, bảo hiểm xã hội, kê khai thuế....), đặc biệt là việc triển khai hóa đơn điện tử theo quy định tại Nghị định số 123/2020/NĐ-CP, Nghị định số 70/2025/NĐ-CP và Thông tư số 32/2025/TT-BTC, bao gồm giải pháp hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Việc triển khai đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực và kết quả quan trọng, góp phần giảm chi phí tuân thủ của người nộp thuế, mang lại tiện ích cho người tiêu dùng, nâng cao hiệu quả quản lý thuế và thu ngân sách nhà nước.

Qua công tác quản lý của cơ quan thuế và thông tin từ các cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan thuế nhận thấy vẫn còn tình trạng một số doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh thực hiện hành vi gian lận thuế thông qua việc sử dụng phần mềm để vận hành song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên cho cùng một đơn vị kinh doanh trong một kỳ kế toán năm. Trong đó, một hệ thống sổ được sử dụng để báo cáo với cơ quan thuế và hệ thống sổ còn lại được vận hành nội bộ để ghi nhận đầy đủ doanh thu thực tế với mục tiêu giảm nghĩa vụ đối với ngân sách nhà nước. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật về thuế theo quy định tại Điều 17, Điều 143 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, Điều 13 Luật Kế toán số 88/2015/QH13 và Điều 221 Bộ Luật hình sự số 100/2015/QH13, cụ thể:

- Khoản 10 Điều 13 Luật Kế toán số 88/2015/QH13 quy định hành vi bị nghiêm cấm: “Lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán".

- Điều 17 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 quy định về trách nhiệm của người nộp thuế: “...

1. Thực hiện đăng ký thuế, sử dụng mã số thuế theo quy định của pháp luật.

2. Khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ và nộp hồ sơ thuế đúng thời hạn; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, đầy đủ của hồ sơ thuế. "

- Điều 143 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 quy định về hành vi trốn thuế bao gồm: "2. Không ghi chép trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp"

- Điều 221 Bộ Luật hình sự số 100/2015/QH13 (và các văn bản sửa đổi bổ sung) về Tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng: “đ) Lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm bỏ ngoài sổ kế toán tài sản, nguồn vốn, kinh phí của đơn vị kế toán"

Theo các quy định nêu trên, tất cả nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh phải được ghi chép đầy đủ, chính xác và kịp thời trên một hệ thống sổ kế toán tài chính duy nhất. Việc sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán nhằm che giấu doanh thu, che giấu quy mô hoạt động sản xuất, kinh doanh không chỉ làm thất thu ngân sách nhà nước mà còn tạo ra sự bất bình đẳng trong môi trường kinh doanh, ảnh hưởng tiêu cực đến kỷ cương pháp luật và niềm tin xã hội đối với việc chấp hành pháp luật thuế.