Tiêu chuẩn TCVN ISO/IEC 42001:2025 Công nghệ thông tin - Trí tuệ nhân tạo - Hệ thống quản lý

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO/IEC 42001:2025 về hệ thống quản lý trí tuệ nhân tạo

Ngày 28/05/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO/IEC 42001:2025, tương đương với ISO/IEC 42001:2023, nhằm quy định các yêu cầu cho việc thiết lập, triển khai, duy trì và cải tiến hệ thống quản lý trí tuệ nhân tạo (AI) trong tổ chức. Tiêu chuẩn này có hiệu lực ngay lập tức.

Tiêu chuẩn này áp dụng cho các tổ chức cung cấp hoặc sử dụng các sản phẩm và dịch vụ liên quan đến AI, đồng thời giúp các tổ chức thực hiện vai trò của mình một cách có trách nhiệm trong việc phát triển và quản lý các hệ thống AI.

Mục tiêu và tầm quan trọng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn TCVN ISO/IEC 42001:2025 có mục đích hỗ trợ các tổ chức trong việc quản lý các thách thức có thể phát sinh từ việc sử dụng AI, bao gồm cả tính minh bạch trong quyết định tự động và khả năng học hỏi liên tục của các hệ thống AI. Các tổ chức được khuyến khích phát triển hệ thống quản lý AI theo cách hợp lý, phù hợp với nhu cầu và mục tiêu của mình.

Yêu cầu về quản lý AI

Hệ thống quản lý AI phải được tích hợp với các quy trình và cấu trúc quản lý hiện có trong tổ chức. Các yêu cầu của tiêu chuẩn này bao gồm việc xác định mục tiêu, quản lý rủi ro, đảm bảo an toàn và công bằng trong hoạt động của hệ thống AI, và quản lý các bên cung cấp hoặc phát triển hệ thống AI cho tổ chức.

Quản lý rủi ro và cơ hội

Các tổ chức phải xác định và xử lý rủi ro có thể xảy ra khi triển khai AI, bao gồm sự không chắc chắn về kết quả và tác động xã hội của việc sử dụng AI. Khi đánh giá rủi ro AI, tổ chức cần thực hiện phân tích để hiểu rõ hơn về khả năng và hậu quả của các rủi ro đó nhằm đạt được kết quả tốt nhất.

Quy trình áp dụng và triển khai

Tiêu chuẩn không chỉ hướng dẫn cách thức tổ chức phát triển các quá trình quản lý AI mà còn cần phải phù hợp với bối cảnh và năng lực của tổ chức. Tổ chức cần có các biện pháp kiểm soát để quản lý các vấn đề phát sinh và bảo đảm rằng các rủi ro được quản lý hiệu quả, đồng thời khuyến khích cải tiến liên tục.

Tính tương thích với các tiêu chuẩn khác

Tiêu chuẩn này được xây dựng để tương thích với các tiêu chuẩn hệ thống quản lý khác, đảm bảo rằng việc quản lý AI không tách rời mà có sự liên kết với các lĩnh vực khác như chất lượng, an toàn, bảo mật và quyền riêng tư.

Với các yêu cầu cụ thể dành cho việc quản lý AI, tiêu chuẩn này mong muốn giúp các tổ chức giảm thiểu rủi ro và nâng cao tính hiệu quả trong việc triển khai các sản phẩm, dịch vụ AI cho xã hội.