Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13902:2023 ISO/IEC 22989:2022 Công nghệ thông tin - Trí tuệ nhân tạo

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 13902:2023 - Các khái niệm và thuật ngữ trí tuệ nhân tạo

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 13902:2023, tương đương với ISO/IEC 22989:2022, được ban hành bởi Bộ Công Thương Việt Nam ngày 05/12/2023, có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2024. Văn bản này tập trung vào việc định nghĩa các khái niệm và thuật ngữ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), phục vụ cho việc thống nhất trong việc trao đổi thông tin và xây dựng các tiêu chuẩn liên quan khác.

Tiêu chuẩn này áp dụng cho tất cả cá nhân và tổ chức, bao gồm cả cơ quan chính phủ và doanh nghiệp. TCVN 13902:2023 quy định nhiều thuật ngữ quan trọng như "Tác giả AI", "Phần tử AI", và "Hệ thống trí tuệ nhân tạo", trong đó hệ thống AI được hiểu là một hệ thống có khả năng tạo ra các kết quả đầu ra nhằm đạt được mục tiêu cụ thể xác định bởi con người.

Một số thuật ngữ quan trọng khác bao gồm "Tự trị" (đặc tính cho phép hệ thống hoạt động mà không cần can thiệp bên ngoài), "Học liên tục", và "Khai phá dữ liệu", giúp định hình nền tảng cho việc hiểu và phát triển các ứng dụng AI.

Tiêu chuẩn cũng mô tả một số lĩnh vực con như học máy (machine learning) và mạng nơ-ron (neural networks), cung cấp thuật ngữ cho các kỹ thuật như "Học sâu" và "Bùng nổ gradient". Các thuật ngữ này không chỉ giới hạn trong lĩnh vực công nghệ thông tin mà còn bao hàm các khía cạnh khác như đạo đức và trách nhiệm trong việc phát triển AI.

TCVN 13902:2023 không chỉ cung cấp một hệ thống danh mục thuật ngữ mà còn tạo ra một ngôn ngữ chung cho các bên liên quan, từ chính phủ đến doanh nghiệp, nhằm thúc đẩy sự phát triển và ứng dụng AI tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này hỗ trợ người dùng trong việc hiểu rõ các khái niệm cốt lõi, từ đó thực hiện đúng quy trình và quy định liên quan đến AI một cách hiệu quả hơn.

Ngoài việc định nghĩa thuật ngữ trong lĩnh vực AI, tiêu chuẩn còn nhấn mạnh tới tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong các hoạt động liên quan, nhằm đảm bảo rằng các hệ thống AI được phát triển và ứng dụng một cách đáng tin cậy và có lợi cho xã hội. Qua đó, tiêu chuẩn cũng khuyến khích các tổ chức, đặc biệt là tổ chức công, sử dụng các nguyên tắc này để áp dụng vào việc cải cách và phát triển các dịch vụ công thông minh.

TCVN 13902:2023 không chỉ đơn thuần là một tiêu chuẩn kỹ thuật, mà còn là một bước quan trọng trong việc xây dựng và phát triển nền tảng trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam, góp phần cải thiện hiệu quả trong nhiều lĩnh vực như giáo dục, y tế và quản lý chính phủ.