Kết luận 236-KL/TW 2026 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị 49-CT/TW, ngày 20/10/2015 về tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Đảng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số

KẾT LUẬN
CỦA BAN BÍ THƯ

về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 49-CT/TW, ngày 20/10/2015
 của Ban Bí thư về tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Đảng
ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số

^{_______________________}

Qua 10 năm thực hiện Chỉ thị số 49-CT/TW, ngày 20/10/2015 của Ban Bí thư về tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Đảng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số (Chỉ thị số 49-CT/TW), công tác dân vận đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội được nâng lên; công tác dân vận gắn với nhiệm vụ chính trị, hướng về cơ sở, kịp thời tổ chức đối thoại, nắm bắt tâm tư, giải quyết nguyện vọng chính đáng của đồng bào dân tộc thiểu số; nội dung, phương thức công tác dân vận được đổi mới đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ, củng cố niềm tin của đồng bào dân tộc thiểu số với Đảng, Nhà nước; đội ngũ người có uy tín, già làng, trưởng thôn, bản, chức sắc, chức việc tôn giáo được phát huy, góp phần bảo tồn, giữ gìn bản sắc văn hóa các dân tộc, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, tăng cường, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc đóng góp tích cực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Bên cạnh những kết quả đạt được còn một số tồn tại, hạn chế: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của một số cấp ủy, chính quyền chưa được quan tâm đúng mức, có biểu hiện xem nhẹ, nặng về hành chính, chưa thể hiện đầy đủ phong cách "trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân, có trách nhiệm với Nhân dân"; việc quán triệt, thể chế hóa và tổ chức thực hiện ở một số nơi chưa đồng bộ. Hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội ở cơ sở có nơi còn hình thức, chất lượng chưa cao; công tác tuyên truyền vận động, phát huy giá trị tín ngưỡng truyền thống, vai trò của nghệ nhân dân gian, xóa bỏ hủ tục lạc hậu còn bất cập. Ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong công tác dân vận chưa đáp ứng yêu cầu. Các thế lực thù địch tiếp tục lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chống phá, gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Nguyên nhân của những hạn chế nêu trên là do công tác lãnh đạo, chỉ đạo của một số cấp ủy, chính quyền chưa thực sự sâu sát với công tác dân vận; công tác kiểm tra, giám sát có nơi chưa kịp thời, thiếu giải pháp khắc phục hạn chế. Công tác phối hợp dân vận của một số cơ quan, đơn vị còn chưa chặt chẽ; một bộ phận cán bộ, đảng viên thiếu kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng trong công tác dân vận. Vùng đồng bào dân tộc thiểu số địa bàn chia cắt, giao thông khó khăn, khí hậu thời tiết khắc nghiệt, sản xuất nhỏ lẻ, đời sống của một bộ phận người dân vẫn còn khó khăn, nhận thức hạn chế nên dễ bị thế lực thù địch lợi dụng, móc nối, kích động, tuyên truyền phát triển đạo trái pháp luật, gây phức tạp về an ninh trật tự, đặt ra yêu cầu cho công tác dân vận của Đảng trong tình hình mới.

Để thực hiện tốt chủ trương tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Đảng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong giai đoạn mới, Ban Bí thư yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:

1. Quan điểm, mục tiêu

1.1. Công tác dân vận ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số là nhiệm vụ quan trọng, chiến lược, lâu dài, đồng thời là nhiệm vụ thường xuyên của hệ thống chính trị, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, tăng cường sự đồng thuận trong đồng bào dân tộc thiểu số.

1.2. Đổi mới công tác dân vận theo hướng thiết thực, hiệu quả, hướng về cơ sở, bám sát địa bàn, tôn trọng và phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân; gắn công tác dân vận với định hướng, kiến tạo, thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; giữ gìn bản sắc văn hóa các dân tộc, bảo đảm quốc phòng, an ninh ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

1.3. Phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc; củng cố niềm tin của đồng bào dân tộc thiểu số đối với Đảng, Nhà nước; chủ động phòng ngừa, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo chống phá Đảng, Nhà nước; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật.

2. Nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu

2.1. Tăng cường, đổi mới, nâng cao trách nhiệm công tác lãnh đạo của các cấp ủy, chính quyền các cấp đối với công tác dân vận ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số; kịp thời thể chế hóa, cụ thể hóa các chủ trương của Đảng thành chính sách, pháp luật, chương trình, kế hoạch phù hợp với điều kiện từng vùng, từng dân tộc. Công tác dân vận phải gắn với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; kiên quyết đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch và khẳng định rõ: "quyền tự quyết" là quyền làm chủ, quyền phát triển bình đẳng, quyền giữ gìn bản sắc dân tộc, quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, không phải quyền ly khai hay đối lập chính trị; kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm việc lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo gây phức tạp về an ninh, trật tự chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

2.2. Tăng cường công tác dân vận của chính quyền, thực hiện tốt các chính sách dân tộc, tôn giáo, nhất là trong tổ chức thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, ổn định đời sống, tạo việc làm bền vững; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, đẩy mạnh cải cách hành chính trong hoạt động của chính quyền các cấp; tăng cường đối thoại, kịp thời giải quyết kiến nghị chính đáng của Nhân dân. Bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo theo quy định của pháp luật; nắm chắc tình hình ở cơ sở, xử lý kịp thời các vụ việc phát sinh, không để hình thành "điểm nóng" phức tạp về an ninh trật tự.

2.3. Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội các cấp, phát huy vai trò người có uy tín, già làng, trưởng thôn, bản, nghệ nhân dân gian, chức sắc, chức việc tôn giáo, đội ngũ nhà giáo, trí thức, lực lượng vũ trang trong vận động đồng bào dân tộc thiểu số, chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước. Chủ động rà soát, lựa chọn, bồi dưỡng và nhân rộng các mô hình tốt, cách làm hay trong công tác dân vận, gắn bảo tồn văn hóa, tín ngưỡng truyền thống với xây dựng hương ước, quy ước, nếp sống văn minh, kịp thời biểu dương, khen thưởng đúng người, đúng việc, đánh giá thành tích đối với tập thể, cá nhân tiêu biểu tạo sự lan tỏa trong cộng đồng các dân tộc. Vận động các tổ chức, cá nhân người uy tín, nghệ nhân dân gian tiêu biểu tham gia thành viên của Mặt trận Tổ quốc nhằm phát huy vai trò tập hợp, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

2.4. Chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ là người dân tộc thiểu số, nhất là cán bộ cơ sở có trình độ, kỹ năng, kinh nghiệm, am hiểu văn hóa, phong tục tập quán, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược lâu dài trong công tác dân vận ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thực hiện tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng và có chính sách phù hợp đối với cán bộ là người dân tộc thiểu số, gắn với nâng cao hiệu quả công tác dân vận ở cơ sở; đề cao trách nhiệm, hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ của cán bộ, đảng viên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

2.5. Tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số bảo tồn và phát huy văn hóa, tín ngưỡng truyền thống, thực hiện nếp sống văn minh, tiến bộ. Quan tâm xây dựng, bồi dưỡng, phát huy đội ngũ nghệ nhân dân gian, người am hiểu phong tục văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số làm hạt nhân để gìn giữ và truyền dạy cho các thế hệ nhằm lưu giữ các giá trị tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số; gắn bảo tồn di sản văn hóa với phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số.

2.6. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong công tác dân vận, phát triển hạ tầng thông tin, nền tảng số phục vụ tuyên truyền, nhất là trên không gian mạng, mở rộng truyền thông bằng tiếng dân tộc, nâng cao kỹ năng số để tiếp cận nhanh với khoa học, công nghệ trong sản xuất kinh doanh, phát triển các dịch vụ; xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp về dân cư, văn hóa, tín ngưỡng, lao động, việc làm bền vững trong cộng đồng các dân tộc.

3. Tổ chức thực hiện

Các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội căn cứ Kết luận này xây dựng kế hoạch triển khai kịp thời, hiệu quả.

Giao Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì, phối hợp với các ban, bộ, ngành, địa phương hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện Kết luận này, định kỳ báo cáo Ban Bí thư.