Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13589-10:2023 Điều tra, đánh giá và thăm dò khoáng sản - Địa vật lý lỗ khoan - Phần 10

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13589-10:2023 về phương pháp đồng vị phóng xạ gamma trong điều tra khoáng sản

Ngày 11/12/2023, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13589-10:2023 quy định về phương pháp đồng vị phóng xạ gamma trong lỗ khoan phục vụ công tác điều tra, đánh giá địa chất về khoáng sản và thăm dò khoáng sản. Tiêu chuẩn này sẽ có hiệu lực từ ngày ban hành.

Tiêu chuẩn áp dụng cho các công việc liên quan đến điều tra, đánh giá địa chất về khoáng sản, thăm dò khoáng sản, khảo sát địa chất thủy văn, địa chất công trình, cũng như điều tra tai biến địa chất và môi trường. Tuy nhiên, tiêu chuẩn này không áp dụng cho việc điều tra, đánh giá và thăm dò dầu khí.

Nguyên lý phương pháp đồng vị phóng xạ gamma

Phương pháp đồng vị phóng xạ gamma sử dụng các đồng vị phóng xạ phát tia gamma để đo cường độ gamma tán xạ từ đất đá xung quanh lỗ khoan. Nguyên lý hoạt động bao gồm hai lần đo: lần thứ nhất đo gamma tự nhiên khi chưa có đồng vị phóng xạ, lần thứ hai đo sau khi đã thêm đồng vị phóng xạ vào lỗ khoan. Áp dụng các đồng vị như 131I, 59Fe, 65Zn, và một số loại khác để tạo thành dung dịch hoạt tính.

Thiết bị và hiệu chuẩn

Máy móc thiết bị cần thiết cho việc thực hiện phương pháp đồng vị gamma được cung cấp và hiệu chuẩn định kỳ một năm một lần, đảm bảo chất lượng đo đạc. Yêu cầu kiểm tra, hiệu chuẩn cụ thể được quy định để đảm bảo độ chính xác và độ tin cậy của thiết bị đo.

Quy trình thực hiện đo lỗ khoan

Trong quá trình thực hiện đo đồng vị phóng xạ gamma, cần chuẩn bị lỗ khoan đảm bảo thông suốt và không có tắc nghẽn. Đo được thực hiện liên tục trong lúc kéo thiết bị từ đáy lên miệng lỗ khoan, với tỷ lệ ghi cụ thể. Kiểm tra thực địa và tài liệu đo được thực hiện nhằm đánh giá chính xác chất lượng dữ liệu thu thập.

Phân tích và báo cáo kết quả

Dữ liệu thu được sẽ được phân tích để xây dựng đường cong đo và các lớp địa chất dọc lỗ khoan, từ đó tạo thành cả báo cáo và đồ thị đầy đủ về kết quả đo đồng vị phóng xạ gamma. Kết quả này cũng sẽ được liên kết với các phương pháp địa vật lý khác nhằm cung cấp cái nhìn tổng quát về địa chất khu vực.

Phụ lục kèm theo cung cấp sơ đồ nguyên lý cấu tạo của đầu đo đồng vị phóng xạ gamma và tài liệu tham khảo bổ sung cho việc ứng dụng tiêu chuẩn này.