iêu chuẩn quốc gia TCVN 13589-11:2023 Điều tra, đánh giá và thăm dò khoáng sản - Địa vật lý lỗ khoan - Phần 11

TCVN 13589-11:2023: Tiêu chuẩn quốc gia mới về phương pháp sóng âm trong lỗ khoan

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 13589-11:2023 về điều tra, đánh giá và thăm dò khoáng sản – Địa vật lý lỗ khoan, phần Phương pháp sóng âm được ban hành ngày 11/01/2023 và có hiệu lực từ ngày 11/01/2023. Văn bản này quy định kỹ thuật của phương pháp sóng âm trong lỗ khoan, đóng vai trò quan trọng trong việc xác định cấu trúc của đất đá, khảo sát địa chất thủy văn và địa chất công trình.

Biên soạn bởi Cục Địa chất Việt Nam, TCVN 13589-11:2023 không áp dụng cho điều tra, đánh giá và thăm dò dầu khí. Tiêu chuẩn gồm các phần khác liên quan đến địa vật lý lỗ khoan, các quy định về phương pháp gamma tự nhiên, phương pháp gamma nhân tạo, tới phương pháp hình ảnh trong lỗ khoan. Trong đó, phương pháp sóng âm sử dụng để đo tốc độ lan truyền hoặc suy giảm năng lượng của sóng âm này để khảo sát các lớp đất đá dọc theo thành lỗ khoan.

Nguyên lý hoạt động của phương pháp sóng âm dựa trên việc sóng âm truyền qua các lớp đá với tốc độ và mức suy giảm khác nhau. Tiêu chuẩn quy định cách thức và thiết bị cần thiết cho việc đo, trong đó việc kiểm tra thiết bị cần được thực hiện định kỳ một năm một lần. Các thiết bị được sử dụng phải đảm bảo theo yêu cầu về độ nhạy, ổn định và đúng quy cách.

Trong phần thực địa, các yêu cầu về chuẩn bị lỗ khoan rất nghiêm ngặt, như việc đảm bảo không có tắc nghẽn trong lỗ khoan và yêu cầu có mặt cán bộ giám sát địa chất trong quá trình đo. Tốc độ kéo cáp được quy định từ 400-600 m/h và phương pháp ghi tỷ lệ 0,1m/điểm ghi số liệu, đảm bảo độ chính xác trong kết quả đo.

Kết quả đo được phân tích và giải đoán cho ra kết quả chính xác về cấu trúc địa chất và thường được thể hiện trong thiết đồ địa vật lý lỗ khoan. Tiêu chuẩn cũng quy định rõ các chỉ tiêu sai số cho phép trong đánh giá tài liệu, như sai số trung bình trong lỗ khoan không được vượt quá 10% và quy định chi tiết về sai số cho độ sâu lỗ khoan ở nhiều khoảng cách khác nhau.

Kết quả cuối cùng được báo cáo một cách toàn diện, bao gồm tài liệu đo đạc và báo cáo giải đoán địa chất liên quan đến các hoạt động khảo sát, nhằm phục vụ cho những nghiên cứu và ứng dụng trong lĩnh vực địa chất cũng như khai thác khoáng sản.