Dự thảo Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội 2023

4. Bổ sung khoản 3 vào Điều 11 như sau:

“3. Nộp hồ sơ giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm xã hội đúng thời hạn theo quy định, trường hợp nộp hồ sơ quá thời hạn quy định thì phải giải trình bằng văn bản và gửi cho cơ quan bảo hiểm xã hội khi nộp hồ sơ.”

5. Bổ sung khoản 10 vào Điều 13 như sau:

“10. Nộp hồ sơ giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm xã hội của người lao động đúng thời hạn theo quy định, trường hợp nộp hồ sơ quá thời hạn quy định thì phải giải trình bằng văn bản và gửi cho cơ quan bảo hiểm xã hội khi nộp hồ sơ.

Trường hợp nộp hồ sơ quá thời hạn quy định gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người thụ hưởng thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp do lỗi của người thụ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.”

6. Sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản của Điều 18 như sau:

a) Sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 18 như sau:

“5. Tiếp nhận hồ sơ đề nghị hưởng và giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm xã hội; tổ chức trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp đầy đủ, thuận tiện và đúng thời hạn. Trường hợp giải quyết hưởng chế độ bảo hiểm xã hội chậm so với thời hạn quy định, gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người thụ hưởng thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp do lỗi của người thụ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.”      .

b) Sửa đổi, bổ sung điểm c khoản 12 Điều 18 như sau:

“c) Định kỳ 06 tháng, cơ quan bảo hiểm xã hội cấp tỉnh báo cáo Ủy ban nhân dân cùng cấp, cơ quan bảo hiểm xã hội cấp cơ sở báo cáo Uỷ ban nhân dân cấp xã về tình hình thực hiện chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế trong phạm vi địa phương quản lý;”

 7. Sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 19 như sau:

“2. Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội gồm đại diện Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, tổ chức đại diện người sử dụng lao động ở trung ương, Bộ Tài chính, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế, Bộ Nội vụ, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Ngân hàng nhà nước Việt Nam và tổ chức, cá nhân khác có liên quan.”

8. Sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 25 như sau:

“2. Sổ bảo hiểm xã hội được cấp bằng bản điện tử.

Sổ bảo hiểm xã hội bằng bản giấy được cấp khi người tham gia bảo hiểm xã hội yêu cầu và có giá trị pháp lý như bản điện tử.”

9. Sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 26 như sau:

“4. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.”

10. Sửa đổi, bổ sung khoản 7 Điều 33 như sau:

“7. Trường hợp thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc còn thiếu tối đa 06 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc trợ cấp tuất hằng tháng thì người lao động hoặc thân nhân của người lao động được đóng tiếp một lần cho số tháng còn thiếu với mức đóng hằng tháng bằng tổng mức đóng của người lao động và người sử dụng lao động trước khi người lao động nghỉ việc hoặc chết vào quỹ hưu trí và tử tuất. Thời gian đóng tiếp không được tính là thời gian làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động hoặc thời gian làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc làm nghề thuộc danh mục nghề, công việc đặc biệt đặc thù trong lực lượng vũ trang.

Trường hợp người lao động chấm dứt đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc mà thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn thiếu trên 06 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu thì có quyền đóng tiếp bảo hiểm xã hội tự nguyện.”

11. Sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 34 như sau:

16. Sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 60 như sau:

 “2. Thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe quy định tại khoản 1 Điều này do người sử dụng lao động và Ban Chấp hành công đoàn cơ sở quyết định; trường hợp hai bên có ý kiến khác nhau thì người sử dụng lao động quyết định số ngày nghỉ trên cơ sở đề nghị của Ban Chấp hành công đoàn cơ sở; trường hợp đơn vị sử dụng lao động chưa có công đoàn cơ sở và trường hợp không tổ chức công đoàn cơ sở theo quy định thì do người sử dụng lao động quyết định. Thời gian nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe tối đa được quy định như sau:

a) 10 ngày đối với lao động nữ sinh một lần từ hai con trở lên;

b) 07 ngày đối với lao động nữ sinh con phải phẫu thuật;

c) 05 ngày đối với trường hợp khác.”

17. Sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 68 như sau:

“2. Mức hưởng trợ cấp một lần cho mỗi năm đóng cao hơn quy định tại khoản 1 Điều này bằng 0,5 lần của mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 72 của Luật này cho mỗi năm đóng cao hơn đến tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật.

Trường hợp người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định tại Điều 64 và Điều 65 của Luật này mà tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội thì mức trợ cấp bằng 02 lần của mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội quy định tại Điều 72 của Luật này cho mỗi năm đóng cao hơn số năm quy định tại khoản 1 Điều này kể từ sau thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật đến thời điểm nghỉ hưu tương ứng với trường hợp nghỉ hưu theo quy định tại Điều 64 hoặc Điều 65 của Luật này

Khi tính mức hưởng trợ cấp một lần trong trường hợp có thời gian đóng bảo hiểm xã hội trước và sau thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại Điều 64 và Điều 65 của Luật này mà thời gian đóng bảo hiểm xã hội trước thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu có tháng lẻ thì những tháng lẻ đó được chuyển sang giai đoạn đóng sau thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu để tính mức hưởng trợ cấp một lần.”

18. Sửa đổi, bổ sung Điều 82 như sau:

“Điều 82. Thay đổi hình thức nhận, nơi nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng

Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng có nguyện vọng  được thay đổi hình thức nhận hoặc thay đổi nơi nhận do chuyển nơi cư trú trong nước.”

19. Sửa đổi, bổ sung một số khoản của Điều 93 như sau:

a) Sửa đổi, bổ sung khoản 1 như sau:

“1. Thông qua tài khoản người thụ hưởng.”

b) Bổ sung khoản 4 vào sau khoản 3 như sau:

“4. Chính phủ quy định chi tiết khoản 1 Điều này.”

20. Bổ sung khoản 7 vào sau khoản 6 Điều 94 như sau:

“7. Chính phủ quy định chi tiết khoản 1 Điều này.”

21. Bổ sung khoản 3 vào sau khoản 2 Điều 95 như sau:

“3. Chính phủ quy định về nguồn kinh phí thực hiện tại Điều này.”.

22. Sửa đổi, bổ sung điểm c khoản 2 Điều 110 như sau:

“c) Thấp nhất bằng số tiền đã đóng đối với trường hợp người lao động có thời gian đóng chưa đủ 60 tháng.”

23. Sửa đổi, bổ sung một số khoản của Điều 114 như sau:

a) Sửa đổi, bổ sung khoản 1 như sau:

“1. Thông qua tài khoản người thụ hưởng.”

b) Bổ sung khoản 3 vào sau khoản 2 như sau:

“3. Chính phủ quy định chi tiết khoản 1 Điều này.”

24. Sửa đổi, bổ sung Điều 115 như sau:

“Điều 115. Trợ cấp một lần đối với người đang hưởng lương hưu ra nước ngoài để định cư; chuyển nơi hưởng lương hưu; tạm dừng, chấm dứt, tiếp tục hưởng lương hưu

1. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đang hưởng lương hưu ra nước ngoài để định cư nếu có nguyện vọng thì được giải quyết hưởng trợ cấp một lần và việc giải quyết hưởng trợ cấp một lần thực hiện như sau:

a) Mức trợ cấp một lần đối với người đang hưởng lương hưu được tính theo thời gian đã đóng bảo hiểm xã hội trong đó mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội trước năm 2014 được tính bằng 1,5 tháng lương hưu đang hưởng, mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội từ năm 2014 trở đi được tính bằng 02 tháng lương hưu đang hưởng; sau đó mỗi tháng đã hưởng lương hưu thì mức trợ cấp một lần trừ 0,5 tháng lương hưu. Mức thấp nhất bằng 03 tháng lương hưu đang hưởng;

b) Mức trợ cấp một lần đối với người đang hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng bằng 03 tháng trợ cấp đang hưởng;

2. Người đang hưởng lương hưu có nguyện vọng được thay đổi hình thức nhận hoặc thay đổi nơi nhận do chuyển nơi cư trú trong nước.

3. Việc tạm dừng, chấm dứt, tiếp tục hưởng lương hưu được thực hiện theo quy định tại Điều 75 của Luật này.”

25. Sửa đổi, bổ sung điểm c khoản 1 và khoản 4 Điều 122 như sau:

a) Sửa đổi, bổ sung điểm c khoản 1 như sau:

“c) Tiền gửi tại các ngân hàng, gồm:

Ngân hàng thương mại nhà nước;

Ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước trên 50% vốn điều lệ;

Ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước và doanh nghiệp nhà nước trên 50% vốn điều lệ, ngân hàng thương mại cổ phần có vốn doanh nghiệp nhà nước trên 50% vốn điều lệ.

Không thực hiện đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội tại các ngân hàng thương mại đang được kiểm soát đặc biệt.”

b) Sửa đổi, bổ sung khoản 4 như sau:

“4. Chính phủ quy định chi tiết tiêu chí, cơ chế đánh giá, lựa chọn, giám sát, kiểm soát rủi ro, lộ trình đa dạng hóa, danh mục đầu tư, cơ cấu đầu tư và phương thức đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội, bảo đảm nguyên tắc quy định tại Điều 121 của Luật này.”

26. Sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản của Điều 130 như sau:

a) Sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 3 như sau:

“b) Trường hợp người khiếu nại không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc hết thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết thì có quyền khiếu nại lần hai đến Thủ trưởng cơ quan cấp trên trực tiếp của người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật.”

b) Sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 4 như sau:

“b) Thủ trưởng cơ quan cấp trên trực tiếp có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai đối với quyết định, hành vi về bảo hiểm xã hội đã được Thủ trưởng cơ quan bảo hiểm xã hội cấp dưới giải quyết lần đầu nhưng còn khiếu nại hoặc khiếu nại lần đầu đã hết thời hạn nhưng chưa được giải quyết.”

27. Sửa đổi, bổ sung khoản 2, khoản 3 và khoản 5 Điều 134 như sau:

“2. Bộ Nội vụ là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội, Bộ Tài chính là cơ quan giúp Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về tài chính bảo hiểm xã hội, tài chính quỹ bảo hiểm xã hội, Bộ Y tế là cơ quan giúp Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về trợ cấp hưu trí xã hội.

3. Bộ, cơ quan ngang Bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm thực hiện và phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Y tế trong thực hiện quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội.

5. Bảo hiểm xã hội Việt Nam tham gia, phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh trong thực hiện quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội.”

28. Sửa đổi, bổ sung khoản 1, khoản 2, khoản 3, khoản 4, khoản 5 và khoản 10 Điều 136 như sau:

“ Điều 136. Trách nhiệm của Bộ Nội vụ

1. Xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện, chiến lược, kế hoạch phát triển bảo hiểm xã hội. Ban hành Bộ chỉ số đánh giá mức độ hài lòng của tổ chức, cá nhân đối với việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.

2. Chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan, tổ chức có liên quan xây dựng và trình Chính phủ ban hành chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện.

3. Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện.

4. Chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện.

5. Kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật, giải quyết khiếu nại, tố cáo về bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện, trừ quy định tại khoản 2 Điều 137, khoản 4 Điều 137a của Luật này.

10. Chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Y tế xây dựng báo cáo của Chính phủ quy định tại khoản 5 Điều 135 của Luật này”

29. Bổ sung khoản 7, khoản 8 và khoản 9 vào sau khoản 6 Điều 137 như sau:

“7. Ban hành mẫu sổ bảo hiểm xã hội, mẫu hồ sơ bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp.

8. Xây dựng, quản lý, vận hành, khai thác dữ liệu trong cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm theo quy định của pháp luật.

9. Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan bảo hiểm xã hội.”

30. Bổ sung Điều 137a vào sau Điều 137 như sau:

“Điều 137a. Trách nhiệm của Bộ Y tế

1. Xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền chính sách, pháp luật về trợ cấp hưu trí xã hội.

2. Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về trợ cấp hưu trí xã hội.

3. Chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về trợ cấp hưu trí xã hội.

4. Kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật, giải quyết khiếu nại, tố cáo về trợ cấp hưu trí xã hội.

5. Chủ trì xây dựng nội dung về tình hình thực hiện chính sách, chế độ trợ cấp hưu trí xã hội gửi Bộ Nội vụ để tổng hợp, xây dựng báo cáo của Chính phủ quy định tại khoản 5 Điều 135 của Luật này”

31. Sửa đổi, bổ sung Điều 138 như sau:

“1. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm:

a) Chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân cùng cấp trong việc chỉ đạo, tổ chức thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện và chậm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong phạm vi địa phương;

b) Xây dựng chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định;

c) Thanh tra, kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính và giải quyết khiếu nại, tố cáo về bảo hiểm xã hội;

d) Tổ chức tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội;

đ) Kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội.

2. Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm:

a) Chỉ đạo, tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm xã hội;

^[1] Sử dụng thuật ngữ theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15.