Công văn 333/BVHTTDL-DSVH 2026 về việc góp ý Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án Phục dựng, tôn tạo di tích đồn Phồn Xương, tỉnh Bắc Ninh

Kính gửi: Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhận được Tờ trình số 02/TTr-UBND ngày 06/01/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh đề nghị thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án Phục dựng, tôn tạo đồn Phồn Xương (kèm theo hồ sơ nộp trực tiếp nhận ngày 08/01/2026).

Hồ sơ trình thẩm định bao gồm:

- Hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi, gồm: Thuyết minh; Tổng mức đầu tư; Báo cáo nghiên cứu khả thi (phần bản vẽ); Báo cáo kết quả khảo sát địa hình;

- Báo cáo kết quả thẩm tra Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng Dự án: Phục dựng, tôn tạo đồn Phồn Xương số 48/BCTTr-VAT ngày 30/12/2025 của Công ty Cổ phần xây dựng Vạn An Thịnh;

- Tài liệu gửi kèm:

+ Quyết định số 1537/QĐ-TTg ngày 29/8/2014 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế tại tỉnh Bắc Giang;

+ Báo cáo số 176/BC-SVHTTDL ngày 10/6/2025 của Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Giang đề xuất chủ trương đầu tư dự án: Phục dựng, tôn tạo đồn Phồn Xương;

+ Quyết định số 886/QĐ-UBND ngày 30/6/2025 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Bắc Giang về chủ trương đầu tư dự án Phục dựng, tôn tạo đồn Phồn Xương;

+ Biên bản họp ngày 25/10/2025 lấy ý kiến đồng thuận nhân dân Phương án phục dựng, tôn tạo di tích đồn Phồn Xương, xã Yên Thế;

+ Công văn số 872/UBND-KT ngày 04/11/2025 của Uỷ ban nhân dân xã Yên Thế tham gia ý kiến và báo cáo kết quả lấy ý kiến của cộng đồng nơi có di tích về Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án Phục dựng, tôn tạo đồn Phồn Xương;

+ Tờ trình số 44/TTr-DD&ĐT1 ngày 20/11/2025 của Ban Quản lý dự án dân dụng và Phát triển đô thị tỉnh Bắc Ninh số 1 về việc thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng Dự án Phục dựng, tôn tạo đồn Phồn Xương;

+ Bản vẽ quy hoạch chi tiết Khu di tích lịch sử văn hoá Đồn Phồn Xương - Đền Thề.

+ Hồ sơ năng lực của nhà thầu của Công ty Cổ phần xây dựng Vạn An Thịnh.

Sau khi xem xét, để có cơ sở thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án Phục dựng, tôn tạo đồn Phồn Xương, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đề nghị bổ sung, chỉnh sửa hồ sơ như sau:

- Về cơ sở lập Báo cáo nghiên cứu khả thi: Ngày 29/8/2014, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế tại Quyết định số 1537/QĐ-TTg; chủ trương đầu tư Dự án Bảo tồn, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1732/QĐ-TTg ngày 06/9/2016, được điều chỉnh tại Quyết định số 118/QĐ-TTg ngày 21/01/2022. Do đó, Báo cáo nghiên cứu khả thi cần làm rõ sự tuân thủ nội dung Quy hoạch và chủ trương đầu tư đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

- Về nghiên cứu, khảo sát di tích: Di tích lịch sử Những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Nhiều nghiên cứu khoa học về di tích đã được thực hiện. Hiện nay, còn lưu giữ được tài liệu, ảnh chụp về đồn Phồn Xương và Khởi nghĩa Yên Thế. Do đó, Báo cáo nghiên cứu khả thi cần bổ sung tư liệu, ảnh, kết quả nghiên cứu và phân tích rõ cơ sở khoa học đề xuất phương án phục dựng địa điểm và thuyết minh cụ thể phương án phục dựng theo tư liệu, hình ảnh lịch sử các hạng mục của di tích đồn Phồn Xương (Cổng Bắc, Cổng Nội, Nhà ở của Đề Thám và Bà Ba, Nhà ở của Cả Trọng, Nhà tiếp khách...).

- Về phương án tổng mặt bằng di tích:

+ Đối chiếu Quy hoạch chi tiết Khu di tích lịch sử văn hoá đồn Phồn Xương - đền Thề thuộc Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Những điểm Khởi nghĩa Yên Thế, có sự điều chỉnh: vị trí hạng mục Nhà lính (ký hiệu số 12), Nhà bếp (ký hiệu số 14), Kho súng (ký hiệu số 15), Nhà để nông cụ (ký hiệu số 16), Khu chuồng trại (ký hiệu số 17) và bổ sung hạng mục thao trường (ký hiệu số 13), do đó, cần làm rõ cơ sở điều chỉnh trên và bổ sung các bản vẽ điều chỉnh đã được cấp trên phê duyệt (nếu có).

+ Hạn chế tối đa san gạt địa hình khu vực đề xuất xây dựng. Nghiên cứu tư liệu để đề xuất trồng cây xanh nhằm phần nào tái hiện hình ảnh lịch sử của di tích (không bố trí cây xanh theo kiểu vườn hoa); hạn chế trồng cây xanh trang trí như vạn tuế, lộc vừng, ngâu, mẫu đơn, mộc. để bảo đảm giá trị lịch sử và yếu tố cảnh quan văn hoá của di tích.

+ Nghiên cứu, bố trí nhà kỹ thuật là công trình xây dựng mới tại vị trí khuất, không đặt cạnh Cổng Nam và nhà Chuồng trại là những công trình được phục dựng.

+ Bổ sung phương án biển báo, biển chỉ dẫn, giới thiệu tại các hạng mục, các điểm di tích.

- Về phương án phục hồi di tích:

+ Cần làm rõ hiện trạng và phương án đề xuất đối với công trình đền thờ Bà Ba hiện có.

+ Cần làm rõ công năng thờ tự tại nhà thờ được xây dựng mới trong di tích (vị trí phía sau Nhà ở Đề Thám và Bà Ba).

+ Bổ sung quy trình đắp tường và nền giả đất, lợp mái bằng cỏ tranh nhân tạo; những kinh nghiệm đã được áp dụng tại các công trình có tính chất tương tự (nếu có).

+ Đối với phương án bố trí nội thất, thờ tự và trưng bày: Cần tiếp tục sưu tầm tài liệu, nghiên cứu tư liệu đã có để đề xuất phương án bố trí nội thất, thờ tự và trưng bày. Uỷ ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh cần chỉ đạo Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh có ý kiến và tổ chức lấy ý kiến của các nhà nghiên cứu, các cơ quan chuyên môn, các tổ chức và cá nhân liên quan trước khi thực hiện. Nghiên cứu sử dụng hình thức, công nghệ phù hợp để trưng bày, minh họa trong di tích.

- Căn cứ pháp lý: Bổ sung các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ: Quyết định số 1732/QĐ-TTg ngày 06/9/2016 phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án Bảo tồn, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế, tỉnh Bắc Giang; Quyết định số 118/QĐ-TTg ngày 21/01/2022 phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án Bảo tồn, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế, tỉnh Bắc Giang.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có ý kiến đối với Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án Phục dựng, tôn tạo đồn Phồn Xương để Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh chỉ đạo cơ quan chức năng bổ sung, hoàn thiện hồ sơ gửi Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch thẩm định theo quy định của pháp luật./.