Tiêu chuẩn TCVN 13813-3:2025 IoT - Tính liên tác đối với hệ thống IoT - Phần 3: Tính liên tác ngữ nghĩa

TCVN 13813-3:2025 ISO/IEC 21823-3:2021: Tiêu chuẩn về Tính Liên Tác Ngữ Nghĩa của Hệ Thống IoT

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13813-3:2025, phát hành ngày 04/07/2025, quy định về tính liên tác ngữ nghĩa cho hệ thống Internet vạn vật (IoT). Tiêu chuẩn này tương đương với ISO/IEC 21823-3:2021 và được biên soạn bởi Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/JTC 1 “Công nghệ thông tin”, do Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam đề xuất.

TCVN 13813-3:2025 đưa ra các khái niệm cơ bản về tính liên tác ngữ nghĩa trong hệ thống IoT theo mô hình đa diện trong TCVN 13813-1 (ISO/IEC 21823-1). Tính liên tác ngữ nghĩa được hiểu là khả năng cho phép các hệ thống IoT khác nhau trao đổi thông tin và hiểu được ý nghĩa của dữ liệu mà không bị phụ thuộc vào định dạng cụ thể.

Tiêu chuẩn này phân tích các yêu cầu cốt lõi để đạt được tính liên tác ngữ nghĩa, nhấn mạnh việc xây dựng và sử dụng các bản thể học, cũng như khả năng mở rộng và kết nối đến các thuật ngữ bên ngoài. Tính liên tác ngữ nghĩa còn giúp các ứng dụng IoT hiểu được thông tin được trao đổi, qua đó nâng cao hiệu suất hoạt động.

Tiêu chuẩn cũng nêu rõ vai trò của siêu dữ liệu trong việc cung cấp ý nghĩa chung về dữ liệu trao đổi giữa các hệ thống IoT. Ví dụ, có hai dạng siêu dữ liệu quan trọng: một dạng mô tả nội dung cơ sở dữ liệu mà hệ thống sử dụng và một dạng dùng để hiển thị các bản ghi trong cơ sở dữ liệu.

TCVN 13813-3:2025 hướng đến các bên liên quan như kỹ sư bản thể học và kỹ sư hệ thống IoT, cung cấp cho họ các kỹ thuật và phương pháp cần thiết để xây dựng tính liên tác ngữ nghĩa trong hệ thống IoT. Điều này bao gồm việc áp dụng các công cụ hỗ trợ như ánh xạ, căn chỉnh và hợp nhất bản thể học.

Các yêu cầu chính trong tiêu chuẩn này liên quan đến quản lý vòng đời tương tác ngữ nghĩa của IoT, trong đó gồm việc tạo lập tri thức ngữ nghĩa, tích hợp khả năng liên tác và hỗ trợ kỹ thuật liên tác ngữ nghĩa. Phương diện này là cần thiết để đảm bảo rằng các hệ thống IoT có thể tương tác hiệu quả và dễ dàng với nhau.

Cuối cùng, tiêu chuẩn TCVN 13813-3:2025 cung cấp hướng dẫn cụ thể về cách thức nắm bắt và tích hợp kiến thức ngữ nghĩa, cũng như cách sử dụng và duy trì các bản thể học trong các chu trình giao tiếp của thiết bị IoT. Các yêu cầu và quy trình trong tiêu chuẩn này góp phần quan trọng vào việc nâng cao tính hiệu quả và khả năng tương tác của các hệ thống IoT trong thực tiễn.